Pandemia COVID-19 w Wielkiej Brytanii

rozwój pandemii wirusa SARS-CoV-2 w Wielkiej Brytanii

Pandemia COVID-19 w Wielkiej Brytaniipandemia zachorowań na ostrą zakaźną chorobę układu oddechowego COVID-19 wywoływaną przez wirusa SARS-CoV-2.

Pandemia COVID-19 w Wielkiej Brytanii
Ilustracja
Mapa z potwierdzonymi przypadkami COVID-19, stan na 4 października 2020
Choroba COVID-19
Wirus SARS-CoV-2
Lokalizacja  Wielka Brytania
Pierwsze wystąpienie
Data wystąpienia od 31 stycznia 2020
(507 dni temu)
Potwierdzone przypadki 3 689 746 (29 lis)[1]
Ofiary śmiertelne 103 602 (29 lis)[2]

Pandemia choroby ciężkiego ostrego zespołu oddechowego wirusa SARS-CoV-2 rozprzestrzeniła się w styczniu 2020 na Zjednoczone Królestwo, lecz przypadki koronawirusa potwierdzono w lutym[3][4]. 28 lutego 2020 zanotowano przypadek wirusa SARS-CoV-2 w Wielkiej Brytanii[4]. W marcu wykryto przypadki zakażeń w Anglii, Walii, Irlandii Północnej i Szkocji[5][6][7]. Pierwsza fala zakażeń trwała do lipca, a u jej szczytu potwierdzono 5487 przypadków jednego dnia (24 kwietnia) oraz 1224 zgonów (22 kwietnia). Obecnie trwa druga fala zapoczątkowana we wrześniu. Podczas jej trwania maksymalnie potwierdzono 26 687 przypadków w jednym dniu (22 października) oraz 492 zgony (5 listopada).

Do 29 października 2020 odnotowano ponad milion potwierdzonych przypadków zakażenia koronawirusem w Wielkiej Brytanii oraz ponad 55 tys. zgonów. 11 listopada 2020 przekroczono granicę 50 000 zgonów.

Chronologia wydarzeńEdytuj

12 stycznia 2020 r. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła, że nowy wirus z grupy koronawirusów jest przyczyną choroby układu oddechowego u grupy ludzi w mieście Wuhan w Chinach[8]. Współczynnik śmiertelności był znacznie niższy niż w przypadku SARS z 2003 r. aczkolwiek współczynnik zakażania był wyższy, ze znaczną ilością zgonów[9].

Zima 2019-2020: Pierwsze przypadkiEdytuj

Styczeń 2020

Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Wspólnoty odradziło podróży do Wuhan, pierwotnego epicentrum wybuchu epidemii, po dwóch dniach rozszerzyło zalecenia na całą prowincję Hubei[10], a na koniec miesiąca na całe Chiny[11]. Minister zdrowia Matt Hancock oznajmił w Izbie Gmin, że 200 Brytyjczyków przebywających w Wuhan otrzyma propozycję repatriacji do Wielkiej Brytanii[12].

31 stycznia potwierdzono dwa pierwsze zakażenia koronawirusem na terenie kraju[13].

Luty 2020

Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej (Department of Health and Social Care) ogłosiło, że osoby powracające z Hubei, Iranu i niektórych regionów Korei Południowej muszą poddać się izolacji, nawet jeśli nie mają objawów[14]. Całkowita liczba przypadków wzrosła do 23, z pierwszymi przypadkami w Walii[15], Szkocji[16] i Irlandii Północnej[17].

28 lutego zmarł pierwszy obywatel Wielkiej Brytanii zarażony koronawirusem. Był on jednym z pasażerów statku pasażerskiego Diamond Princess, na którym w sumie stwierdzono 712 przypadków. Statek znajdował się wtedy w Japonii[18].

Wiosna 2020: Pierwsza falaEdytuj

Marzec 2020

3 marca rząd brytyjski przedstawił plan działania. Dyrektor Public Health England (agencja podległa Ministerstwu Zdrowia i Opieki Społecznej) powiedział, że rozprzestrzenienie się wirusa na terenie Wielkiej Brytanii jest „wysoce prawdopodobne”[19]. Dwa dni później w Reading zmarła pierwsza osoba w Wielkiej Brytanii zarażona koronawirusem, a druga w Milton Keynes, jeszcze tego samego dnia.

6 marca premier Boris Johnson ogłosił dofinansowanie wysokości 46 milionów funtów na badania nad szczepionką i szybkimi testami diagnostycznymi[20]. 3 dni później kanclerz skarbu Rishi Sunak przedstawił budżet, który obejmował 30 miliardów funtów na ochronę gospodarki przed skutkami pandemii[21].

Rząd zalecił aby osoby z gorączką lub kaszlem izolowały się przez siedem dni. Szkoły zostały poproszone o odwołanie wyjazdów zagranicznych[22], a osobom powyżej siedemdziesiątego roku życia z istniejącymi chorobami zalecono unikanie rejsów wycieczkowych[23].

 
Dystans społeczny w aptece w Londynie (23 marca 2020 r.)

9 marca Foreign Office odradziło podróży do Włoch, poza koniecznymi. Cała Wielka Brytania została objęta ograniczeniami (tzw. nationwide lockdown)[24].

10 marca minister zdrowia Nadine Dorries otrzymała pozytywny wynik koronawirusa[25].

12 marca dyrektorzy medyczni (UK Chief Medical Officers) podnieśli przewidywane ryzyko dla Wielkiej Brytanii z „umiarkowanego” na „wysokie”[26], tego dnia liczba zakażeń sięgnęła 590[27].

13 marca ogłoszono odroczenie majowych wyborów samorządowych o rok, do 6 maja 2021[28]. Tego samego dnia zmarła pierwsza osoba w Szkocji[29].

14 marca rząd ogłosił kontrowersyjny plan „odporności stadnej”[30], Stany Zjednoczone objęły Wielką Brytanię zakazem podróżowania[31], a supermarkety wystosowały list z prośbą do klientów o nie wykupywanie w panice produktów pierwszej potrzeby[32].

15 marca Foreign Office odradziło podróży do Hiszpanii i Stanów Zjednoczonych, z wyjątkiem tych niezbędnych[33]. Minister zdrowia Matt Hancock ogłosił, że każdy mieszkaniec Wielkiej Brytanii w wieku powyżej 70 lat zostanie poinformowany „w ciągu najbliższych tygodni”, aby izolował się przez „bardzo długi czas” w celu ochrony przed koronawirusem[34]. Rząd ogłosił plan organizowania codziennie transmitowanych w telewizji konferencji prasowych w celu poinformowania opinii publicznej o walce z pandemią koronawirusa, począwszy od poniedziałku 16 marca[35]. Londyński Old Vic odwołał przedstawienie z powodu pandemii, jako pierwszy teatr na West Endzie.

16 marca rząd wezwał firmy do wsparcia dostaw respiratorów i komponentów do ich budowy[36]. National Health Service miał dostęp do 8 175 sztuk, jednak oceniono, że potrzebnych może być 30 000[37]. Teatry w całym kraju zostały pozamykane[38], a Boris Johnson wezwał do powstrzymania się od podróży, odwiedzin i rozpoczęcia pracy z domu jeśli jest to możliwe[39].

17 marca Kanclerz skarbu Rishi Sunak ogłosił, że 330 miliardów funtów zostanie udostępnione w postaci gwarancji kredytowych dla firm dotkniętych wirusem[40]. Rząd zapowiedział pakiet pomocy o wartości 3.2 miliona funtów dla osób bezdomnych, zwłaszcza tych z problemami zdrowotnymi, które są bardziej narażone na zakażenie[41].

18 marca rząd zapowiedział zamknięcie wszystkich szkół od piątku 20 marca poza tymi, w których uczą się dzieci kluczowych pracowników (służba zdrowia, supermarkety itd.) i odwołał wszystkie egzaminy w tym roku[42]. Wprowadził także prawo zakazujące eksmisji przez kolejne 3 miesiące[43]. 50-ty Glastonbury Festival został odwołany[44]. Supermarkety wprowadziły limity na podstawowe produkty[45].

19 marca zmarła pierwsza osoba w Irlandii Północnej[46]. Rząd przyznał 1,6 miliarda funtów samorządom na opiekę społeczną, a także 1,3 miliarda dla służby zdrowia, by wesprzeć wypisanie 15 000 pacjentów ze szpitali i kontynuacji opieki w domach[47].

20 marca Boris Johnson nakazał zamknięcie wszystkich kawiarni, pubów i restauracji, z wyjątkiem serwowania na wynos. Wszystkie kluby nocne, teatry, kina, siłownie i centra rekreacyjne otrzymały nakaz zamknięcia „tak szybko, jak to możliwe”[48]. Jednocześnie kanclerz skarbu Rishi Sunak ogłosił, że rząd przyznał pracodawcom 80% wynagrodzenia za niepracujących pracowników, do 2500 funtów miesięcznie, w ramach ochrony miejsc pracy[49].

21 marca Driver and Vehicle Standards Agency (DVLA) ogłosiło, że wszystkie testy teoretyczne na prawo jazdy zostają odroczone do 20 kwietnia, a praktyczne na co najmniej 3 miesiące[50]. Przepisy dotyczące zamknięcia punktów sprzedających jedzenie na miejscu weszły w życie o godzinie 14 czasu lokalnego. Sieci handlowe Tesco, Asda, Aldi i Lidl rozpoczęły rekrutację 30 000 nowych pracowników[51].

22 marca Rada Pielęgniarek i Położnych (Nursing and Midwifery Council) ogłosiła, że ponad 5600 byłych pielęgniarek zarejestrowało się, aby oferować swoje usługi w walce z koronawirusem[52]. Stacja telewizyjna ITV zapowiedziała tymczasowe wstrzymanie nagrań kolejnych odcinków oper mydlanych Coronation Street i Emmerdale. Dzienne programy Lorraine i Loose Women również tymczasowo zaprzestaną nadawania na żywo[53].

23 marca Boris Johnson ogłosił nowe surowe zasady obowiązujące w całej Wielkiej Brytanii, mające na celu spowolnienie rozprzestrzeniania się choroby poprzez ograniczenie przenoszenia choroby między różnymi gospodarstwami domowymi. Polecił, by wszyscy mieszkańcy kraju pozostali w domach, z wyjątkiem wyjścia po podstawowe zakupy (takie jak żywność i lekarstwa), ćwiczenie na świeżym powietrzu (raz dziennie) samodzielnie, bądź z osobami mieszkającymi w tym samym gospodarstwie domowym, wyjścia do lekarza czy pomocy drugiej osobie, dojazdów do i z pracy, o ile nie ma możliwości pracy z domu[54]. Wszystkie sklepy, biblioteki, siłownie, miejsca kultu, place zabaw zostały zamknięte, a policja otrzymała uprawnienia do egzekwowania przepisów, włącznie z nakładaniem kar finansowych[55].

24 marca minister zdrowia Matt Hancock ogłosił, że rząd otworzy tymczasowy szpital, NHS Nightingale Hospital w centrum wystawienniczo-konferencyjnym ExCeL w Londynie[56]. Po raz pierwszy wszystkie sieci komórkowe w Wielkiej Brytanii wysłały rządowe powiadomienie tekstowe. Wiadomość brzmiała: „GOV.UK CORONAVIRUS ALERT. Nowe zasady obowiązujące teraz: musisz zostać w domu. Więcej informacji i wyjątków na stronie gov.uk/coronavirus. Zostań w domu. Chroń NHS. Ratuj życie”[57]. Tego samego dnia kościół anglikański zamknął wszystkie swoje budynki[58], a BBC odroczyło planowane wcześniej zwolnienie 450 pracowników[59].

25 marca książę Karol otrzymał pozytywny wynik koronawirusa[60]. Dwóch pierwszych lekarzy zmarło na COVID-19, jeden lekarz ogólny, a drugi chirurg[61]. Również brytyjski dyplomata Steven Dick, zastępca ambasadora na Węgrzech, zmarł w Budapeszcie po zarażeniu się wirusem[62]. Tego samego dnia zamknięto parlament na miesiąc[63].

26 marca rząd ogłosił, że niektórzy samozatrudnieni będą otrzymywać 80% zysków, do 2500 funtów miesięcznie[64].

27 marca Premier Boris Johnson i sekretarz zdrowia Matt Hancock otrzymali pozytywne wyniki testu na COVID-19[65][66]. Główny doradca medyczny Chris Whitty i posłanka Partii Pracy Angela Rayner, sekretarz stanu ds. edukacji w gabinecie cieni, również potwierdzili, że mają objawy i się izolują[67][68]. Sieć restauracji Leon ogłosiła, że będzie dostarczać 5600 bezpłatnych posiłków dziennie personelowi intensywnej opieki medycznej NHS w londyńskich szpitalach w ramach akcji „Feed NHS”[69]. Tego dnia odwołano też odbywający się co roku festiwal Cambridge Folk[70].

28 marca dr Jenny Harries, zastępczyni dyrektora medycznego Anglii, zasugerowała, że może upłynąć sześć miesięcy, zanim życie będzie mogło powrócić do „normalności”, ponieważ środki dystansowania społecznego będą musiały być zmniejszane „stopniowo”[71]. Tego samego dnia pierwsza pielęgniarka NHS zmarła na COVID-19[61].

 
Główne wejście do szpitala NHS Nightingale w Londynie (30 marca 2020 r.)

31 marca liczba osób przebywających w szpitalach przekroczyła 10 000. Od początku pandemii zakażonych zostało 25 521 osób, a 2453 zmarły[72].

