Otwórz menu główne

Pałac w Kamieńcu (województwo warmińsko-mazurskie)

Pałac w Kamieńcupóźnobarokowy pałac w Kamieńcu, budowany na zlecenie Albrechta Konrada Fincka von Finckenstein (1660-1735) w pierwszej połowie XVIII w. wedle projektu osiadłego w Prusach Wschodnich angielskiego architekta Jana von Collasa. Wchodził w skład majątku ziemskiego (ordynacji) rodu Finckensteinów. Budowa trwała cztery lata i została zakończona w 1720 roku[1]. Pałac został zbudowany w stylu francuskiego baroku.

Pałac w Kamieńcu
(ruiny)
Obiekt zabytkowy nr rej. 69/49 z 11.09. 1949 oraz K/47 z 4.05.1959
Ilustracja
Pałac w Kamieńcu, stan obecny
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Miejscowość Kamieniec
Styl architektoniczny późnobarokowy
Architekt Jan von Collas
Ukończenie budowy 1720
Zniszczono 22 stycznia 1945
Pierwszy właściciel Albrecht Konrad Finck von Finckenstein
Położenie na mapie gminy Susz
Mapa lokalizacyjna gminy Susz
Pałac w Kamieńcu (ruiny)
Pałac w Kamieńcu
(ruiny)
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pałac w Kamieńcu (ruiny)
Pałac w Kamieńcu
(ruiny)
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Pałac w Kamieńcu (ruiny)
Pałac w Kamieńcu
(ruiny)
Położenie na mapie powiatu iławskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu iławskiego
Pałac w Kamieńcu (ruiny)
Pałac w Kamieńcu
(ruiny)
Ziemia53°46′17,616″N 19°22′37,487″E/53,771560 19,377080
Wschodni Front Pałacu, u góry widoczne 4 rzeźby, które ocalały i zostały przeniesione do parku miejskiego w Iławie
Herb von Finckenstein

Został splądrowany i nieznacznie uszkodzony w styczniu 1945 r. przez Armię Czerwoną. Od 1945 pałac był sukcesywnie obrabowywany z elementów wyposażenia przez szabrowników. W 1947 roku został wzniecony pożar dla zatarcia śladów szabru, który strawił cały dach.

Spis treści

ArchitekturaEdytuj

Pałac usytuowany frontem ku zachodowi miał dwa boczne, do przodu wysunięte ryzality (północne i południowe) i środkowy cofnięty, ozdobiony trójkątnym tympanonem, w którym znajduje się herb rodziny von Finckenstein podrzymywany przez dwa lwy. Część środkowa pałacu miała wymiary 65,5 m x 83,5 m, dwupiętrowe skrzydła boczne zajmowały powierzchnię o jednakowych wymiarach 65,5 m x 83,5 m. Nakryty był wysokim, łamanym dachem, krytym dachówką. Wykonane z piaskowca detale architektoniczne nawiązywały do form rokokowych. Mansardowy dach wykonany był z zielonej glazurowanej cegły i miał 12 kominów wylotowych w kolorze lśniącego granatu. Całość dachu zdobiła frontowa attyka, składająca się z czterech rzeźb figuralnych, przedstawiających Alegorię Czterech Pór Roku: Jowisz, Junona, Herkules i Wenera.

W otoczeniu pałacu urządzono na wzór francuski rozległy ogród z romantyczną grotą ogrodową. Do dziś zachowały się fragmenty kanałów łączących go z pobliskim jeziorem – rezerwatem przyrody Gaudy.

Do nowej rezydencji Finckensteinów z racji jej urody, przepychu, bogatego wystroju wnętrz oraz otaczających pałac ogrodów i parku, przylgnęła nazwa wschodniopruskiego Wersalu.

Królowie pruscy w KamieńcuEdytuj

Król Prus Fryderyk Wilhelm I, wydając pozwolenie na budowę pałacu, zmienił swym edyktem z 1718 r. nazwę miejscowości Habersdorf na Finckenstein, a jednocześnie nałożył na Finckensteinów obowiązek wydzielenia w nowo zbudowanym pałacu oddzielnego skrzydła, przeznaczonego na rezydencję dla siebie i swej małżonki, potrzebną królewskiej parze podczas ich monarszych podróży z Berlina przez Kwidzyn i Prabuty do Królewca – pałac zlokalizowany był przy XVIII-wiecznym trakcie kurierskim z Berlina do Królewca. W pałacu gościli m.in. Fryderyk Wilhelm I i Fryderyk Wilhelm II Hohenzollern oraz ich następcy. W 1807 r. od 1 kwietnia do 6 czerwca miał w pałacu swą kwaterę Napoleon Bonaparte; w tym czasie spędził trzy tygodnie ze swą metresą, Marią Walewską. Dzieje tego romansu opisał Marian Brandys w powieści "Kłopoty z panią Walewską". Do wybuchu II wojny światowej właściciele pałacu pokazywali gościom wnętrze napoleońskiego apartamentu z sypialnią, gdzie dominowało wielkie łoże z baldachimem i zasłonkami z purpurowego jedwabiu[2].

CiekawostkiEdytuj

Powszechnie uważano, że przed II wojną światową w oryginalnych salach napoleońskich kamienieckiego pałacu, amerykańska wytwórnia filmowa Metro-Goldwyn-Meyer nakręciła sceny filmu Pani Walewska o Marii Walewskiej z Gretą Garbo w roli tytułowej. Film na podstawie powieści Wacława Gąsiorowskiego wyreżyserował Clarence Brown[3].

Bliższa analiza obrazu filmowego w porównaniu z archiwalnymi zdjęciami pałacu dowodzi, że wszystkie sceny były kręcone przy użyciu makiety pałacu. Dekoracja filmowa była wykonana z dużą dokładnością i jedynie dokładne porównanie obrazów pozwala na wykrycie istotnych różnic.

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Bartosz Gondek To o tym miejscu zachwycony Napoleon powiedział: "Enfin chateau", czyli "Wreszcie porządny pałac"
  2. Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury. Przewodnik, Białystok: Agencja TD, 1996. ​ISBN 83-902165-0-7​, s. 147
  3. Szlakiem filmowym - Kamieniec i Greta Garbo

Linki zewnętrzneEdytuj