Płaza

wieś w województwie małopolskim

Płaza – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, w gminie Chrzanów. Przez wieś przepływa niewielki strumyk – Płazianka. W Płazie znajdują się Zakłady Wapiennicze oraz linia kolejowa wykorzystywana sporadycznie przez pociągi towarowe oraz nieczynna stacja kolejowa Płaza.

Artykuł 50°05′53″N 19°27′49″E
- błąd 39 m
WD 50°6'N, 19°28'E, 50°8'N, 19°28'E
- błąd 2326 m
Odległość 324 m
Płaza
wieś
Ilustracja
Widok z południowego zachodu.
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat chrzanowski
Gmina Chrzanów
Wysokość 404 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 3552[1]
Strefa numeracyjna 32
Kod pocztowy 32-552[2]
Tablice rejestracyjne KCH
SIMC 0213530
Położenie na mapie gminy Chrzanów
Mapa konturowa gminy Chrzanów, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Płaza”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Płaza”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Płaza”
Położenie na mapie powiatu chrzanowskiego
Mapa konturowa powiatu chrzanowskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Płaza”
Ziemia50°05′53″N 19°27′49″E/50,098056 19,463611
Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Płazie
Pałac Starzeńskich w Płazie
Piec kręgowy typu „Hoffman” (wapiennik)

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Integralne części wsiEdytuj

Integralne części wsi Płaza[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0213546 Kaniowizna część wsi
0213552 Kolonia Działki część wsi
0213569 Płaza-Wapiennik część wsi
0213598 Podgórze przysiółek
0213606 Podlas przysiółek
0213612 Simota przysiółek
0213575 Skotnica część wsi
0213629 Starzyny przysiółek
0213581 Syberia część wsi

HistoriaEdytuj

Pierwsze wzmianki w źródłach o miejscowości Płaza pochodzą z 1376 roku. W połowie XV w. we wsi wybudowano kościół parafialny pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego. Budowę zapoczątkował proboszcz Bartłomiej. Została ona zakończona przez Tomasza Żydka. W latach 1655–1657 wieś została zniszczona przez Szwedów. W XVIII w we wsi wybudowano dwór, później zmieniony w pałac, który dzisiaj jest nadal wykorzystywany w celach użytkowych jako Dom Pomocy Społecznej dla Dorosłych. W 1893 r. powstał Zakład Wapienniczy „Wapiennik”. W zakładzie znajduje się zabytkowy kręgowy piec wapienniczy do wypalania wapna typu „Hoffman”[5]. Tuż przed rozpoczęciem się II wojny światowej we wsi zakończono budowę szkoły podstawowej, która później podczas wojny została zniszczona. Po zakończeniu wojny odbudowano szkołę i rozpoczęto budowę ośrodka zdrowia, w którego wznoszeniu dużej pomocy udzielił Zakład Wapienniczy „Wapiennik” przekazując materiały budowlane. Ośrodek został zbudowany przez mieszkańców wsi. W 2. połowie XX w. rozpoczęto plany budowy nowego kościoła, gdyż stary był już zbyt mały ze względu na znaczne zwiększenie się liczby mieszkańców wsi po II wojnie światowej. Na przełomie XX w. i XXI w. wybudowano budynek Publicznego Gimnazjum Nr 5. Ponadto we wsi działa klub sportowy piłki nożnej „LKS Tempo Płaza” oraz jednostka OSP.

ZabytkiEdytuj

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[6]:

PrzypisyEdytuj

  1. Wieś Płaza w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2019-11-18] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 931 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. GUS. Rejestr TERYT.
  5. a b Piec kręgowy „Hoffman” • Chrzanów, www.chrzanow.pl [dostęp 2021-10-15] (pol.).
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2020-09-30.

Linki zewnętrzneEdytuj