Kwiecień 2020

1 kwietnia minister zdrowia Matt Hanhock zapowiedział, że do końca kwietnia dzienna liczba wykonywanych testów wzrośnie do 100 000[73].

3 kwietnia otwarto tymczasowy szpital polowy NHS Nightingale w Londynie, zatrudniający personel NHS i wojskowy z 500 łóżkami i potencjalną pojemnością 4000. Był to pierwszy z kilku takich obiektów planowanych w Wielkiej Brytanii[74].

4 kwietnia 5-letnie dziecko zmarło na COVID-19, uważane za najmłodszą ofiarę do tego czasu.

5 kwietnia królowa Elżbieta II przemówiła w orędziu transmitowanym na żywo w telewizji publicznej, po raz czwarty w historii swojego panowania. Podziękowała służbie zdrowia, a także dodała otuchy mieszkańcom Wielkiej Brytanii i całej Wspólnoty Narodów[75]. Premier Boris Johnson został przyjęty do szpitala, 10 dni po otrzymaniu wyniku pozytywnego[76]. Minister zdrowia Matt Hancock ogłosił, że rząd stara się zapewnić szpitalom dostęp do 18 000 respiratorów, a ich liczba obecnie waha się między 9000 a 10 000[77].

6 kwietnia premier Boris Johnson został przyjęty na intensywną terapię w szpitalu św. Tomasza w Londynie. Jego obowiązki przejął pierwszy sekretarz stanu Dominic Raab[78].

9 kwietnia Boris Johnson opuścił intensywną terapię, aczkolwiek dalej przebywał w szpitalu[79].

10 kwietnia Matt Hancock powiedział, że „herkulesowe wysiłki”, aby zapewnić codzienne dostawy środków ochrony indywidualnej (PPE) pracownikom na pierwszej linii frontu, w tym rząd pracuje nad utworzeniem krajowego przemysłu wytwórczego do produkcji sprzętu ochronnego. W całej Wielkiej Brytanii otwarto również piętnaście ośrodków testowych drive-through w celu testowania pracowników pierwszej linii frontu walki z koronawirusem[80].

12 kwietnia Boris Johnson opuścił szpital. Liczba zgonów przekroczyła 10 000.

16 kwietnia 99-letni weteran Tom Moore pokonał setne okrążenie w swoim ogrodzie w ramach akcji charytatywnej Tom’s 100th Birthday Walk For The NHS, zbierając w ten sposób 25 milionów funtów dla zrzeszenia organizacji charytatywnych NHS Charities Together[81]. Ponad milion ludzi przekazało darowizny za pośrednictwem strony JustGiving[82].

18 kwietnia Imran Ahmad-Khan, poseł Wakefield, zapewnił dostawę 110 000 masek wielokrotnego użytku poprzez swoje powiązania z organizacją charytatywną Solidarités International i rządem wietnamskim na rzecz szpitali Mid Yorkshire Hospitals NHS Trust, aby pomóc w rozwiązaniu problemu niedoboru środków ochrony indywidualnej[83]. Robert Jenrick, sekretarz ds.społeczności, powiedział, że następnego dnia z Turcji przyjedzie kolejne 400 000 fartuchów[84]. Care England, największy organ przedstawicielski domów opieki w Wielkiej Brytanii, oszacował, że nawet 7500 mieszkańców domów opieki mogło umrzeć z powodu koronawirusa, w porównaniu z oficjalną liczbą 1400 ogłoszoną kilka dni wcześniej[85]. Bobert Jenrick zapowiedział dalsze 1,6 mld funtów wsparcia dla władz lokalnych, a także dodał, że wirus wydaje się mieć „nieproporcjonalny wpływ” na społeczności czarnoskórych, azjatyckich i mniejszości etnicznych (BAME). Public Health England zostało poproszone o zbadanie, co może odpowiadać za zwiększone ryzyko w tych grupach. Parki i cmentarze pozostały otwarte[86].

20 kwietnia NHS Blood and Transplant wystosowało apel do osób, które przeszły zakażenie o oddawanie krwi. Miała ona być używana w eksperymentalnym leczeniu chorych z użyciem plazmy ozdrowieńców[87]. Prof Dame Angela Maclean, zastępczyni głównego doradcy naukowego Wielkiej Brytanii, potwierdziła, że liczba potwierdzonych przypadków zaczyna się spłaszczać[88]. Również liczba osób przebywających w szpitalach w Szkocji, Walii i każdym regionie Anglii zaczęła się zmniejszać[89].

21 kwietnia Profesor Sir David Spiegelhalter z University of Cambridge stwierdził, że dane liczbowe sugerują, że Wielka Brytania jest już za szczytem pandemii i znajduje się w „stabilnej” i powoli poprawiającej się sytuacji[90]. Dane opublikowane przez Office for National Statistics wskazały, że liczba zgonów w Anglii i Walii osiągnęła najwyższy poziom od dwudziestu lat, z 18 500 zgonów ze wszystkich przyczyn w tygodniu do 10 kwietnia, o około 8 000 więcej niż średnia dla tej pory roku[91]. Matt Hancock ogłosił 42,5 miliona funtów na badania kliniczne nad szczepionką prowadzone przez Imperial College London i University of Oxford[92]. Weteran Tom Moore był gościem honorowym podczas otwarcia szpitala polowego NHS Nightingale Hospital Yorkshire and the Humber w Harrogate[93].

 
Premier Boris Johnson podczas konferencji prasowej na Downing Street 27 kwietnia 2020 r.

23 kwietnia na Uniwersytecie Oksfordzkim rozpoczęto pierwsze w Europie testy szczepionki przeciw koronawirusowi na ludziach[94]. Matt Hancock potwierdził, że dzienna zdolność testowa osiągnęła 51 000 i ogłosił, że wszyscy kluczowi pracownicy i członkowie ich gospodarstw domowych są uprawnieni do testów COVID-19 i będą mogli zarezerwować testy za pośrednictwem rządowej strony internetowej od następnego dnia[95]. Sieć marketów budowlanych B&Q otworzyła 155 swoich sklepów po próbnym otwarciu niewielkiej liczby sklepów w poprzedni weekend[96]. Tego samego dnia stacja BBC One wyemitowała The Big Night In, wspólną emisję z udziałem organizacji charytatywnych Children in Need i Comic Relief. Wieczór z muzyką i rozrywką skupiał się wokół celebracji aktów życzliwości, humoru, a także ducha nadziei i wytrzymałości. Podczas transmisji widzowie mieli szansę przekazać darowiznę na fundusz pomagający lokalnym organizacjom charytatywnym i projektom w całym kraju. Wydarzenie to zebrało 27 milionów funtów, a rząd zobowiązał się podwoić tę kwotę[97]. 27 kwietnia premier Boris Johnson wrócił do pracy[98]. Rząd ogłosił, że rodziny pracowników służby zdrowia, którzy stracili życie z powodu koronawirusa, otrzymają 60 000 funtów odszkodowania[99].

28 kwietnia minister zdrowia Matt Hancock ogłosił, że liczby dotyczące ofiar śmiertelnych w domach opieki będą uwzgędniane w statystykach, oficjalne dane obejmowały tylko szpitale[100]. Dodał też, że osoby pracujące w domach opieki otrzymają dostęp do testów. Tego samego dnia wydajność laboratoriów w Wielkiej Brytanii sięgnęła 73 000[101].

30 kwietnia Boris Johnson potwierdził, że Wielka Brytania ma za sobą szczyt pandemii i zapowiedział przedstawienie planu działania, mającemu na celu zapobiegnięcie kolejnemu wzrostowi zakażeń[102]. Weteran Tom Moore obchodził swoje setne urodziny. Otrzymał od królowej tytuł honorowego pułkownika. Jego akcja charytatywna została zakończona z 32 milionami funtów uzbieranymi dla NHS[103].

Maj 2020

1 maja minister zdrowia Matt Hancock potwierdził, że rządowy plan zwiększenia możliwości testowania do 100 000 próbek dziennie do końca kwietnia został zrealizowany. W ciągu poprzednich 24 godzin wykonano 122 347 testów[104]. Zapowiedział również, że kliniki leczenia niepłodności zostaną ponownie otwarte 11 maja[105]. Facebook usunął konto Davida Icke’a za głoszenie dezinformacji w postaci teorii spiskowej o związku koronawirusa z siecią 5G[106].

2 maja Robert Jenrick ogłosił przyznanie 76 milionów funtów na pomoc potrzebującym, zwłaszcza dzieciom, ofiarom przemocy domowej i współczesnego niewolnictwa[107]. YouTube również usunął konto Davida Icke’a[108].

4 maja firmy Apple i Google zatwierdziły wersję testową aplikacji NHS służącej do śledzenia kontaktów osób zarażonych koronawirusem[109].

5 maja został otwarty kolejny szpital NHS Nightingale. Obiekt znajduje się w Sunderland i jest wyposażony w 460 respiratorów[110]. Operator linii lotniczych Virgin Atlantic ogłosił zwolnienie ponad 3000 osób i zakończenie operacji na lotnisku Gatwick[111].

7 maja Bank Anglii ostrzegł, że gospodarka skurczy się o 14% w 2020 r. w wyniku pandemii, powodując najgłębszą recesję w historii Wielkiej Brytanii[112]. Rząd przyznał, że 400 000 fartuchów zamówionych z Turcji dla pracowników NHS zostało skonfiskowanych, gdyż nie spełniały norm bezpieczeństwa[113].

10 maja ogłoszono nowy system skali zagrożenia od zielonego (poziom pierwszy) do czerwonego (poziom piąty), podobny do brytyjskich poziomów zagrożenia atakiem terrorystycznym[114]. Tego samego dnia Boris Johnson ogłosił, że pasażerowie lotów międzynarodowych będą poddani 14-dniowej kwarantannie (poza tymi przybywającymi z Irlandii)[115].

Poziom Znaczenie[116]
  5  Podobnie jak na poziomie 4, ale istnieje istotne ryzyko przeciążenia służby zdrowia
  4  COVID-19 jest w powszechnym obiegu; transmisja jest wysoka lub rośnie wykładniczo
  3  Epidemia COVID-19 jest w powszechnym obiegu
  2  COVID-19 występuje w Wielkiej Brytanii, ale liczba przypadków i transmisji jest niska
  1  COVID-19 nie występuje już w Wielkiej Brytanii

11 maja rząd opublikował 50-stronicowy dokument zawierający dalsze szczegóły dotyczące etapów zniesienia ograniczeń[117]. W związku z obawami dotyczącymi jednoczesnego powrotu wszystkich do pracy, Johnson powiedział, że firmy będą musiały udowodnić wprowadzenie środków bezpieczeństwa, zanim będą mogły się ponownie otworzyć[118]. Zalecono również noszenie maseczek w transporcie publicznym i zamkniętych pomieszczeniach, w których dystans społeczny nie jest możliwy[119]. Pasażerowie lotów z Francji zostali zwolnieni z nowych zasad kwarantanny[120]. Związki zawodowe nauczycieli wyraziły zaniepokojenie rządowymi planami ponownego otwarcia szkół 1 czerwca, określając je „lekkomyślnymi” i niebezpiecznymi[121].

 
Tablica z prośbą o noszenie maseczek na terenie sklepu Sainsbury’s w Londynie

17 maja minister biznesu Alok Sharma ogłosił przyznanie kolejne 84 milionów funtów na pomoc w masowej produkcji szczepionki testowanej przez Uniwersytet Oksfordzki. Władze uniwersytetu podpisały umowę z firmą farmaceutyczną AstraZeneca na produkcję szczepionki i jej dystrybucję w pierwszej kolejności w Wielkiej Brytanii[122].

18 maja sądy w Anglii i Walii wznowiły procesy z udziałem ławy przysięgłych[123]. Wielka Brytania dodała utratę węchu i smaku do listy objawów COVID-19, na które ludzie powinni zwracać uwagę[124]. Matt Hancock ogłosił, że każdy w Wielkiej Brytanii w wieku powyżej pięciu lat z objawami może zostać przetestowany pod kątem COVID-19[125].

21 maja w wyniku umowy pomiędzy rządem brytyjskim, a szwajcarską firmą farmaceutyczną Roche, test na przeciwciała COVID-19 został udostępniony przez NHS. W pierwszej kolejności otrzymali go pracownicy służby zdrowia i domów opieki. Test pozwala sprawdzić czy osoba była zakażona w przeszłości[126]. Tego samego dnia rząd ogłosił, że pracownicy NHS i pracownicy opieki z zagranicy, będą zwolnieni z imigracyjnego dodatku zdrowotnego (forma opłaty, którą muszą uiścić, by mieć dostęp do opieki zdrowotnej), który zwykle dotyczy migrantów spoza Unii Europejskiej[127].

22 maja rząd ogłosił nowe zasady 14-dniowej kwarantanny dla podróżujących do Wielkiej Brytanii, a wśród nich obowiązek podania adresu kwarantanny, a także kary wysokości do 1000 funtów za niedotrzymanie warunków. Prawo miało wejść w życie od 8 czerwca[128].

23 maja francuski rząd ogłosił, że od 8 czerwca osoby podróżujące z Wielkiej Brytanii będą poddane 14-dniowej kwarantannie[129]. Media podały informację o śmierci 12-letniego dziecka[130]. 28 maja aplikacje do śledzenia kontaktów osób zarażonych koronawirusem zostały uruchomione w Anglii i Szkocji. System w Anglii nie miał być „w pełni operacyjny na poziomie lokalnym” do końca czerwca. Podczas spotkania czterech naczelnych lekarzy krajowych Wielkiej Brytanii zadecydowano, że poziom zagrożenia powinien pozostać na poziomie czwartym, pomimo nadziei premiera Borisa Johnsona na obniżenie na poziom trzeci. EasyJet ogłosił plan redukcji 4500 miejsc pracy z powodu wpływu pandemii na turystykę.

