Otwórz menu główne

Pakoszówka

wieś w województwie podkarpackim

Pakoszówkawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Sanok[2][3]. Leży w dolinie pomiędzy wzniesieniami nie przekraczającymi 400 m n.p.m. o nazwach Babi dział i Koci Zamek w paśmie Krzemienica, a górą Wroczeń (502 m n.p.m.), nad bezimiennym potokiem wpływającym do potoku Różowy

Pakoszówka
Pakoszówka
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat sanocki
Gmina Sanok
Liczba ludności (2018) 971[1]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-507
Tablice rejestracyjne RSA
SIMC 0359474
Położenie na mapie gminy wiejskiej Sanok
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Sanok
Pakoszówka
Pakoszówka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pakoszówka
Pakoszówka
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Pakoszówka
Pakoszówka
Położenie na mapie powiatu sanockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sanockiego
Pakoszówka
Pakoszówka
Ziemia49°37′28″N 22°06′04″E/49,624444 22,101111

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 886 do Rzeszowa i Sanoka.

Wieś należy do rzymskokatolickiej parafii św. Jana Chrzciciela należącej do dekanatu Grabownica[4].

Okolice Pakoszówki zgodnie z najnowszymi badaniami archeologicznymi zasiedlone były już w okresie wpływów rzymskich[5].Tereny te były zamieszkane przez Wandalów na przełomie II/III w. n.e. Świadczą o tym wykopaliska archeologiczne z ostatnich lat[6]. Jak wynika z informacji historycznych wieś ta została założona w 1348 przez Mikołaja Pakosza, który otrzymał te ziemie od króla Kazimierza za zasługi wojenne, a od nazwiska którego wieś otrzymała swoją nazwę[7].

We wsi urodzili się Petro Kocyłowski (1845–1920), poseł Sejmu Krajowego Galicji III kadencji (1870–1876) i jego syn, biskup przemyski greckokatolicki, błogosławiony męczennik Jozafat Kocyłowski (1876–1947).

W połowie XIX wieku właścicielami posiadłości tabularnej w Pakoszówce byli spadkobiercy Giebułtowskiego i współwłaściciele[8]. Na początku XX wieku właścicielem wsi był Paweł Tyszkowski (w 1905 posiadał we wsi obszar 604,7 ha[9], w 1911 posiadał 604 ha[10]), który zapisał wieś w testamencie Polskiej Akademii Umiejętności. W 1900 zostało utworzone Kółko Rolnicze, sześć lat później Ochotnicza Straż Pożarna. W roku 1911 a więc trzy lata przed wybuchem I wojny światowej na terenie miejscowości powstaje Drużyna Bartoszowa. Tuż po zakończeniu I wojny światowej powstała kapela wiejska, która dała zaczątek orkiestrze dętej OSP. Powstanie orkiestry datuje się na 1921, a jej pierwszy koncert galowy na 1926 w Sanoku[11]. W 1922 na terenie wsi powstało Koło Gospodyń Wiejskich, jako jedne z pierwszych na terenie powiatu sanockiego[12].

W czasie okupacji niemieckiej na terenie wsi działał ruch oporu, którego członkowie po dekonspiracji przez gestapo zostali rozstrzelani 20 marca 1944 w Falejówce. Byli to: Antoni i Władysław Dąbrowscy, Stanisław Pisula, Tadeusz Ciupa, Stanisław Winnicki i Ludwik Błaszczak.Wraz z nimi zginęli mieszkańcy Falejówki: Mieczysław Batruch i Ryszard Beseman[13]. Bohaterzy zostali uczczeni pomnikiem, który znajduje się w centrum miejscowości. Obok ich nazwisk widnieją jeszcze inni polegli: Julian Latoś, Kazimierz Ciupa i Władysława Oleniacz.

W 1891 roku został postawiony pierwszy drewniany budynek szkoły, a w 1924 roku dobudowano drugą salę szkolną. Kolejny budynek oddano do użytku w 1961, który funkcjonuje do dziś. W latach 1977 - 2008 nosiła imię sowieckiego oficera kpt Aleksandra Pawłowicza-Hulewicza[14]. Od 2010 Szkoła Podstawowa w Pakoszówce nosi imię Ignacego Łukasiewicza[15] Przedszkole zostało utworzone w 1957 roku, a jego nowy budynek oddano do użytku w 1994[16].

Po II wojnie światowej na terenie wsi funkcjonował Państwowy Ośrodek Hodowli Zarodowej, który wiódł prym w hodowli bydła rasy simentalskiego. W 1979 gospodarstwo odwiedził ówczesny I Sekretarz PZPR Edward Gierek. Ośrodek zakończył swoją działalność w 1995. Pakoszówka była siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej w latach 1954-1969 obejmując sołectwa: Pakoszówka, Strachocina oraz Lalin (od 1960).

W 2008 roku założono Klub Sportowy Victoria Pakoszówka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

PrzypisyEdytuj

  1. O gminie. gminasanok.pl [dostęp 2019-09-01]
  2. GUS. Wyszukiwarka TERYT
  3. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. Dekanat na stronie archidiecezji.
  5. Rocznik Przemyski” tom 42, z. 2, Archeologia, Przemyśl 2006 R. Madyda-Legutko, E. Pohorska-Kleja, J. Rodzińska-Nowak. Osada z okresu rzymskiego w Pakoszówce, stan. 1, pow. Sanok.
  6. Archeolodzy odkryli w Pakoszówce cmentarzysko Wandalów. Groby są bogato wyposażone w broń, biżuterię i przedmioty codziennego użytku (FILM, ZDJĘCIA), „eSanok.pl” [dostęp 2018-01-02] (pol.).
  7. W. Makarski, Nazwy miejscowości dawnej ziemi sanockiej, Lublin 1986, s. 122., 2 stycznia 2018.
  8. Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: Karol Wild, 1855, s. 155.
  9. Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 405.
  10. Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 14.
  11. Aktualność - Orkiestra Dęta z Pakoszówki świętuje w niedziele 90 lat istnienia - iSanok, „iSanok” [dostęp 2018-01-02] (pol.).
  12. „Święto Kół Gospodyń Wiejskich – 90 lat Koła Gospodyń Wiejskich z Pakoszówki”, „eSanok.pl” [dostęp 2018-01-02] (pol.).
  13. Oddali hołd i uczcili pamięć bohaterów z Falejówki i Pakoszówki (ZDJĘCIA), „eSanok.pl” [dostęp 2018-01-02] (pol.).
  14. W hołdzie radzieckiemu oficerowi. Szkole podstawowej w Pakoszówce nadano imię A. Hulewicza. „Nowiny”, Nr 255 z 9 listopada 1977, s. 1.
  15. Uroczystość nadania imienia Szkole Podstawowej w Pakoszówce ZDJĘCIA, „eSanok.pl” [dostęp 2018-01-02] (pol.).
  16. Urocze występy przedszkolaków, dużo radości i wyjątkowa atmosfera. Przedszkole w Pakoszówce ma już 60 lat (ZDJĘCIA), „eSanok.pl” [dostęp 2018-01-02] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj