Otwórz menu główne

Owsica spłaszczona (Helictotrichon planiculme, właśc. Helictochloa planiculmis (Schrad.) Romero Zarco[3]) – gatunek rośliny z rodziny wiechlinowatych.

Owsica spłaszczona
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd wiechlinowce
Rodzina wiechlinowate
Rodzaj Helictotrichon
Gatunek owsica spłaszczona
Nazwa systematyczna
Helictotrichon planiculme (Schrad.) Pilg
Repert. Spec. Nov. Regni Veg. 45: 6 1938[2]
Synonimy
  • Avena latifolia Host,
  • Avena planiculmis Schrad.
  • Avena planiculmis var. hispidula Zapal.,
  • Avenastrum planiculme (Schrad.) Opiz,
  • Avenochloa planiculmis (Schrad.) Holub,
  • Avenula planiculmis (Schrad.) W.Sauer & Chmel.,
  • Avenula planiculmis (Schrad.) Holub,
  • Avenula planiculmis subsp. angustior Holub,
  • Avenula planiculmis var. hispidula (Zapal.) L.Frey,
  • Gaudinia planiculmis (Schrad.) P.Beauv.,
  • Helictotrichon planiculme subsp. angustius (Holub) Dostál,
  • Heuffelia planiculmis (Schrad.) Schur[2]

Spis treści

Rozmieszczenie geograficzneEdytuj

Występuje w północno-wschodniej Turcji oraz w Europie południowo-środkowej – od Bułgarii na południu, poprzez Rumunię, kraje byłej Jugosławii i zachodnią Ukrainę, po Słowację i Polskę na północy[4]. W Polsce znane jest około 30 stanowisk tego gatunku na niżu i kilka w górach. Większość stanowisk znajduje się na Wyżynie Małopolskiej i Wyżynie Śląsko-Krakowskiej. W górach występuje w masywie Śnieżnika oraz w Tatrach w Dolinie Smytniej i na Kominiarskim Wierchu[5].

MorfologiaEdytuj

Łodyga
Mocne i szorstkie źdźbło o wysokości do 120 cm[5].
Liście
Pochwy liściowe szorstkie i spłaszczone. Blaszka liściowa o szerokości ok. 1 cm, u podstawy z długimi, białymi rzęsami[5].
Kwiaty
Zebrane w brązowo-fioletowo-białawe kłoski, te z kolei zebrane w zbitą wiechę z długimi gałązkami[5].

Biologia i ekologiaEdytuj

Bylina, hemikryptofit. W górach rośnie w traworoślach, na niżu – w borach mieszanych, dąbrowach i grądach. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Liczba chromosomów 2n=ok. 120[5].

Zagrożenia i ochronaEdytuj

Kategorie zagrożenia gatunku:

Populacja tatrzańska znajduje się na obszarze ochrony ścisłej wyłączonym z ruchu turystycznego w Tatrzańskim Parku Narodowym. Wyhodowane z tej populacji okazy są uprawiane w Górskim Ogrodzie Botanicznym PAN w Zakopanem[5].

PrzypisyEdytuj

  1. P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-12-30].
  2. a b The Plant List Helictotrichon planiculme. [dostęp 2011-03-30].
  3. Kadereit J. W., Albach D. C., Ehrendorfer F., Galbany-Casals M. i inni. Which changes are needed to render all genera of the German flora monophyletic?. „Willdenowia”. 46, s. 39 – 91, 2016. DOI: http://dx.doi.org/10.3372/wi.46.46105. 
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-05-15].
  5. a b c d e f Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  6. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  7. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  8. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.