30 maja minister kultury ogłosił, że od 1 czerwca konkurencyjne dyscypliny sportowe będą dozwolone za zamkniętymi drzwiami w Anglii. Poszczególne organizacje sportowe miały same zadecydować o dokładnej dacie. Wyścigi konne miały być jednymi z pierwszych[131]. Konserwatywni posłowie wezwali Borisa Johnsona do zmiany zasady dystansu społecznego z 2 metrów na 1,5 metra w obawie o działalność branży hotelarsko-gastronomicznej[132].

31 maja Wielka Brytania przekroczyła cel zdolności testowania, który wynosił 200 000 próbek do końca maja. W ciągu poprzednich 24 godzin wykonano 205 634 testów[133].

Lato 2020: Obostrzenia i lokalne zakazyEdytuj

Czerwiec 2020

2 czerwca rząd zapowiedział ograniczenie codziennych spotkań informacyjnych na Downing Street wyłącznie do dni powszednich, powołując się na niską oglądalność w weekendy. Boris Johnson zobowiązał się do prowadzenia jednego tygodniowo[134]. Zespół teatralny Royal Shakespeare Company odwołał wszystkie zaplanowane występy do końca roku[135]. Przedsiębiorstwa wodociągowe wezwały ludzi do oszczędzania wody poprzez niestosowanie zraszaczy i węży ogrodowych, a także nienapełnianie brodzików[136]. England and Wales Cricket Board potwierdziło, że począwszy od 8 lipca Anglia rozegra trzy mecze testowe przeciwko Indiom Zachodnim[137].

5 czerwca związek zawodowy medyków British Medical Association zaapelował do rządu o rozszerzenie restrykcji o wymóg noszenia osłony twarzy we wszystkich sytuacjach, w których dystans społeczny nie jest możliwy[138]. Praw zakazujące eksmisji najemców w Anglii i Walii zostało przedłużone o dwa miesiące do 23 sierpnia[139]. Minister zdrowia Matt Hancock zaapelował o niełamanie restrykcji poprzez uczestnictwo w protestach zaplanowanych na następny weekend, w tym tych organizowanych przez Black Lives Matter po śmierci George’a Floyda w Stanach Zjednoczonych[140].

9 czerwca minister biznesu Alok Sharma powiedział, że od poniedziałku 15 czerwca wszystkie sklepy mogą się ponownie otworzyć, pod warunkiem, że będą przestrzegać wytycznych dotyczących bezpieczeństwa. Dodał też, że puby, bary, restauracje i zakłady fryzjerskie muszą poczekać co najmniej do 4 lipca[141]. HM Treasury opublikowało dane, z których wynikało, że 8,9 miliona pracowników zostało objętych rządowym programem ochrony miejsc pracy (Coronavirus Job Retention Scheme), czyli ćwierć siły roboczej Wielkiej Brytanii. Program do tej pory kosztował skarb państwa 19,6 miliarda funtów[142]. Trzydzieści organizacji medycznych reprezentujących lekarzy i pielęgniarki, będący przedstawicielami mniejszości etnicznych, zwróciły się do ministra zdrowia Matta Hancocka i minister równości Kemi Badenoch, wyrażając zaniepokojenie rządowym raportem, w którym stwierdzono, że przedstawiciele mniejszości etnicznych są dwukrotnie bardziej narażeni na śmierć z powodu COVID 19[143].

14 i 15 czerwca weszła w życie poprawka nr. 4 do przepisów dotyczących ochrony zdrowia (Health Protection (Coronavirus, Restrictions) (England) (Amendment No. 4) Regulations 2020 (SI 588)). W Anglii i Irlandii Północnej gospodarstwa domowe z jedną osobą dorosłą dostały pozwolenie na spotkania z gospodarstwem domowym dowolnej wielkości. Pozwoliło również członkom jednego gospodarstwa domowego na nocowanie w domu drugiego. Rząd nazywał to „bańką wsparcia”[144]. Umożliwiono towarzyszenie wizytom lekarskim i porodom, a także zezwolono na niektóre wizyty osób w szpitalach, hospicjach i domach opieki. Zezwolono również na otwarcie sklepów detalicznych i przedsiębiorstw, z wyjątkiem tych, które pozostały na liście wykluczeń, takich jak restauracje, bary, puby, kluby nocne, większość kin, teatrów, muzeów, fryzjerów, kryte obiekty sportowe i rekreacyjne. Upoważniono do otwarcia atrakcji związanych ze zwierzętami na świeżym powietrzu, takich jak farm, ogrodów zoologicznych i parków safari. Miejsca kultu mogły być ponownie wykorzystywane do modlitwy osobistej (ale nie do kultu zbiorowego). Biblioteki pozostały zamknięte[145].

 
Znak na chodniku przypominający o dystancie społecznym (Bristol, czerwiec 2020)

16 czerwca w efekcie badań klinicznych z użyciem istniejących leków odkryto, że deksametazon stosowany w niskich dawkach przyczynia się do obniżenia śmiertelności pośród zakażonych. Eksperci oszacowali, że gdyby leczenie nim stosowane było od samego początku, można było uniknąć 5000 zgonów. Premier Boris Johnson opisał odkrycie działania deksametazonu jako „niezwykłe brytyjskie odkrycie”. Deksametazon został udostępniony przez NHS, które posiadało zapasy w liczbie 200 000 dawek[146]. Urząd statystyczny (Office for National Statistics) oszacował, że ponad 600 000 osób straciło pracę między marcem a majem[147].

18 czerwca Bank Anglii ogłosił planowany zastrzyk środków z budżetu państwa na wsparcie gospodarki w wysokości 100 miliardów funtów[148].

19 czerwca wszyscy czterej Naczelni Lekarze Wielkiej Brytanii (Chief Medical Officers) wyrazili zgodę na obniżenie zagrożenia COVID-19 z poziomu 4 (poważne ryzyko, wysoka transmisja) do poziomu 3 (znaczne ryzyko, ogólny obieg). Minister zdrowia Matt Hancock opisał tę zmianę jako „wielki moment dla kraju”[149].

23 czerwca premier Boris Johnson poprowadził ostatnie codzienne spotkanie prasowe na Downing Street. Zapowiedział, że odtąd briefingi prasowe będą się odbywać zawszy, gdy pojawi się ważna informacja[150]. Lekarze wyrazili zaniepokojenie, że znaczna liczba pacjentów COVID-19 może mieć trwałe zwłóknienie płuc w wyniku wirusa i będą musieli być monitorowani pod kątem objawów tego stanu[151].

24 czerwca naukowcy z Imperial College London rozpoczęli próby szczepionki COVID-19 na ludziach po tym, jak testy na zwierzętach wskazały na skuteczną odpowiedź immunologiczną. Do programu zgłosiło się 300 wolontariuszy[152]. British Medical Journal opublikował list otwarty od liderów służby zdrowia, wzywający rząd do pilnego zbadania, czy Wielka Brytania jest przygotowana na to, co określają jako „realne ryzyko” drugiej fali COVID-19[153]. Rząd Wielkiej Brytanii opublikował nowe wytyczne dla firm dotyczące ponownego otwarcia 4 lipca[154].

29 czerwca po gwałtownym wzroście przypadków COVID-19 w Leicester, minister zdrowia Matt Hancock zapowiedział przywrócenie rygorystycznych obostrzeń na terenie miasta, w tym zamknięcie sklepów następnego dnia i szkół od 2 lipca[155]. Burmistrz Leicester Sir Peter Soulsby skrytykował brak komunikacji pomiędzy radą miasta z rządem Wielkiej Brytanii[156]. Rząd Grecji przedłużył zakaz lotów do Wielkiej Brytanii do 15 lipca. England and Wales Cricket Board potwierdziło, że mistrzostwa 2020 County Championship rozpoczną się 1 sierpnia[157]. Rząd ogłosił, że tymczasowo zawieszone obowiązkowe przeglądy samochodów również zostaną przywrócone 1 sierpnia[158].

30 czerwca miasto Leicester rozpoczęło dwutygodniowy pełny lockdown[159]. Premier Boris Johnson ogłosił plan naprawy po koronawirusie dla Wielkiej Brytanii warty 5 miliardów funtów[160]. Dane z Urzędu Statystyk Krajowych (Office for National Statistics) wskazały, że liczba zgonów w tygodniu poprzedzającym 19 czerwca spadła poniżej średniej z pięciu lat po raz pierwszy od marca[161]. EasyJet rozpoczął proces konsultacji w sprawie planów zamknięcia trzech swoich baz w Wielkiej Brytanii[162].

Lipiec 2020

2 lipca Casual Dining Group, właściciel restauracji Café Rouge i Bella Italia, zostały przejęte przez zarząd sądowy tracąc 1900 z 6000 pracowników[163], podczas gdy Airbus ogłosił utratę 2730 miejsc pracy w dwóch fabrykach w Wielkiej Brytanii[164].

3 lipca rząd brytyjski opublikował listę 59 krajów, z których powrót do Anglii od 10 lipca nie będzie wiązał się z obowiązkową dwutygodniową kwarantanną. Pośród nich znalazły się Grecja, Francja, Polska, Belgia i Hiszpania, natomiast nie znalazły się na niej Portugalia i Stany Zjednoczone. Zmiany te dotyczyły tylko Anglii, podczas gdy w Szkocji, Walii i Irlandii Północnej kwarantanna obowiązywała wszystkich przybywających spoza Wielkiej Brytanii[165]. Rząd Wielkiej Brytanii ustanowił prawo pozwalające policji egzekwowanie restrykcji na terenie Leicester od 4 lipca[166].

6 lipca rząd Wielkiej Brytanii ogłosił dotacje i pożyczki w wysokości 1,57 miliarda funtów na wsparcie teatrów, galerii, muzeów i innych miejsc kulturalnych dotkniętych obostrzeniami związanymi z epidemią COVID-19[167]. W związku z rosnącym bezrobociem rząd Wielkiej Brytanii ogłosił 111 milionów funtów programu pomocy firmom w Anglii w zapewnieniu dodatkowych 30 000 miejsc dla stażystów; 21 mln GBP zostało przeznaczone na finansowanie podobnych programów w Szkocji, Walii i Irlandii Północnej[168]. Sieć restauracji szybkiej obsługi Pret a Manger ogłosiła plany zamknięcia 30 sklepów, powodując utratę 1000 miejsc pracy[169]. Program BBC Panorama poinformował, że badania naukowe sugerują, że wybuch COVID-19 może spowodować kilka tysięcy dodatkowych zgonów na raka z powodu opóźnionej diagnozy i leczenia, przy szacunkach między 7 000 a 35 000[170].

8 lipca kanclerz skarbu Rishi Sunak przedstawił pakiet wydatków o wartości 30 miliardów funtów mający na celu złagodzenie skutków ekonomicznych pandemii COVID-19. Pakiet objął tymczasowe obniżenie podatku VAT dla sektora gastronomiczno-hotelarskiego, program wypłaty firmom 1000 funtów za każdego pracownika przywróconego do pracy, program zatrudnienia młodych ludzi i tymczasowe podwyższenie progu opłaty skarbowej[171]. McDonald’s wznowił serwowanie śniadań w większości swoich restauracji[172]. Coroczna kampania McDonald’s Monopoly została przełożona na 2021, po raz pierwszy od 15 lat[173].

9 lipca Irlandia Północna ogłosiła zniesienie od 10 lipca przepisów dotyczących kwarantanny dla przyjezdnych z 50 krajów, w tym Francji, Włoch, Niemiec i Hiszpanii[174]. BBC potwierdziło, że od 1 sierpnia będzie kontynuować plany zniesienia bezpłatnych abonamentów telewizyjnych dla osób powyżej 75. roku życia[175].

 
„Zostaw to siedzenie puste” – oznaczenie w transporcie publicznym w Walii (lipiec 2020)

10 lipca zasady kwarantanny zostały złagodzone dla osób przybywających do Wielkiej Brytanii z 75 krajów[176]. Z danych opublikowanych przez policję wynikało, że w Anglii i Walii nie ukarano nikogo grzywną za naruszenie zasad kwarantanny w ciągu pierwszych dwóch tygodni po jej wprowadzeniu, podczas gdy dziesięć osób zostało ukaranych grzywną za brak zakrycia twarzy w transporcie publicznym przez dwa tygodnie poprzedzającego 22 czerwca[177]. Zakrywanie twarzy stało się obowiązkowe w sklepach w Szkocji[178].

11 lipca poprawka do ustawy o restrykcjach związanych z koronawirusem weszła w życie, co pozwoliło na ponowne otwarcie basenów odkrytych i parków wodnych[179]. Belgia wpisała Leicester na listę „czerwonych stref”, co oznacza, że każdy, kto niedawno odwiedził miasto, będzie musiał poddać się kwarantannie przez 14 dni po przybyciu do Belgii[180].

13 lipca ponownie otwarto salony masażu, salony kosmetyczne, tatuażu i solaria[181].

