Ten artykuł dotyczy rośliny. Zobacz też: szczyt o tej samej nazwie.

Ostryż, kurkuma, szafranica, żółcień (Curcuma L.) – rodzaj bylin z rodziny imbirowatych. Zalicza się do niego 93 gatunki[2].

Ostryż
Ilustracja
Curcuma zedoaria
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd imbirowce
Rodzina imbirowate
Rodzaj ostryż
Nazwa systematyczna
Curcuma L.
Sp.Pl.2 1753

SystematykaEdytuj

Wykaz gatunków[2]

Kurkuma w lecznictwie i kuchniEdytuj

Kurkuma (czyli ekstrakt kłączy ostryżu) jest używana jako przyprawa do wielu potraw. Jest też składnikiem mieszanek przyprawowych, m.in. curry, któremu nadaje złocistożółty kolor.

Różne gatunki z rodzaju Curcuma znane są w lecznictwie co najmniej od XIX w. W Indiach kurkuma jest rozpowszechniona jako środek przyspieszający gojenie się ran oraz kojący niestrawność żołądka[3].

Zawarty w kurkumie barwnik - kurkumina - nie rozpuszcza się w wodzie, a jedynie w alkoholu lub tłuszczach. Kurkuma zaczęła cieszyć się zainteresowaniem firm farmaceutycznych, gdy odkryto, że zawarte w niej substancje wykazują silne działanie przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. Trwają badania nad zastosowaniem tych substancji w profilaktyce i leczeniu chorób, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, cukrzyca, choroba Alzheimera, a ich wyniki były oceniane w roku 2006 jako pozytywne[4]. W medycynie ludowej kurkumę stosuje się m.in. w leczeniu chorób pęcherzyka żółciowego, nerek, a także przy dolegliwościach żołądkowych[5].

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-18].
  2. a b Curcuma. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-03-01].
  3. S.K. Purohit, R. Solanki, V. Mathur, M. Mathur. Evaluation of Wound Healing Activity of Ethanolic Extract of Curcuma longa Rhizomes in Male Albino Rats. „Asian J. Pharm. Res.”. 3 (2), s. 79-81, 2013. ISSN 2231–5691 (ang.). 
  4. Bill Statham: E213: Tabele dodatków i składników chemicznych. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2006, s. 336. ISBN 978-83-7243-529-3.
  5. Magdalena Moraszczyk: Przyprawy z Wysp Korzennych - cynamon, goździki, wanilia... (pol.). 2013. [dostęp 2013-02-10].