Pałanka (torbacz)

Pałanka[8] (Phalanger) – rodzaj ssaka z podrodziny pałanek (Phalangerinae) w rodzinie pałankowatych (Phalangeridae).

Pałanka
Phalanger[1]
Storr, 1780[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – pałanka nowogwinejska (P. mimicus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada ssaki niższe
Nadrząd torbacze
Rząd dwuprzodozębowce
Rodzina pałankowate
Podrodzina pałanki
Rodzaj pałanka
Typ nomenklatoryczny

Didelphis orientalis Pallas, 1766

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Zasięg występowaniaEdytuj

Rodzaje obejmuje gatunki występujące na wyspach należących do Indonezji (Halmahera, Bacan, Morotai, Gebe i Wyspy Obi), Australii i na Nowej Gwinei[9][10].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała 31–54 cm, długość ogona 27,5–42,5 cm; masa ciała 1,1–5 kg[10].

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Phalanger (Phalangista): fr. phalange – paliczek, od gr. φάλαγγα phalanga – paliczek, od φάλαγξ phalanx – kość palca lub stopy[11].
  • Coescoes (Cuscus): malajski Coès-coès – pałanka[12]. Gatunek typowy: Coescoes amboinensis Lacépède, 1799 (= Didelphis orientalis Pallas, 1766).
  • Balantia: gr. βαλαντιον balantion – torba, kieszeń[13]. Gatunek typowy: Didelphis orientalis Pallas, 1766.
  • Sipalus: gr. σιπαλος sipalos – zdeformowany[14]. Nowa nazwa dla Phalanger Storr, 1780.

Podział systematycznyEdytuj

Do rodzaju należą następujące gatunki[8][9]:

PrzypisyEdytuj

  1. Phalanger, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. G.C.Ch. Storr: Prodromus methodi mammalium. Tubingae: Reissianis, 1780, s. 33. (łac.)
  3. É. Geoffroy Saint-Hilaire & G. Cuvier. Mammalogie. Mémoire sur une nouvelle division des Mammifères, et sur les principes qui doivent servir de base dans cette sorte de travail, lu à la société d’Histoire naturelle, le premier floréal de l’an troisième. „Magasin Encyclopédique”. 2, s. 187, 1795 (fr.). 
  4. B.G. de Lacépède: Tableau des divisions, sous-divisions, ordres et genres des mammifères. Paris: Chez Plassan, Imprimeur-Librairie, 1799, s. 5. (fr.)
  5. J.K.W. Illiger: Prodromus systematis mammalium et avium: additis terminis zoographicis utriusque classis, eorumque versione germanica. Berolini: Sumptibus C. Salfeld, 1811, s. 77. (łac.)
  6. J. Fischer von Waldheim: Zoognosia tabulis synopticis illustrata: in usum praelectionum Academiae imperialis medico-chirugicae mosquensis edita. Cz. 2. Mosquae: Typis Nicolai S. Vsevolozsky, 1813, s. 581. (łac.)
  7. R.-P. Lesson: Voyage autour du monde: exécuté par ordre du roi, sur la corvette de Sa Majesté, la Coquille, pendant les années 1822, 1823, 1824, et 1825. Paris: Arthus Bertrand, 1826, s. 150. (fr.)
  8. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 11, 12. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  9. a b Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Phalanger. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2018-01-31]
  10. a b K. Helgen & S. Jackson: Family Phalangeridae (Cuscuses, Brush-tailed Possums and Scaly-tailed Possum). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 489–493. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.)
  11. Palmer 1904 ↓, s. 528.
  12. Palmer 1904 ↓, s. 194.
  13. Palmer 1904 ↓, s. 132.
  14. Palmer 1904 ↓, s. 633.

BibliografiaEdytuj