15 lipca weszło w życie tymczasowe obniżenie podatku od towarów i usług, mające na celu wspomóc branżę gastronomiczno-hotelarską. Inicjatywa o wartości 4 miliardów funtów ma pozostać w mocy do 21 stycznia 2021 r. Sieci restauracji Nando’s, Pret A Manger, KFC i McDonald’s ogłosiły obniżki cen[182]. Tego samego dnia sklep internetowy Asos ogłosił, że zwróci pieniądze otrzymane od rządu Wielkiej Brytanii na pomoc w utrzymaniu miejsc pracy po tym, jak sprzedaż wzrosła o 10% do 1 miliarda funtów w ciągu czterech miesięcy do 30 czerwca[183].

17 lipca Boris Johnson zapowiedział dalsze łagodzenie restrykcji w Anglii, planując „znaczący powrót do normalności” przed Bożym Narodzeniem. Nowe przepisy zezwoliły ludziom na korzystanie ze środków transportu publicznego do przejazdów zbędnych, podczas gdy pracodawcy odzyskali większą swobodę co do miejsca pracy od 1 sierpnia[184]. Następnego dnia władze lokalne miały otrzymać uprawnienia do egzekwowania lokalnych lockdownów[185]. Premier ogłosił dodatkowe 3 miliardy funtów pomocy dla NHS w Anglii, w przygotowaniu na możliwą drugą falę COVID-19 w nadchodzącej zimie[186]. Tego samego dnia zapowiedział również pilotażowy plan powrotu sportów widowiskowych od 1 października, rozpoczynając od Mistrzostw Świata w Snookerze 2020 i wyścigów konnych Glorious Goodwood Festival[187]. Zapowiedziany został również powrót przedstawień teatralnych i koncertów od sierpnia, przy zachowaniu dystansu społecznego w pomieszczeniach[188]. Minister zdrowia Matt Hancock wezwał do analizy sposobu rejestrowania zgonów COVID-19 w Anglii po tym, jak Public Health England potwierdziło, że rejestruje zgony jako związane z COVID, nawet jeśli śmierć nastąpiła kilka miesięcy po tym, jak ktoś uzyskał pozytywny wynik testu na obecność wirusa. Pozostałe państwa Zjednoczonego Królestwa nie odnotowywały śmierci jako związanej z COVID, jeśli zdarzyła się ona później niż 28 dni po pozytywnym teście[189].

20 lipca Wielka Brytania podpisała umowę na dostarczenie 90 milionów dawek szczepionki opracowywanej wspólnie przez firmy farmaceutyczne BioNtech i Pfizer oraz przez Valneva. Jest to dodatek do 100 milionów zamówionych dawek szczepionki opracowywanej przez Uniwersytet Oksfordzki i AstraZeneca[190]. Ogłoszono pozytywne wstępne wyniki badań klinicznych leku opracowanego przez firmę biotechnologiczną Synairgen z siedzibą w Southampton, wykorzystującego białko interferon beta. Leczenie polega na wdychaniu przez pacjenta białka wytwarzanego przez organizm do zwalczania infekcji wirusowych do płuc za pomocą nebulizatora w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej[191]. Badania kliniczne szczepionki opracowywanej przez Uniwersytet Oksfordzki na 1077 pacjentach pokazały, że wydaje się ona być bezpieczna i prawidłowo trenuje układ odpornościowy do wytwarzania przeciwciał COVID-19[192]. Rząd Wielkiej Brytanii zainwestował 14 milionów funtów w dwie fabryki w Port Talbot w Południowej Walii i Blackburn w Lancashire, aby produkować milion wysokiej jakości osłon na twarz tygodniowo[193]. Sieć sklepów detalicznych Marks & Spencer ogłosiła likwidację 950 miejsc pracy[194].

24 lipca w wywiadzie dla BBC premier Boris Johnson przyznał, że rząd Wielkiej Brytanii nie rozumiał natury koronawirusa na początku pandemii i mógł postąpić inaczej[195]. Zakrywanie twarzy stało się obowiązkowe w sklepach i większości innych zamkniętych miejsc publicznych w Anglii[196]. Zaktualizowano listę krajów, z których podróżni nie muszą poddawać się kwarantannie przybywając do Anglii, dodając Estonię, Łotwę, Słowację, Słowenię oraz Saint Vincent i Grenadyny. Portugalia pozostała na liście 14-dniowej kwarantanny[197]. Dane Urzędu Statystyk Krajowych pokazują, że sprzedaż detaliczna wzrosła w czerwcu prawie do poziomu sprzed lockdownu[198].

26 lipca Wielka Brytania wprowadziła kwarantannę dla osób powracających z Hiszpanii[199]. Największy organizator wycieczek w Wielkiej Brytanii, Tui, odwołał wszystkie loty do Hiszpanii kontynentalnej do 9 sierpnia[200]. Minister transportu Grant Shapps, który przyleciał do Hiszpanii dnia poprzedniego, został złapany przez zmianę zasad kwarantanny.

27 lipca ogłoszono pierwszy potwierdzony przypadek zakażenia zwierząt SARS-CoV-2 w Wielkiej Brytanii. Wirus został wykryty u kota domowego[201]. Wielka Brytania zmieniła swoje zalecenia dotyczące podróży do Hiszpanii, odradzając wszelkie niepotrzebne podróże do Hiszpanii kontynentalnej, Balearów i Wysp Kanaryjskich[202]. Linie lotnicze Jet2 odwołały wszystkie loty do Hiszpanii kontynentalnej od 28 lipca do 17 sierpnia[203].

 
Kolejka do sklepu spożywczego z zachowaniem dystansu społecznego (Cambridge, maj 2020)

29 lipca przedstawiciele branży lotniczej i turystycznej wezwali rząd do zniesienia zasad kwarantanny, które uderzają w ich sektor, i zamiast tego do wprowadzenia regionalnych ograniczeń[204]. Rząd Wielkiej Brytanii ogłosił program pomocy o wartości 500 milionów funtów dla branży filmowej i telewizji, na pokrycie kosztów projektów opóźnionych lub porzuconych z powodu pandemii COVID-19[205]. National Trust ogłosiło plan zwolnień 1200 osób w celu zaoszczędzenia 100 milionów funtów; organizacja oszacowała, że straciła 200 milionów funtów z powodu pandemii COVID-19[206].

30 lipca w Greater Manchester i niektórych częściach East Lancashire i Yorkshire nałożono ograniczenia zabraniające oddzielnym gospodarstwom domowym spotykania się w pomieszczeniach po „rosnącym tempie transmisji” na tych obszarach, spowodowanym nieprzestrzeganiem zasad dystansu społecznego[207]. Luksemburg został usunięty z brytyjskiej listy krajów zwolnionych z kwarantanny po wzroście liczby przypadków COVID-19[208]. Sieć kin Vue ogłosiła plany ponownego otwarcia niektórych swoich obiektów od 7 sierpnia[209]. W Irlandii Północnej uruchomiono aplikację StopCOVID NI do śledzenia kontaktów z osobami zakażonymi[210].

Sierpień 2020

6 sierpnia ogłoszono kwarantannę dla podróżnych przybywających z Belgii, Bahamów i Andory, a nowe przepisy wchodzą w życie od północy w Walii i 8 sierpnia w pozostałej części Wielkiej Brytanii[211]. Organizatorzy maratonu londyńskiego, zaplanowanego na 4 października, zapowiedzieli, że ze względu na pandemię COVID-19 będzie to jedyne wydarzenie dla elity sportowców, a wyścig odbędzie się na bio-bezpiecznym torze[212].

13 sierpnia Francja, Holandia, Monako, Malta, Turks i Caicos oraz Aruba zostały dodane do listy kwarantanny, wymagając od podróżnych przybywających do Wielkiej Brytanii z tych krajów poddania kwarantannie przez 14 dni od 4.00 rano 15 sierpnia[213].

14 sierpnia rząd Wielkiej Brytanii podpisał umowę na dostarczenie 90 milionów dawek szczepionek opracowanych przez belgijską firmę farmaceutyczną Janssen Pharmaceutica i amerykańską firmę biotechnologiczną Novavax[214]. Uruchomiono dodatkowe promy dla tysięcy wczasowiczów próbujących wrócić z Francji przed wejściem w życie nowych zasad kwarantanny[215].

20 sierpnia Portugalia została dodana do listy krajów zwolnionych z kwarantanny, podczas gdy Chorwacja, Austria oraz Trynidad i Tobago zostają z niej usunięte; Szkocja usunęła również Szwajcarię z własnej listy zwolnień z kwarantanny[216].

27 sierpnia Szwajcaria, Jamajka i Czechy zostały usuwane z listy krajów zwolnionych z kwarantanny ze skutkiem od 29 sierpnia, podczas gdy Kuba została na tę listę dodana[217]. Sieć gastronomiczna Pret a Manger ogłosiła likwidację 3000 miejsc pracy w celu ratowania biznesu[218]. Royal Shakespeare Company odwołało swoje produkcje teatralne do 2021 roku z powodu pandemii[219].

29 sierpnia w Brighton odbył się pierwszy mecz piłkarski w obecności kibiców. Przedsezonowy mecz towarzyski między Chelsea a Brighton & Hove Albion obejrzało 2500 osób[220].

Jesień 2020: Druga falaEdytuj

Wrzesień 2020

1 września większość szkół w Anglii, Walii i Irlandii Północnej została ponownie otwarta w semestrze jesiennym[221]. Osoby pracujące, o niskich dochodach, które muszą się izolować w częściach Anglii, w których wskaźniki COVID-19 są wysokie i którzy nie mogą pracować w domu, stały się uprawnione do nowego systemu benefitów jako uzupełnienie obowiązujących Universal Credit lub Working Tax Credit[222]. Firmy korzystające z programu pomocy rządowej Zjednoczonego Królestwa są zobowiązane do wpłacania składek na wynagrodzenia pracowników w miarę zbliżania się końca programu[223].

3 września Baronessa Dido Harding, szefowa NHS Test and Trace, przeprosiła publicznie po doniesieniach medialnych, że brytyjskie laboratoria nie nadążają za popytem na testy COVID, a niektóre osoby zostały poproszone o pokonanie kilkuset mil w celu wykonania testów na obecność wirusa[224]. Minister zdrowia Matt Hancock ogłosił 500 milionów funtów na badania 20-minutowego testu COVID-19[225]. Szkocja i Walia usunęły Portugalię z listy zwolnień z kwarantanny, ale zasady pozostały niezmienione w Anglii i Irlandii Północnej[226].

4 września premier Boris Johnson wykluczył wprowadzenie testów COVID-19 na lotniskach po sugestiach, że mogłyby potencjalnie skrócić czas wymaganej kwarantanny, mówiąc, że dają one „fałszywe poczucie bezpieczeństwa”[227]. Linie lotnicze Virgin Atlantic ogłosiły utratę kolejnych 1150 miejsc pracy w ramach pakietu ratunkowego[228].

5 września czołowa epidemiolog Dame Anne Johnson ostrzegła, że Wielka Brytania stoi w obliczu „krytycznego momentu” pandemii COVID-19, gdyż studenci przygotowują się do powrotu na uniwersytety, a liczba przypadków rośnie wśród młodszych ludzi[229]. Naukowcy ostrzegli, że główny test używany do wykrywania COVID-19 może dawać fałszywy pozytywny wynik z powodu fragmentów martwego materiału z poprzednich infekcji[230]. W liście wysłanym do szefów departamentów rządowych rząd Wielkiej Brytanii wezwał ich do jak najszybszego sprowadzenia urzędników z powrotem do biur[231].

 
Podziękowanie dla służby zdrowia namalowane na ulicy przed szpitalem (Norfolk, maj 2020)

8 września minister zdrowia Matt Hancock powiedział w Izbie Gmin, że gwałtowny wzrost liczny przypadków jest znakiem, że wirus pozostaje zagrożeniem i wezwał ludzi do przestrzegania dystansu społecznego[232]. Tego samego dnia rząd ogłosił, że od 14 września w Anglii będą zakazane spotkania towarzyskie dla więcej niż sześciu osób[233]. Royal College of GPs wezwał do ustanowienia sieci klinik wspierających osoby, które przewlekle wykazują objawy COVID-19[234].

14 września weszła w życie poprawka do ustawy o ochronie zdrowia w Anglii, mówiąca o ograniczeniu liczby osób podczas zgromadzeń do sześciu[235]. Równocześnie podobne zasady zaczęły funkcjonować w Walii i Szkocji jednak nieobejmujące dzieci odpowiednio w wieku 11 i 12 lat[236]. Lider Partii Pracy Sir Keir Starmer poddał się samoizolacji po tym, jak członek jego gospodarstwa domowego „wykazał możliwe objawy koronawirusa”[237]. Ogłoszono, że nowe leczenie COVID-19 przy użyciu przeciwciał monoklonalnych ma zostać przetestowane w szpitalach w Wielkiej Brytanii, przy czym początkowo leczenie otrzyma 2000 pacjentów[238]. Główny doradca naukowy, Sir Patrick Vallance, powiedział, że został skrytykowany przez polityków za poparcie dla pełnego lockdownu na początku pandemii[239]. 16 września premier Boris Johnson powiedział przed komisją parlamentarną, że drugi ogólnokrajowy lockdown miałby „katastrofalne” konsekwencje finansowe dla Wielkiej Brytanii i rząd robi wszystko, by uniknąć takiego scenariusza[240]. Po dochodzeniu przeprowadzonym przez Komisję ds. Konkurencji operator turystyczny Tui zobowiązał się, że do końca września wypłaci klientom zaległe zwroty kosztów[241].

