Otwórz menu główne

Pałac Brühla na Młocinach

pałac w Warszawie
Ten artykuł dotyczy pałacu w warszawskim osiedlu Młociny. Zobacz też: inne pałace o tej nazwie.

Pałac Brühla na Młocinach (Zespół pałacowo-parkowy Młociny) – jedna z rezydencji Henryka von Brühla, a później jego syna Alojzego Fryderyka von Brühla, położona na terenie dzisiejszej dzielnicy Bielany w Warszawie przy ul. Muzealnej 1.

Pałac Brühla
Obiekt zabytkowy nr rej. 646/2 z 1.VII.1965
Ilustracja
Wyremontowana fasada pałacu, stan na 2006
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Muzealna 1
Architekt Johann Friedrich Knöbel
Kondygnacje 2
Rozpoczęcie budowy 1752
Ukończenie budowy 1758
Ważniejsze przebudowy 1786, 1898, odrestaurowano 1947–1949
Pierwszy właściciel Henryk Brühl
Kolejni właściciele 1790 Michał Starzeński, 1820 rodzina de Pothsów, 1907 miasto Warszawa, Stefan Grodzicki, Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie, PAN, spadkobiercy Stefana Grodzickiego, lata 90. Sławomir Tomaszewski
Obecny właściciel Sylwester Gardocki (2008)
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Pałac Brühla
Pałac Brühla
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pałac Brühla
Pałac Brühla
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Pałac Brühla
Pałac Brühla
Ziemia52°18′31″N 20°56′14″E/52,308611 20,937222
Zygmunt Vogel, Widok Młocin, 1803

Spis treści

HistoriaEdytuj

Pałac został wzniesiony jako rezydencja podmiejska w latach 1752–1758 dla ministra Henryka von Brühla według projektu Johanna Friedricha Knöbla na wiślanej skarpie, otoczony ogrodem, nazywany też Wilanowem Północy”, przez długie lata słynął z hucznych zabaw i bali. W przypałacowym zwierzyńcu trzymano rozmaite dzikie zwierzęta: żubry, dziki, jelenie i daniele, zbudowano także bażantarnię. W 1786 pałac został przebudowany przez Szymona Bogumiła Zuga dla Alojzego Fryderyka von Brühla. Wraz z pałacem powstały też różne pawilony parkowe, przypuszczalnie wzniesione w latach 70. XVIII wieku także przez Zuga. W pałacu bywali królowie August III Sas i Stanisław August Poniatowski[1].

Po 1790 posiadłość stała się własnością Michała Starzeńskiego, a od 1820 należała do rodziny de Pothsów. W 1876 po odłączeniu od majątku Młociny pałac został sprzedany bankierom Hipolitowi Wawelbergowi i Stanisławowi Rotwandowi. Pałac został znacznie przebudowany w 1898 na letnią rezydencję. W latach 1906–1945 właścicielami pałacu była rodzina Grodzickich[2].

Po 1945Edytuj

Pałac nie został poważniej zniszczony podczas II wojny światowej, jednak zaniedbany i został odrestaurowany w latach 1947–1949[3]. W okresie po II wojnie światowej siedziba Państwowego Muzeum Kultur Ludowych. Ulica prowadząca do pałacu otrzymała nazwę Muzealna.</ref>, które już pod nazwą Państwowe Muzeum Etnograficzne zostało w 1973 przeniesione na ul. Kredytową 1. Od lat 80. XX wieku pałac stał się własnością PAN do lat 90. XX wieku.

W 1993 pałac próbowała odzyskać córka Stefana Grodzickiego, Barbara Róża Horodyska. Choć pierwsza próba była nieudana, ostatecznie spadkobiercom udało się to później. Od nich pałac przejął Sławomir Tomaszewski, honorowy prezes austriackiego Forum Polonii. Pałac pozostający w fatalnym stanie technicznym miał zostać odremontowany. Właściciel uzależniał jednak remont od uzyskania zgody na budowę w parku przed pałacem 9 nowoczesnych budynków-apartamentowców[4]. Biuro Naczelnego Architekta Miasta odmówiło wydania pozwolenia na budowę, jednak w 2006 zgodę wydał mazowiecki konserwator zabytków Ryszard Głowacz, który za tę decyzję został odwołany ze stanowiska.

W połowie 2008 Pałac ponownie zmienił właściciela, którym został Sylwester Gardocki. Nowy właściciel zbudował wokół parku przypałacowego ogrodzenie aż do podnóża skarpy wiślanej, włączając w to fragment wału przeciwpowodziowego, niebieskiego szlaku turystycznego oraz dojazd rowerowy do sezonowego promu w Łomiankach[5].

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Kwiatkowski Marek, Szymon Bogumił Zug, Warszawa 1971
  • Architektura pałacowa i willowa w Warszawie XVIII w., [w:] Warszawa XVIII wieku, z, 3, red. J. Kowecki, Warszawa 1975
  • Pape D., Analizy historyczne do założenia pałacowo-parkowego w Młocinach, maszynopis, Warszawa 2008
  • Sokołowska-Grzeszczyk K., Ogród i pałac w Młocinach, „Rocznik Warszawski”, t. III, s. 124–148, 1962
  • Bis Magdalena, Bis Wojciech, Założenie pałacowo-parkowe Brühla na Młocinach – wyniki badań archeologicznych z 2010 r., „Z otchłani wieków”, R. 66, 2011–2012, Nr 1-4, s. 91–99