Otwórz menu główne

PWS-10

polski samolot myśliwski

PWS-10 - polski samolot myśliwski konstrukcji inż. Aleksandra Grzędzielskiego oraz inż. Augusta Bobka-Zdaniewskiego, produkowany w Podlaskiej Wytwórni Samolotów. Był to pierwszy polski samolot myśliwski produkowany seryjnie.

PWS-10
Ilustracja
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent Podlaska Wytwórnia Samolotów
Typ samolot myśliwski
Konstrukcja górnopłat o konstrukcji mieszanej, podwozie klasyczne – stałe
Załoga 1
Historia
Data oblotu marzec 1930
Lata produkcji 19311932
Wycofanie ze służby 1939
Dane techniczne
Napęd 1 x silnik widlasty w układzie W, 12-cylindrowy Lorraine-Dietrich LD-12Eb
Moc 450 KM (331 kW)
Wymiary
Rozpiętość 11,00 m
Długość 7,70 m
Wysokość 2,90 m
Powierzchnia nośna 18,30 m²
Masa
Własna 1 120 kg
Startowa 1 500 kg
Paliwa 280 l
Osiągi
Prędkość maks. 240 km/h
Prędkość minimalna 90 km/h
Prędkość wznoszenia 5,8 m/s
Pułap 5 900 m
Zasięg 520 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
2 karabiny maszynowe Vickers kal. 7,92 mm
Użytkownicy
Polska, Hiszpania

HistoriaEdytuj

 
Silnik Lorraine Dietrich 12 Eb eksponowany w MLP w Krakowie.

PWS-10 powstał jako samolot mający zastąpić przestarzałe francuskie myśliwce SPAD 61C1. Zasadniczym problemem będących na wyposażeniu eskadr myśliwskich Spadów była wiotkość ich konstrukcji, co przy niewystarczającej wytrzymałości powodowało wiele wypadków urywania się płatów podczas akrobacji. PWS-10 miał odpowiednio mocną konstrukcję i sprawdzony silnik, co zwiększało bezpieczeństwo wykonywania lotów. Była to jednak konstrukcja dość ciężka, skuteczność lotek była za mała jak na maszynę myśliwską, co skutkowało nie najlepszymi właściwościami podczas takich figur jak beczki czy korkociąg. Z tego powodu PWS-10 był traktowany jako maszyna przejściowa. W eskadrach myśliwskich używany był w latach 1932-1933. Pełnił w nich służbę do czasu wprowadzenia samolotów typu PZL P.7.

Na bazie seryjnego samolotu powstała wersja rozwojowa oznaczona jako PWS-10M1. Zmianie uległa konstrukcja podwozia, obrys usterzenia poziomego i pionowego, zmniejszeniu uległa masa własna płatowca. Poprawiono system chłodzenia silnika poprzez wprowadzenie zmian w instalacji cieczy i oleju. Prototyp był badany w Instytucie Badań Technicznych Lotnictwa gdzie uzyskał pozytywną ocenę. Z uwagi na niskie osiągi i wprowadzenie do użytku samolotów P.7 zarzucono dalsze prace rozwojowe.

Około 20 egzemplarzy sprzedano do Hiszpanii w trakcie hiszpańskiej wojny domowej (oficjalnym odbiorcą była Portugalia). Około 10 sztuk dotrwało do września 1939 w Dęblinie, gdzie używane były do treningu w strzelaniu powietrznym. W czasie wojny z uwagi na niską wartość bojową wykonywano na nich jedynie loty patrolowe[potrzebny przypis].

KonstrukcjaEdytuj

Jednomiejscowy górnopłat o konstrukcji metalowo drewnianej. Dwudźwigarowe skrzydło kryte płótnem z dwoma zastrzałami łączącymi płat z kadłubem. Kadłub o konstrukcji kratownicowej, spawanej z oprofilowanych rur stalowych, przód pokryty blachą a od kabiny pilota płótnem. Podwozie dwugoleniowe z tylną płozą ogonową. Napęd zapewniał 12-cylindrowy, chłodzony cieczą, widlasty (w układzie W) silnik Lorraine-Dietrich LD-12Eb z chłodnicą umieszczoną pod silnikiem. Silnik napędzał dwułopatowe śmigło firmy Szomański.

BibliografiaEdytuj

  • Andrzej Morgała: Samoloty myśliwskie w lotnictwie polskim. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1979, s. 133. ISBN 83-206-0633-0.
  • Ryszard Kaczkowski: Doświadczalny samolot myśliwski PWS-10M1. „Skrzydlata Polska”. 22/1962, s. 284, 3 czerwca 1962. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności. ISSN 0137-866X. OCLC 839207783.