17 września Baronessa Dido Harding, dyrektor naczelna NHS Test and Trace, powiedziała komisji parlamentarzystów, że zapotrzebowanie na testy COVID-19 znacznie przewyższa możliwości, ale jest pewna, że liczba przeprowadzanych testów może wzrosnąć do 500 000 dziennie do końca października[242]. Sieć domów towarowych John Lewis & Partners ogłosiła, że nie wypłaci swoim pracownikom premii po raz pierwszy od 1953 r. W pierwszym półroczu 2020 roku firma ogłosiła stratę przed opodatkowaniem w wysokości 635 mln funtów[243].

18 września premier Boris Johnson powiedział, że druga fala infekcji COVID-19 zbliża się do Wielkiej Brytanii i że dalsze obostrzenia dotyczące dystansu społecznego mogą być konieczne[244]. Badanie przeprowadzone przez Imperial College London wykazało, że nowatorski, szybki test opracowany przez firmę DnaNudge daje wyniki porównywalne z badaniami laboratoryjnymi w ciągu 90 minut. Urządzenie trafiło do ośmiu szpitali[245].

19 września Nicola Sturgeon, Mark Drakeford i Arlene Foster, odpowiednio pierwsi ministrowie Szkocji, Walii i Irlandii Północnej, wezwali rząd Wielkiej Brytanii do interwencji w celu pomocy finansowej dla sektora lotniczego[246]. Rząd Wielkiej Brytanii zapowiedział nałożenie grzywny w wysokości do 10 000 funtów w Anglii, dla osób z pozytywnym wynikiem testu na COVID-19, które odmawiają samoizolacji. Prawo miało również objąć osoby, którym nakazano izolację poprzez śledzenie kontaktów. Jednorazowa grzywna w wysokości 500 funtów może zostać przyznana mniej zamożnym, a także pracodawcom, którzy karzą pracowników za samoizolację[247]. Robert Dingwall, profesor socjologii na Nottingham Trent University, zasugerował rosnące poparcie społeczne dla ponownej oceny rządowej strategii radzenia sobie z COVID-19 w miarę rozwoju wiedzy naukowej o wirusie[248].

21 września główny doradca naukowy rządu dr Patrick Vallance powiedział, że jeśli nie zostaną podjęte żadne kroki, w połowie października może dochodzić do 50 000 zakażeń i 200 zgonów dziennie. Poziom zagrożenia koronawirusem został podwyższony do poziomu 4, co oznaczało, że transmisja jest wysoka i rośnie wykładniczo. Rząd ogłosił plan przedłużenia wsparcia finansowego dla przedsiębiorstw kolejowych o kolejne 18 miesięcy. Konserwatywny polityk Sir Graham Brady powiedział, że ministrowie „przyzwyczaili się do zarządzania dekretami” i ostrzegł, że opinia publiczna się zmienia i dlatego parlament powinien zatwierdzać wszelkie kolejne ograniczenia związane z COVID-19.

22 września premier Boris Johnson powiedział w Izbie Gmin, że Wielka Brytania osiągnęła „niebezpieczny punkt zwrotny” i ogłosił nowe ograniczenia dla Anglii, które mogą obowiązywać nawet przez pół roku. Objęły one wymóg noszenia maseczek przez pracowników sklepów i ograniczenie liczby gości weselnych do 15 osób. Wstępną grzywnę za złamanie przepisów zwiększono ze 100 do 200 funtów. Podobne środki zapowiedzieli premierzy pozostałych części Wielkiej Brytanii[249].

23 września rząd Wielkiej Brytanii ogłosił, że rezygnuje z planów opracowania jesiennego budżetu z powodu pandemii[250]. Kanclerz Rishi Sunak zapowiedział wydanie oświadczenia o następstwach rządowego programu pomocy pracownikom wobec presji ze strony polityków opozycji[251]. Rząd Wielkiej Brytanii potwierdził, że punkty gastronomiczne bez pozwolenia na alkohol, takie jak McDonald’s i Pret a Manger, nie będą musiały obsługiwać klientów przy stołach[252]. Sir John Stevens, były komisarz Metropolitan Police, wyraził zaniepokojenie planami zaangażowania wojska w egzekwowanie ograniczeń dotyczących COVID-19, określając je jako „równoznaczne ze stanem wojennym” i „niebezpieczne”[253]. Sieć supermarketów Asda ogłosiła nałożenie wymogu zakrywania twarzy nie tylko na pracowników, ale również na klientów[254].

24 września weszły w życie nowe regulacje zakazujące niektórym firmom działalności między 22 a 5 rano następnego dnia. Przepisy dotyczyły restauracji, barów, pubów, klubów towarzyskich, kasyn, sal bingo, kręgielni, kin, teatrów, sal koncertowych, salonów gier, wesołych miasteczek (pod dachem lub na zewnątrz) i parków rozrywki[255]. Udostępniono drugą wersję aplikacji do śledzenia kontaktów NHS dla wszystkich osób powyżej 16 roku życia w Anglii i Walii[256]. W oświadczeniu złożonym w Izbie Gmin kanclerz Rishi Sunak ogłosi nowy program wsparcia dla pracowników, który od 1 listopada zastąpi obowiązujący system. W ramach programu osoby pracujące w zmniejszonej liczbie godzin otrzymają pomoc rządową w celu uzupełnienia ich pensji do dwóch trzecich pełnego wynagrodzenia. Kanclerz zapowiedział także wydłużenie (w mniejszym stopniu) pomocy dla samozatrudnionych, wydłużenie okresów spłaty kredytów na działalność gospodarczą oraz przedłużenie czasowej obniżki podatku VAT dla firm z branży hotelarskiej i turystycznej[257]. Dania, Słowacja, Islandia i Curaçao zostają usunięte z listy zwolnień z kwarantanny, wymagając od podróżnych przybywających stamtąd po godzinie 4:00 w dniu 26 września, aby izolowali się przez dwa tygodnie[258].

28 września pozostałe przepisy związane z pandemią COVID-19 weszły w życie. Zmniejszyły one dopuszczalną liczbę osób uczestniczących w weselach i ceremoniach partnerstwa cywilnego oraz przyjęć z nimi związanych z 30 do 15[259]. Zwiększono grzywny dla osób, które złamią przepisy o kwarantannie po otrzymaniu pozytywnego wyniku testu na COVID do 10 000 funtów[260]. Parlament ogłosił zaprzestanie podawania alkoholu w swoich lokalach po godzinie 22:00, mimo że nie podlega brytyjskim przepisom dotyczącym COVID-19[261].

Październik 2020

1 października naukowcy z Imperial College London potwierdzili, że rozprzestrzenianie się wirusa zostało spowolnione, a także że współczynnik transmisji (liczba R) spadł od czasu wprowadzenia ograniczeń takich jak ograniczenie do 6 osób przy spotkaniach towarzyskich[262]. Raport przygotowany przez grupę naukowców z Royal Society stwierdził, że nawet przy szczepionce COVID życie nie powróci do normy aż do wiosny 2021 roku[263]. Turcja, Polska i karaibskie wyspy Bonaire, Sint Eustatius i Saba zostały usunięte z brytyjskiej listy zwolnień z kwarantanny[264]. BBC News doniosło, że ograniczenia COVID-19 mają zostać uproszczone do systemu trójpoziomowego po zamieszaniu wokół lokalnych przepisów[265].

2 października obliczono, że około jednej czwartek populacji Wielkiej Brytanii, czyli około 16,8 miliona ludzi, znajdowało się w strefie lockdownu. Dotyczyło to 23% populacji Anglii, 76% Walii i 32% Szkocji[266]. Data premiery filmu o Jamesie BondzieNie czas umierać” (No Time to Die) została ponownie przesunięta, tym razem do 2 kwietnia 2021 r.[267]

 
Żel antybakteryjny na ulicy w Mundesley (sierpień 2020)

4 października potwierdzono kolejnych 22 961 przypadków COVID-19, co dało łączną liczbę 502 978. Liczba ta zawierała 15 841 przypadków potwierdzonych między 25 września a 1 października, a które nie zostały wcześniej uwzględnione z powodu błędu technicznego. Suma dnia była więc sztucznie zawyżona zarówno dla Anglii, jak i całej Wielkiej Brytanii[268]. Sieć kin Cineworld ogłosiła plany tymczasowego zamknięcia swoich kin w Wielkiej Brytanii z powodu opóźnień w premierach filmów wielkobudżetowych z powodu pandemii COVID-19[269]. Opóźniony maraton londyński 2020 odbył się na specjalnie zaprojektowanym torze z zamkniętą pętlą[270]. Minister zdrowia Matt Hancock ogłosił, że armia brytyjska zostanie wezwana do pomocy w dystrybucji szczepionki na koronawirusa, gdy tylko ta będzie gotowa do wprowadzenia[271].

5 października sieć kin Odeon ogłosiła skrócenie dni otwarcia jedynie do weekendów w niektórych częściach Wielkiej Brytanii z powodu opóźnień w premierach filmowych[272]. Rząd walijski potwierdził, że rozważa wprowadzenie kwarantanny dla osób przybywających z części Wielkiej Brytanii, w których jest wysoki współczynnik zakażeń[273]. Szefowa brytyjskiej grupy roboczej ds. szczepionek, Kate Bingham, ujawniła, że mniej niż połowa populacji kraju mogłaby zostać zaszczepiona przeciwko koronawirusowi i że nie oczekuje się szczepienia osób poniżej 18 roku życia[274].

8 października dane opublikowane przez Office for National Statistics wykazały trzy razy więcej zgonów z powodu COVID-19 niż z powodu grypy i zapalenia płuc w Anglii i Walii w okresie od stycznia do sierpnia 2020 r. Zanotowano 48 168 zgonów z powodu COVID w porównaniu z 13 600 zgonami z powodu zapalenia płuc i 394 z powodu grypy[275]. National Trust ogłasza utratę 1300 miejsc pracy[276]. Badanie przeprowadzone na Uniwersytecie w Edynburgu zasugerowało, że nałożenie rygorystycznych lockdownów i zamknięcie szkół może prowadzić do większej liczby zgonów z powodu COVID-19 w dłuższej perspektywie. Przeprowadzone badanie dowiodło, że odporność stadna zmniejszy dotkliwość drugiej fali, a rygorystyczne obostrzenia działają tylko jako środek krótkoterminowy, jeśli szczepionka zostanie szybko znaleziona[277].

11 października naukowcy z University of Exeter rozpoczęli testy kliniczne szczepionki przeciw gruźlicy BCG, opracowanej w 1921 roku, aby sprawdzić jej skuteczność przeciwko COVID-19[278]. Wiodący brytyjski naukowiec profesor Peter Horby powiedział, że drugi ogólnokrajowy lockdown jest możliwy, ale ludzie muszą zrobić wszystko, co w ich mocy, aby uniknąć go za wszelką cenę[279]. Sieć Vue Cinemas ogłosiła plany zamknięcia jednej czwartej swoich kin na trzy dni w tygodniu w celu zmniejszenia kosztów[280].

12 października premier Boris Johnson przedstawił nowy trójstopniowy system ograniczeń dla Anglii, który miał zacząć obowiązywać od 14 października. Obszary zostały pogrupowane według trzech kategorii ryzyka – średnie, wysokie lub bardzo wysokie. W obszarach o średnim ryzyku obowiązuje zasada do sześciu osób podczas spotkań towarzyskich i godzina policyjna 22:00. Obszary o wysokim ryzyku mają ograniczenia dotyczące spotkań w pomieszczeniach, ale grupy sześcioosobowe mogą nadal spotykać się na zewnątrz. Na obszarach o bardzo wysokim ryzyku zamykane są firmy, takie jak puby i kasyna, ale nie restauracje. Region wokół miasta Liverpool był jedyny obszar, który został umieszczony w najwyższej kategorii ryzyka[281]. Przedstawiciele sektora hotelarskiego zapowiedzieli podjęcie kroków prawnych przeciwko lokalnym przepisom mogącym zmusić puby, bary i restauracje do zamknięcia[282].

14 października British Medical Journal doniósł o rzadkim przypadku pacjenta, który doznał trwałej utraty słuchu po epizodzie COVID-19[283]. Szpitale w Plymouth, Liverpoolu i Belfaście rozpoczęły odwoływanie planowanych zabiegów i operacji z powodu wzrostu liczby pacjentów z COVID-19 wymagających intensywnej opieki[284]. Mark Drakeford, pierwszy minister Walii, ogłosił plany zakazu odwiedzania Walii z części Wielkiej Brytanii, w których występuje najwięcej przypadków COVID-19[285].

15 października badanie przeprowadzone przez University College London ujawniło, że nawet 17% populacji Wielkiej Brytanii może odmówić zaszczepienia się szczepionką COVID-19[286]. Włochy, Watykan i San Marino zostały usunięte z listy zwolnień z kwarantanny po wzroście liczby przypadków COVID-19 we Włoszech[287]. Izba Gmin ogłosiła plany zaprzestania sprzedaży alkoholu w swoich barach i restauracjach w związku z ostrzejszymi ograniczeniami dotyczącymi COVID w Londynie[288].

16 października Walia wprowadziła zakaz podróżowania dla osób z innych części w Wielkiej Brytanii, w których występuje dużo zakażeń. Ograniczenie zaczęło obowiązywać o godzinie 18:00[289].

20 października pasażerowie lecący z lotniska Heathrow do Włoch i Hongkongu otrzymali możliwość wykupienia szybkiego testu COVID-19 za 80 funtów. W przeciwieństwie do testów PCR stosowanych przez NHS, testy LAMP używane w ośrodku Heathrow nie muszą być badane w laboratorium[290]. Wielka Brytania ogłosiła plan przeprowadzenia testów szczepionki COVID z udziałem około 90 osób, które będą celowo narażone na działanie wirusa w celu określenia poziomu ekspozycji potrzebnej do zarażenia[291].

