Palant

polska gra zespołowa w piłkę

Palant – zespołowa gra na punkty z użyciem drewnianego kija i piłeczki. Podobne gry to niemiecki Schlagball, rosyjska łapta oraz rumuńska oina.

Uczestnicy podzieleni na dwie drużyny po 12 graczy, na boisku o wymiarach 25 × 60 m odbijają kijem o długości 60–80 cm małą laną piłkę gumową. Palant to również nazwa kija służącego do tej gry; kij do palanta może być okrągły lub płaski. Zawodnik jednej z drużyn znajdujący się w tzw. gnieździe musi wybić piłkę kijem (wybijanie musi nastąpić po wyrzucie z własnej ręki). Po wybiciu piłki za pomocą kija uczestnicy jednej z drużyn zdobywają bazy, zaś zawodnicy drugiej drużyny starają się złapać wybitą piłkę i trafić nią w zdobywających bazę rywali lub wrzucić ją do tzw. gniazda. Jeśli zawodnik pierwszej drużyny wrócił do gniazda zdobył dla swojej drużyny punkt, zaś jeśli zatrzymał się na tzw. półmetku lub mecie jest bezpieczny[1][2].

Norman Davies w książce pt. Boże igrzysko stawia tezę, że popularna w Stanach Zjednoczonych gra baseball może pochodzić od palanta, w którego grali polscy emigranci.

Gra szczególnie jest popularna na terenie gminy Grabów, gdzie we Wtorek Wielkanocny obchodzone jest Święto Palanta[3].

Palant powstał prawdopodobnie w XVI wieku, za rządów Zygmunta Starego lub Zygmunta Augusta. Nazwa gry pochodzi najprawdopodobniej z języka włoskiego[4][1][5]. Po zakończeniu II wojnie światowej na Śląsku utworzono ligę palantową, w ramach której ujednolicono rozgrywki. W Polsce istnieje wiele odmian palanta i jego zasady mogą się różnić w zależności od regionu[2].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Gra w palanta - niezwykła historia poprzedniczki baseballu, PolskieRadio.pl [dostęp 2021-05-24].
  2. a b Smaki z Polski, Nie bądź palantem, graj w palanta, Smaki z Polski, 6 kwietnia 2015 [dostęp 2021-05-24] (pol.).
  3. Gmina Grabów, www.gminagrabow.pl [dostęp 2021-03-30] (pol.).
  4. Polski palant - znaczenie nazwy, historia, współczesność., www.sportowahistoria.pl [dostęp 2021-05-24] (pol.).
  5. Palant - zapomniana gra, która ma już ponad 400 lat, Przegląd Sportowy, 22 września 2015 [dostęp 2021-05-24] (pol.).

BibliografiaEdytuj

  • Redakcja Słowników Języka Polskiego PWN: Słownik Wyrazów Obcych PWN wydanie nowe. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995, s. 811. ISBN 83-01-11487-8.
  • Zespół Wydawnictwa Wilga: Słownik Współczesnego Języka Polskiego tom 2. Warszawa: Przegląd Readeŕs Digest, 1998, s. 7. ISBN 83-909366-3-1.
  • Władysław Kopaliński: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1989, s. 373. ISBN 83-214-0570-3.