22 października kanclerz Rishi Sunak ogłosił zwiększenie wsparcia dla pracowników dotkniętych ograniczeniami COVID, które polegało na obniżeniu progu kwalifikacji do otrzymania pomocy rządowej[292]. Wyspy Kanaryjskie, grecka wyspa Mykonos, Malediwy i Dania zostały dodane do listy zwolnień z kwarantanny, podczas gdy Liechtenstein został z niej usunięty[293].

26 października sieć aptek Boots ogłosiła, że udostępni test COVID dający wynik w ciągu dwunastu minut. Test, wyprodukowany przez firmę LumiraDx, będzie kosztował 120 funtów[294]. Naukowcy donieśli, że szczepionka COVID-19 Uniwersytetu Oksfordzkiego wykazuje „silną reakcję odpornościową” wśród starszych wolontariuszy[295].

29 października ogłoszono, że badanie przeprowadzone przez Imperial College w Londynie sugeruje, że każdego dnia w Anglii pojawia się 100 000 nowych przypadków COVID-19, a liczba przypadków podwaja się co dziewięć dni[296]. Cypr i Litwa zostały usunięte z listy zwolnień z kwarantanny od niedzieli 1 listopada[297]. Producent kolejek modelarskich, Hornby, poinformował o 33% wzroście zysków w ciągu sześciu miesięcy do września 2020 r., co związane było z faktem, że podczas lockdownu ludzie mają więcej czasu na hobby[298]. Nadawca telewizyjny Channel 4 ogłosił plan zwrotu 1,5 miliona funtów pomocy rządowej po tym, jak znalazł się w „solidnej sytuacji finansowej, powyżej oczekiwań”[299].

31 października Wielka Brytania osiągnęła ponad milion przypadków COVID-19[300]. Podczas konferencji prasowej na Downing Street, premier Boris Johnson ogłosił drugi pełny lockdown Anglii od 5 listopada do 2 grudnia. Restrykcje mają zapobiec „medycznej i moralnej katastrofie NHS”. Po tym okresie Anglia wróci do trzypoziomowego systemu[301]. Program pomocy rządowej dla pracowników, których miejsca pracy zostały tymczasowo zamknięte, zaplanowany do końca 31 października, został przedłużony do grudnia[302]. Puchar Sześciu Narodów 2020, opóźniony z powodu kryzysu COVID, skończył się zdobyciem tytułu przez Anglię[303].

Listopad

4 listopada deputowani w Izbie Gmin zagłosowali 516-39 za czterotygodniowym lockdownem dla Anglii, który wejdzie w życie następnego dnia, 34 konserwatywnych deputowanych zagłosowało przeciw, a kolejnych 19 wstrzymało się od głosu[304].

5 listopada w Anglii rozpoczął się drugi ogólnokrajowy lockdown. Kanclerz Rishi Sunak ogłosił przedłużenie wsparcia dla pracowników do marca 2021 roku[305].

6 listopada brytyjski departament zdrowia rozpoczął pilotażowy program masowego testowania. Wszystkie osoby mieszkające, uczące się, bądź pracujące w Liverpool zostały zaproszone na regularne badania na COVID-19[306]. Dania została usunięta z listy krajów, z których podróżni są zwolnieni z kwarantanny, po tym jak odkryto zmutowany szczep COVID-19 obecny w populacji norek w tym kraju[307].

7 listopada wprowadzono zakaz wjazdu do Wielkiej Brytanii dla obywateli innych krajów podróżujących z Danii[308]. Królowa Elżbieta II po raz pierwszy publicznie zakryła twarz maseczką podczas wizyty na Grobie Nieznanego Żołnierza w Opactwie Westminsterskim[309]. Przyznano ostatnią transzę środków z Funduszu Ratowania Kultury (Culture Recovery Fund), w której 14 milionów funtów zostało przekazanych 162 organizacjom zajmującym się dziedzictwem kulturowym, w tym katedrze św. Pawła, która otrzymała 2,1 miliona funtów[310].

9 listopada podano, że szczepionka przeciwko koronawirusowi Pfizer i BioNTech we wstępnych testach chroni 90% biorców[311]. Premier Boris Johnson powiedział, że są to „bardzo, bardzo wczesne dni”[312]. Sekretarz Transportu Grant Shapps ogłosił, że Wielka Brytania czyni „duże postępy” w opracowywaniu systemu testowania w celu skrócenia okresu kwarantanny dla przybywających z zagranicy[313].

Działania służby zdrowiaEdytuj

Opieka zdrowotna w Wielkiej Brytanii ma formę zdecentralizowaną. Anglia, Irlandia Północna, Szkocja i Walia mają własne, publiczne systemy opieki zdrowotne i odpowiedzialne za nie parlamenty. Ponieważ każdy kraj ma inną politykę, prawa i priorytety, istnieje obecnie wiele różnic między tymi systemami[314].

WyposażenieEdytuj

Środki ochrony osobistejEdytuj

 
Pielęgniarka podstawowej opieki zdrowotnej podczas pandemii COVID-19 w Wielkiej Brytanii (kwiecień 2020)

Już w lutym 2020 r. pracownicy pierwszej linii służby zdrowia zaczęli zgłaszać swoje zaniepokojenie brakiem gotowości Wielkiej Brytanii do radzenia sobie z epidemią na dużą skalę[315]. Ankieta przeprowadzona przez Stowarzyszenie Lekarzy w Wielkiej Brytanii (The Doctors’ Association UK) wykazała, że tylko 8 z 1600 lekarzy NHS uważało, że system jest dobrze przygotowany do radzenia sobie z koronawirusem[316].

16 marca magazyn lekarski Pulse poinformował, że lekarze otrzymywali przeterminowane środki ochrony indywidualnej, na których data przydatności do 2016 r. była pokryta naklejką z napisem „2021”[317]. Rząd zapewnił, że nie stwarza to niebezpieczeństwa[318]. Również w marcu przeprowadzono ankietę pośród lekarzy pierwszego kontaktu, z której wynikało, że dwóch z pięciu nadal nie posiada środków ochronnych[319].

W dniu 22 marca, w liście z 3963 podpisami, koordynowanym przez Stowarzyszenie Lekarzy w Wielkiej Brytanii opublikowanym w „The Times”, pracownicy NHS poprosili Borisa Johnsona o „ochronę życia ratujących życie” i rozwiązanie problemu niedoboru sprzętu ochronnego[320]. 23 marca NHS wystosował prośbę do sklepów z narzędziami o pomoc w zaopatrzeniu szpitali w gogle ochronne i inne środki ochrony osobistej[321].

1 kwietnia rząd potwierdził, że 390 milionów sztuk środków ochrony osobistej zostały przekazane służbie zdrowia w ciągu ostatnich dwóch tygodni, czego nie potwierdzały organizacje zrzeszające medyków[322].

12 czerwca Departament Zdrowia i Opieki Społecznej opublikował pierwszy raport przygotowany przez Krajowe Biuro Kontroli (National Audit Office) stanowiący oficjalną ocenę dostaw i dystrybucji środków ochrony osobistej przez organizacje rządowe w Anglii. Wynikało z niego, że jedynym dostępnym zapasem środków ochrony indywidualnej we wczesnych stadiach wybuchu koronawirusa było te zgromadzone w oczekiwaniu na pandemiczny kryzys grypy. Rządowa grupa doradcza zaleciła składowanie odzieży ochronnej w czerwcu 2019 r., a dodatkowy ich zakup był planowany na początek 2020 r. W raporcie przeanalizowano różne scenariusze przebiegu pandemii i związanego z nimi zapotrzebowania na środki ochronne, w tym najgorszego zakładanego scenariusza. Podkreślono, że od połowy marca do maja ilość masek i worków na odpady kliniczne dystrybuowana z centralnych zapasów przekroczyła modelowany próg, natomiast w przypadku wszystkich innych przedmiotów, takich jak fartuchy, osłony oczu i fartuchy, była niższa. W opiece społecznej ilości wszystkich dostarczonych środków były mniejsze niż modelowany próg, a przy rękawiczkach i osłonach oczu było to poniżej 10%. 1 maja Departament Zdrowia poinformował zarządy szpitali, że środki ochrony osobistej są zarządzane centralnie i że szpitale powinny samodzielnie zaopatrywać się wyłącznie od nowych lokalnych dostawców. Jak podkreślił National Audit Office do połowy maja centralne dostawy środków ochrony indywidualnej zaspokajały zapotrzebowanie ze strony sektora zdrowia i opieki[323].

W lipcu 2020 r. deputowani z ponadpartyjnej komisji wyrazili swoje zaniepokojenie niedoborami środków ochrony indywidualnej podczas pierwszej fali i dodali, że rząd jest w trakcie opracowywania planów uzupełnienia zapasów na wypadek kolejnych fali pandemii. Deputowana Partii Pracy Meg Hellier powiedziała, że rząd nie wyciągnął wniosków z przeprowadzonych w 2016 r. analiz służby zdrowia dotyczących praktycznego przygotowania do ewentualnego wybuchu pandemii. Nie poczynił też przygotowań po ostrzeżeniach poprzedniej komisji w zakresie dostępności leków i sprzętu w sektorze opieki społecznej na wypadek Brexitu bez porozumienia z Unią Europejską.

W sierpniu 2020 r. pojawiła się informacja, że 50 milionów masek zamówionych dla NHS nie będzie używanych ze względów bezpieczeństwa. Maski zostały zamówione od dostawcy Ayanda Capital w ramach umowy o wartości 252 milionów funtów podpisanej 29 kwietnia. Ta sama firma dostarczyła również 150 milionów masek innego rodzaju, z którymi nie stwierdzono żadnych problemów. Rządy Walii i Szkocji oświadczyły, że nie korzystały z usług dostawcy[324].

W drugiej połowie września rząd zapowiedział, że pracownicy opieki otrzymają darmowe zapasy masek, fartuchów i rękawiczek przed zimą, aby uniknąć katastrofalnej sytuacji jaka miała miejsce w domach opieki na początku pandemii. Środki ochrony mają być dostępne przez portal rządowy. Kanclerz Rishi Sunak przeznaczył już na ten cel 15 miliardów funtów z czego około połowa nie została wydana według doniesień National Audit Office[325].

28 września rząd brytyjski potwierdził, że pracownicy służby zdrowia i opieki społecznej leczący pacjentów z COVID-19 mają dostęp do nieprzerwanych dostaw środków ochrony indywidualnej. Dodał, że od listopada będą dostępne czteromiesięczne zapasy i że łącznie zakupiono 32 miliardy sztuk. W ramach rządowej strategii możliwości produkcyjne brytyjskich przedsiębiorstw zwiększą się od grudnia do 70% całkowitego zapotrzebowania brytyjskiej służby zdrowia na fartuchy i maski, w porównaniu do 1% przed pandemią. Z dokumentu wynika, że od początku pandemii rząd brytyjski podpisał ponad 300 umów na zabezpieczenie dostaw środków ochronnych dla NHS[326].

RespiratoryEdytuj

W połowie marca sekretarz zdrowia Matt Hancock powiedział, że około 5000 respiratorów jest dostępnych dla pacjentów z COVID-19 i że nie ma liczby, która byłaby zbyt wysoka[327]. Wraz z premierem Borisem Johnsonem wystosowali apel do brytyjskich przedsiębiorstw, by te rozpoczęły produkcję respiratorów i że rząd zakupi każdą ich ilość[328]. Do końca marca rząd oszacował, że Wielka Brytania będzie potrzebowała 30 000 respiratorów. Na apel rządu przedsiębiorstwa m.in. Airbus, Dyson, Rolls-Royce i Ford stworzyły konsorcjum Ventilator Challenge UK, w ramach którego przystosowały swoje linie produkcyjne do ich wytwarzania[329].

Podczas pierwszej fali pandemii NHS używał 6818 z 10 900 dostępnych respiratorów[330].

W kwietniu 2020 r. BBC przekazało w pełni działające respiratory z planu serialu medycznego Szpital Holby City do nowego londyńskiego szpitala polowego NHS Nightingale. Stacja nie sprecyzowała ich dokładnej ilości, ani przyczyny dla której w pełni działające urządzenia znajdowały się na planie podczas kręcenia scen[331].

5 lipca przedstawiciele konsorcjum Ventilator Challenge UK potwierdzili, że łącznie dostarczyli 13 437 respiratorów, produkując do 400 urządzeń dziennie[332].

W sierpniu 2020 r. naukowcy z Imperial College London i King’s College London opracowali model teoretyczny pokazujący, w jaki sposób jeden respirator może być używany do leczenia dwóch pacjentów. Podkreślili, że chociaż rozdzielanie respiratorów w ten sposób może być z natury niebezpieczne, ich model pokazuje, jak można złagodzić niektóre problemy za pomocą zmiennych rezystancji i zaworów jednokierunkowych[333].

30 września przedstawiciele służby zdrowia potwierdzili, że są w posiadaniu 30 000 respiratorów i że wydano na nie 569 milionów funtów. Rząd kupił również 17 800 nieinwazyjnych urządzeń do terapii tlenowej dla NHS[334].

Personel medycznyEdytuj

W marcu 2020 roku, gdy Wielka Brytania znajdowała się u progu pierwszej fali pandemii, rząd brytyjski poinformował, że 65 000 emerytowanych pracowników służby zdrowia zostało wezwanych do powrotu do pracy, aby pomóc NHS w czasie zbliżającego się kryzysu. Zaproszenia listowne zostały wysłane do wszystkich, którzy opuścili zawód w ciągu ostatnich 3 lat[335]. 29 marca Boris Johnson powiedział, że ponad 20 000 z nich postanowiło wrócić w tym m.in. deputowana do Izby Gmin z Partii Konserwatywnej Maria Caulfield[336]. Studentom ostatniego roku medycyny i pielęgniarstwa również zaoferowano tymczasowe kontrakty, aby zmniejszyć obciążenie[334].

NHS zawarł umowę z prywatnymi szpitalami na przejęcie 8000 łóżek, 1200 respiratorów i prawie 20 000 w pełni wykwalifikowanego personelu medycznego do walki z epidemią koronawirusa. Porozumienie spowodowało przekazanie niemal całej pojemności sektora prywatnego publicznej służbie zdrowia[337].

24 marca minister zdrowia Matt Hancock ogłosił rządowy program rekrutacji 250 000 wolontariuszy do wsparcia NHS podczas pandemii koronawirusa[338]. Cel został osiągnięty w mniej niż 24 godziny, więc zwiększono go do pół miliona. W ciągu kolejnych dwóch dni zarejestrowało się łącznie 750 000 wolontariuszy. Osoby te miały się zajmować m.in. robieniem zakupów, odbieraniem leków z aptek dla osób w izolacji, transportem osób wypisywanych ze szpitali, transportem sprzętu medycznego pomiędzy lokalizacjami NHS i leków pomiędzy aptekami[339].

31 marca minister spraw wewnętrznych Priti Patel ogłosiła, że wizy zagranicznych pracowników służby zdrowia, które mają datę zakończenia przed 1 października zostaną automatycznie przedłużone o rok bez dodatkowych opłat. Plan objął około 2 800 osób, w tym rodziny pracowników[340].

22 maja rząd ogłosił porzucenie dodatkowej opłaty NHS dla pracowników służby zdrowia, którą migranci spoza UE są zobowiązani płacić za korzystanie ze świadczeń medycznych. Zdrowotny dodatek imigracyjny wynosił 400 funtów rocznie i wzrósł do 624 funtów w październiku[341].

W lipcu 2020 w NHS pracowało 295 193 pielęgniarek, 13 718 więcej niż rok wcześniej oraz 120 607 lekarzy, 7810 więcej niż rok wcześniej[342].

Testowanie i monitorowanieEdytuj

Krótko po potwierdzeniu, że przyczyną masowych przypadków zapalenia płuc w Wuhan był nowy koronawirus, chińskie władze udostępniły sekwencję genetyczną wirusa na potrzeby opracowania zestawów diagnostycznych[343]. Do 10 stycznia Wielka Brytania opracowała prototypowy test laboratoryjny, wykonywany na próbkach z nosa, gardła i dróg oddechowych i przetestowany w laboratorium zdrowia publicznego Public Health England w Londynie[344]. Testowanie pacjentów rozpoczęto się w ciągu kilku dni[345], a do 3 lutego przeprowadzono 326 testów[346]. W ciągu następnych kilku tygodni testy udostępniono 12 laboratoriom w Wielkiej Brytanii umożliwiając badanie 1000 osób dziennie[347].

24 marca minister zdrowia Matt Hancock zapowiedział, że rząd zamówił 3,5 miliona zestawów do testowania na obecność przeciwciał, umożliwiając wykrycie czy dana osoba miała już COVID-19[348]. Później stwierdzono, że podczas testowania zestawów, które kosztowały co najmniej 16 milionów funtów, wykryto, że nie spełniały one wymaganych specyfikacji[349].

31 marca były dyrektor Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) Anthony Costello powiedział, że kluczem do wyjścia z obostrzeń są masowe testy, a Wielka Brytania jest w stanie dorównać poziomowi testowania w Niemczech, który wynosił 70 000 dziennie. Zarzucił rządowi i Public Health England zbyt powolne podejmowanie decyzji[350]. Następnego dnia Jeremy Hunt, przewodniczący Komisji Specjalnej ds. Zdrowia i Opieki Społecznej oraz były sekretarz ds. zdrowia, powiedział, że „bardzo niepokojące” jest to, że rząd nie wprowadził masowych testów, ponieważ zostało to „udowodnione na arenie międzynarodowej jako najskuteczniejszy sposób zerwania łańcucha transmisji”[351].

Rząd uruchomił portal do rezerwacji testów. Rządy Szkocji i Irlandii Północnej zapisały się do portalu, z którego korzystała Anglia. Rząd walijski nawiązał współpracę z firmą Amazon, celem stworzenia własnego systemu rezerwacyjnego. Plan został później porzucony, w związku z problemami ze zbieraniem danych osobowych. Rząd walijski uruchomił swoją wersję portalu, z którego korzystała reszta Zjednoczonego Królestwa[352].

W maju 2020 Departament Zdrowia i Opieki Społecznej oraz Zdrowia Publicznego Anglii potwierdził, że dwie próbki pobrane od pojedynczych osób, takie jak zwykły test śliny i wymazu z nosa, są przetwarzane jako dwa oddzielne testy. To, wraz z innymi powtarzanymi testami, takimi jak sprawdzenie wyniku ujemnego, doprowadziło do tego, że codzienne liczby testów diagnostycznych były o ponad 20% wyższe niż liczba testowanych osób[353].

18 maja rządy wszystkich czterech narodów zgodziły się na rozszerzenie testowania na wszystkich mieszkańców Zjednoczonego Królestwa powyżej piątego roku życia[354].

3 września sekretarz zdrowia Matt Hancock ogłosił wsparcie rządowe w wysokości 500 milionów funtów dla badań nad nowym testem na koronawirusa. Nowatorski 20-minutowy test wykonywany z próbek śliny miał być testowany w Salford, gdzie każdego dnia miano wybrać 250 mieszkańców. „Operacja Moonshot” jest częścią ambitnego planu rządu brytyjskiego o wartości 100 miliardów funtów, by testować 10 milionów osób dziennie, głównie tych bez objawów[355].

Wydajność laboratoriówEdytuj

19 listopada wydajność laboratoriów w Wielkiej Brytanii wynosiła 537 771 próbek dziennie. Tego dnia przebadano 395 436 próbek. Była to rekordowa liczba próbek przebadanych w ciągu 24 godzin od początku pandemii[356].

StatystykiEdytuj

Statystyki publikowane są każdego dnia po godzinie 16 na stronie rządowej coronavirus.data.gov.uk. Dane podzielone są na kraje składowe Wielkiej Brytanii, a także ujęte w statystykę zbiorczą. Jedynie wydajność laboratoriów podawana jest dla Wielkiej Brytanii jako całości. Liczba zakażeń publikowana jest na podstawie pozytywnego testu. Jeśli osoba miała więcej niż jeden test celem potwierdzenia diagnozy, liczona jest jako jeden przypadek[357].

Dzienna liczba nowych przypadkówEdytuj

Ostatnia aktualizacja 21 listopada 2020[1].

Dzienna liczba nowych przypadków na milion mieszkańcówEdytuj

Ostatnia aktualizacja 21 listopada 2020[1].

Dzienna liczba wykonanych testówEdytuj

Ostatnia aktualizacja 19 listopada 2020[356].

Dzienna liczba zgonówEdytuj

Łączna liczba osób, które miały pozytywny wynik testu na COVID-19 i zmarły w ciągu 28 dni od pierwszego pozytywnego testu, zgłoszonych do lub do dnia zgonu lub daty zgłoszenia (w zależności od dostępności). Osoby, które zmarły ponad 28 dni po pierwszym pozytywnym teście, nie są uwzględnione, niezależnie od tego, czy COVID-19 był przyczyną śmierci, czy nie[357].

Ostatnia aktualizacja 21 listopada[2].

Dzienna liczba zgonów na milion mieszkańcówEdytuj

Ostatnia aktualizacja 21 listopada 2020[2].

Łączna liczba potwierdzonych przypadkówEdytuj

Do 1 lipca wyniki testów były zbierane osobno z NHS (1 filar) i z rządowego programu testowania (2 filar), co spowodowało podwójne liczenie pacjentów, którzy mieli wykonane testy obydwoma metodami. Łącząc dane z filarów 1 i 2 w dniu 2 lipca, znaleziono około 30 000 duplikatów i usunięto je z danych. Dlatego liczba potwierdzonych przypadków zmniejszyła się między 1 lipca do 2 lipca[357].

Aktualna liczba potwierdzonych przypadków wynosi 1 493 383 (stan na 21 listopada).

Łączna liczba wykonanych testówEdytuj

Aktualna liczba wykonanych testów wynosi 37 575 856 (stan na 19 listopada)[356].

Łączna liczba zgonówEdytuj

Aktualna liczba zgonów wynosi 54 626 (stan na 21 listopada)[2].

Wielka Brytania na tle innych krajów europejskichEdytuj

Poniższy wykres przedstawia tygodniową liczbę zachorowań na milion mieszkańców[334].

Poniższy wykres przedstawia tygodniową liczbę zgonów na milion mieszkańców[334].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Coronavirus (COVID-19) in the UK: cases, coronavirus.data.gov.uk [dostęp 2021-01-27].
  2. a b c d Coronavirus (COVID-19) in the UK. Deaths, coronavirus.data.gov.uk [dostęp 2021-01-27].
  3. Hunt for contacts of coronavirus-stricken pair in York. www.thetimes.co.uk. [dostęp 2020-03-29].
  4. a b Coronavirus: Latest patient was first to be infected in UK. www.bbc.com. [dostęp 2020-03-29].
  5. Number of coronavirus (COVID-19) cases and risk in the UK. www.gov.uk. [dostęp 2020-03-29].
  6. Coronavirus in Scotland. www.gov.uk. [dostęp 2020-03-29].
  7. Coronavirus: Man in 80s is second person to die of virus in UK. www.bbc.com. [dostęp 2020-03-29].
  8. Elsevier, Novel Coronavirus Information Center, Elsevier Connect [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  9. Crunching the numbers for coronavirus: Imperial News: Imperial College London, Imperial News [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  10. Reuters Staff, Britain advises against all travel to China’s Hubei province, „Reuters”, 25 stycznia 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  11. Coronavirus: Foreign Office warns against ‘all but essential travel’ to China, „BBC News”, 28 stycznia 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  12. Sarah Boseley Health, Britons in Wuhan will be offered help to leave, Hancock tells MPs, „The Guardian”, 27 stycznia 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  13. Coronavirus: Two cases confirmed in UK, „BBC News”, 31 stycznia 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  14. COVID-19: specified countries and areas, GOV.UK [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  15. Coronavirus: First Welsh case among three new UK diagnoses, „BBC News”, 28 lutego 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  16. Coronavirus in Scotland: Sturgeon defends handling of Edinburgh outbreak, „BBC News”, 12 maja 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  17. Northern Ireland diagnoses first coronavirus case, „BBC News”, 27 lutego 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  18. Matthew Weaver, First British coronavirus death confirmed, „The Guardian”, 28 lutego 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  19. Coronavirus: Widespread transmission in UK ‘highly likely’, „BBC News”, 2 marca 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  20. We Will Respond as Soon as Possible, PM announces new funding in fight against spread of coronavirus, GOV.UK [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  21. Budget 2020: Chancellor pumps billions into economy to combat coronavirus, „BBC News”, 11 marca 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  22. Coronavirus: People with fever or ‘continuous’ cough told to self-isolate, „BBC News”, 12 marca 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  23. Elisabeth Mahase, Covid-19: UK holds off closing schools and restricts testing to people in hospital, „British Medical Journal”, 368, 2020, DOI10.1136/bmj.m1060, ISSN 1756-1833, PMID32169967 [dostęp 2020-10-18] (ang.).c?
  24. Foreign Office warns Britons against all but essential travel to Italy, The Guardian [dostęp 2020-10-18].
  25. Coronavirus: Health minister Nadine Dorries tests positive, „BBC News”, 11 marca 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  26. Mildly sick people should stay home as coronavirus public risk set to ‘high’, Pulse Today, 12 marca 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  27. Coronavirus (COVID-19) in the UK: Cases by date reported, coronavirus.data.gov.uk [dostęp 2020-10-18].
  28. Coronavirus: English local elections postponed for a year, „BBC News”, 13 marca 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  29. Coronavirus: Death of first Scottish patient with Covid-19 confirmed, „BBC News”, 14 marca 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  30. UK’s ‘herd immunity’ approach over coronavirus called into question, Evening Standard, 14 marca 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  31. Coronavirus: US to extend travel ban to UK and Ireland, „BBC News”, 14 marca 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  32. Coronavirus: Supermarkets ask shoppers to be ‘considerate’ and stop stockpiling, „BBC News”, 15 marca 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  33. Helen Sullivan (now) Sam Gelder i inni, US slashes interest rates as states go into lockdown – as it happened, „The Guardian”, 16 marca 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  34. Coronavirus: Isolation for over-70s ‘within weeks’, „BBC News”, 15 marca 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  35. Coronavirus: Boris Johnson delivers first daily update, „BBC News”, 16 marca 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  36. Call for businesses to help make NHS ventilators, GOV.UK [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  37. Subscribe to read | Financial Times, www.ft.com [dostęp 2020-10-18].
  38. Coronavirus: West End shuts down as Boris Johnson’s advice sparks anger, „BBC News”, 17 marca 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  39. Coronavirus: PM says everyone should avoid office, pubs and travelling, „BBC News”, 16 marca 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  40. Andrew Sparrow, Coronavirus UK: £330bn of business loans made available as PM says school closures ‘under continuous review’ – as it happened, „The Guardian”, 17 marca 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  41. How do you self-isolate when you live on the street?, POLITICO, 21 marca 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  42. Coronavirus: UK schools, colleges and nurseries to close from Friday, „BBC News”, 18 marca 2020 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  43. Complete ban on evictions and additional protection for renters, GOV.UK [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  44. Pretty Good Digital, Glastonbury Festival – A statement from Glastonbury Festival, Glastonbury Festival – 21st-25th June, 2017 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  45. Sarah Butler, Rebecca Smithers, UK supermarkets impose tight new rules to prevent hoarding, „The Guardian”, 18 marca 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-10-18] (ang.).
  46. First coronavirus death in Northern Ireland, ITV News, 19 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  47. £2.9 billion funding to strengthen care for the vulnerable, GOV.UK [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  48. UK pubs and restaurants told to shut in virus fight, „BBC News”, 20 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  49. Coronavirus: Government to pay up to 80% of workers’ wages, „BBC News”, 20 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  50. Driving tests CANCELLED due to coronavirus, Motoring Research, 23 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  51. Supermarkets Tesco, Asda, Aldi and Lidl go on hiring spree, „BBC News”, 21 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  52. Twitter: Nursing and Midwifery Council, Twitter, 22 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  53. Coronation Street and Emmerdale suspend filming amid coronavirus outbreak, ITV News, 22 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  54. The Health Protection (Coronavirus, Restrictions) (England) Regulations 2020, 26 marca 2020.
  55. Heather Stewart, Rowena Mason, Vikram Dodd, Boris Johnson orders UK lockdown to be enforced by police, „The Guardian”, 23 marca 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  56. Coronavirus: ExCeL Centre planned as NHS field hospital, „BBC News”, 24 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  57. Coronavirus: Mobile networks send ‘stay at home’ text, „BBC News”, 24 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  58. Places of worship to reopen for private prayer from June 15, ITV News, 6 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  59. BBC News suspends 450 job cuts to ensure Covid-19 coverage, „BBC News”, 25 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  60. Coronavirus: Prince Charles tests positive but ‘remains in good health’, „BBC News”, 26 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  61. a b Izzy Lyons i inni, These are the health workers who have died from coronavirus, „The Telegraph”, 14 kwietnia 2020, ISSN 0307-1235 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  62. Shaun Walker, British diplomat dies of coronavirus in Hungary, „The Guardian”, 25 marca 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  63. Coronavirus: Parliament shuts down for a month, „BBC News”, 26 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  64. Coronavirus: UK government unveils aid for self-employed, „BBC News”, 26 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  65. Coronavirus: Prime Minister Boris Johnson tests positive, „BBC News”, 27 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  66. UK health secretary Matt Hancock has coronavirus, The Independent, 27 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  67. North West MP Angela Rayner says she is self-isolating, ITV News, 27 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  68. Coronavirus: Chief medical officer Chris Whitty self-isolates with symptoms, Sky News [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  69. Sarah Butler, Leon sets up initiative to deliver free meals to NHS critical care staff, „The Guardian”, 27 marca 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  70. Alistair Ryder, Another summer festival has been cancelled this year in Cambridge, CambridgeshireLive, 27 marca 2020 [dostęp 2020-10-19].
  71. Coronavirus: Six months before UK ‘returns to normal’ – deputy chief medical officer, „BBC News”, 29 marca 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  72. Coronavirus (COVID-19) in the UK, coronavirus.data.gov.uk [dostęp 2020-10-19].
  73. Coronavirus: Matt Hancock sets aim of 100,000 tests a day by end of April, „BBC News”, 2 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  74. Coronavirus: Nightingale Hospital opens at London’s ExCel centre, „BBC News”, 3 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  75. Vogue Polska, Orędzie Elżbiety II, Vogue Polska, 5 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (pol.).
  76. Coronavirus: Boris Johnson admitted to hospital over virus symptoms, „BBC News”, 6 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  77. Nick Kituno, Lawrence Dunhill2020-04-05T11:10:00, NHS needs a third fewer ventilators than forecast, says Hancock, Health Service Journal [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  78. Coronavirus: Boris Johnson moved to intensive care as symptoms worsen, „BBC News”, 7 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  79. Coronavirus: Boris Johnson out of intensive care but remains in hospital, „BBC News”, 9 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  80. Coronavirus: ‘Herculean effort’ to provide NHS protective gear, „BBC News”, 11 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  81. Coronavirus: Capt Tom Moore’s NHS fundraiser hits £17m, „BBC News”, 17 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  82. Captain Tom Moore’s 100th Birthday Walk for the NHS, JustGiving [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  83. Wakefield MP arranges delivery of 110,000 reusable face masks from Vietnam for NHS, www.yorkshirepost.co.uk [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  84. Rowena Mason i inni, Government confirms 400,000 Turkish gowns are useless for NHS, „The Guardian”, 7 maja 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  85. Molly Blackall, UK care home Covid-19 deaths ‘may be five times government estimate’, „The Guardian”, 18 kwietnia 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  86. Coronavirus: Parks and cemeteries must stay open, says communities minister, „BBC News”, 18 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  87. Coronavirus: Plasma treatment to be trialled, „BBC News”, 20 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  88. Slides and datasets to accompany coronavirus press conference: 20 April 2020, GOV.UK [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  89. John Burn-Murdoch, Tweet 20 kwietnia 2020, Twitter, 20 kwietnia 2020.
  90. Coronavirus: Deaths at 20-year high but peak may be over, „BBC News”, 21 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  91. Benjamin Butterworth, Latest daily UK coronavirus deaths rise to 823 as overall death toll passes 17,000, i newspaper, 21 kwietnia 2020.
  92. Coronavirus: UK ‘throwing everything’ at developing vaccine, „BBC News”, 21 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  93. Coronavirus: Capt Tom Moore opens Harrogate NHS Nightingale hospital, „BBC News”, 21 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  94. Od 23 kwietnia testy na ludziach. Eksperci oceniają szanse na sukces, wydarzenia.interia.pl [dostęp 2020-10-19] (pol.).
  95. Coronavirus: Essential workers in England to get tests, „BBC News”, 23 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  96. Coronavirus: B&Q reopens stores closed amid lockdown, „BBC News”, 23 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  97. Big Night In: 11 highlights from BBC’s £27m fundraiser, „BBC News”, 24 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  98. Coronavirus: Boris Johnson says this is moment of maximum risk, „BBC News”, 27 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  99. Coronavirus: Bereaved frontline families entitled to £60,000, „BBC News”, 27 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-19] (ang.).
  100. Robert Booth Social, Care home fatalities to be included in daily coronavirus death tolls, „The Guardian”, 28 kwietnia 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-10-20] (ang.).
  101. Coronavirus: Millions more to be eligible for testing, „BBC News”, 28 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-20] (ang.).
  102. Coronavirus: Boris Johnson says UK is past the peak of outbreak, „BBC News”, 30 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-20] (ang.).
  103. Captain Tom Moore’s NHS appeal tops £32m on 100th birthday, „BBC News”, 30 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-20] (ang.).
  104. Hancock confirms 100,000 coronavirus testing target met, ITV News, 1 maja 2020 [dostęp 2020-10-20] (ang.).
  105. Coronavirus: Fertility treatments to start again in UK, „BBC News”, 1 maja 2020 [dostęp 2020-10-20] (ang.).
  106. Coronavirus: David Icke kicked off Facebook, „BBC News”, 1 maja 2020 [dostęp 2020-10-20] (ang.).
  107. Coronavirus: Government pledges £76m for abuse victims, „BBC News”, 2 maja 2020 [dostęp 2020-10-20] (ang.).
  108. Coronavirus: David Icke’s channel deleted by YouTube, „BBC News”, 2 maja 2020 [dostęp 2020-10-20] (ang.).
  109. Coronavirus: UK contact-tracing app is ready for Isle of Wight downloads, „BBC News”, 4 maja 2020 [dostęp 2020-10-20] (ang.).
  110. NHS Nightingale Hospital North East, Newcastle Hospitals Coronavirus microsite [dostęp 2020-10-20] (ang.).
  111. Coronavirus: Virgin Atlantic to cut 3,000 jobs and quit Gatwick, „BBC News”, 5 maja 2020 [dostęp 2020-10-20] (ang.).
  112. Bank of England warns of sharpest recession on record, „BBC News”, 7 maja 2020 [dostęp 2020-10-20] (ang.).
  113. Coronavirus PPE: Gowns ordered from Turkey fail to meet safety standards, „BBC News”, 7 maja 2020 [dostęp 2020-10-20] (ang.).
  114. Coronavirus: Boris Johnson to launch threat level alert system, „BBC News”, 10 maja 2020 [dostęp 2020-10-20] (ang.).
  115. What the new quarantine rules mean for your summer travel plans, The Independent, 10 maja 2020 [dostęp 2020-10-21] (ang.).
  116. Coronavirus: How does the Covid-19 alert level system work?, „BBC News”, 21 września 2020 [dostęp 2020-10-21] (ang.).
  117. Matt Clinch, UK government warns of ‘large epidemic waves’ of coronavirus as it unveils new lockdown rules, CNBC, 11 maja 2020 [dostęp 2020-10-21] (ang.).
  118. Coronavirus: PM ‘not expecting’ flood of people back to work, „BBC News”, 11 maja 2020 [dostęp 2020-10-21] (ang.).
  119. Coronavirus: Cover faces in some public areas, people in England told, „BBC News”, 11 maja 2020 [dostęp 2020-10-21] (ang.).
  120. Coronavirus: French arrivals exempt from UK quarantine plans, „BBC News”, 11 maja 2020 [dostęp 2020-10-21] (ang.).
  121. 390,000 sign petition demanding parents given choice to keep children at home, The Independent, 11 maja 2020 [dostęp 2020-10-21] (ang.).
  122. Max Clements, UK to get coronavirus vaccine in months if trial successful, Liverpool Echo, 17 maja 2020 [dostęp 2020-10-21] (ang.).
  123. Coronavirus: Jury trials resume in Manchester after hiatus, „BBC News”, 18 maja 2020 [dostęp 2020-10-21] (ang.).
  124. Coronavirus symptoms: UK adds loss of smell and taste to list, „BBC News”, 18 maja 2020 [dostęp 2020-10-21] (ang.).
  125. Coronavirus: Five and overs in UK now eligible for test, „BBC News”, 18 maja 2020 [dostęp 2020-10-21] (ang.).
  126. Coronavirus: Deal agreed for antibody virus tests on NHS, „BBC News”, 21 maja 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  127. NHS fees to be scrapped for overseas health staff and care workers, „BBC News”, 21 maja 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  128. Coronavirus: Quarantine plans for UK arrivals unveiled, „BBC News”, 23 maja 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  129. Coronavirus: France reveals reciprocal quarantine plans for UK arrivals, „BBC News”, 23 maja 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  130. Child, 12, among latest to die from coronavirus as UK death toll rises by 282, ITV News, 23 maja 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  131. Domestic competitive sport back on 1 June, „BBC Sport” [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  132. Coronavirus: Tory MPs call for change in 2m social distancing rule, „BBC News”, 30 maja 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  133. Coronavirus: Lockdown easing in England ‘modest’ – Jenrick, „BBC News”, 31 maja 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  134. Government scraps weekend briefings over ‘low ratings’, The Independent, 2 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  135. Coronavirus: RSC postpones performances and events, „BBC News”, 2 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  136. Coronavirus: Public told to cut water use amid surge in lockdown demand, „BBC News”, 2 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  137. England confirm Windies schedule, „BBC Sport” [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  138. Coronavirus: Widen rules on where face coverings must be used, say UK doctors, „BBC News”, 5 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  139. Coronavirus: Ban on landlords evicting renters extended, „BBC News”, 5 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  140. George Floyd death: Matt Hancock urges UK public to avoid protests, „BBC News”, 6 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  141. Coronavirus lockdown: All shops can open on Monday in England, „BBC News”, 9 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  142. More than one in four UK workers now furloughed, „BBC News”, 9 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  143. BAME medical groups write to Hancock demanding urgent coronavirus action, ITV News, 7 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  144. Meeting people from outside your household – GOV.UK, web.archive.org, 13 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-22] [zarchiwizowane z adresu 2020-06-13].
  145. The full list of shops and zoos reopening on Monday as lockdown rules ease, inews.co.uk, 15 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-22] (ang.).
  146. Coronavirus: Dexamethasone proves first life-saving drug, „BBC News”, 16 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-25] (ang.).
  147. Coronavirus: Job cuts warning as 600,000 roles go in lockdown, „BBC News”, 16 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-25] (ang.).
  148. Coronavirus: Bank pumps £100bn into UK economy to aid recovery, „BBC News”, 18 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-25] (ang.).
  149. Coronavirus: UK’s Covid-19 alert level reduced from four to three, „BBC News”, 19 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-26] (ang.).
  150. Coronavirus: Daily Downing Street press conference scrapped, „BBC News”, 23 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-26] (ang.).
  151. Coronavirus: Warning thousands could be left with lung damage, „BBC News”, 23 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-26] (ang.).
  152. Coronavirus: Human trial of new vaccine begins in UK, „BBC News”, 24 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-26] (ang.).
  153. Coronavirus: UK must prepare for second virus wave – health leaders, „BBC News”, 24 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-26] (ang.).
  154. Coronavirus: Quiet music and orders via app for venues reopening, „BBC News”, 24 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-26] (ang.).
  155. Ben Reid, Leicester shops and schools return to lockdown after cases surge, NottinghamshireLive, 29 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  156. Simon Murphy, Amy Walker, Leicester forced into local lockdown to combat surge in Covid-19 cases, „The Guardian”, 29 czerwca 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  157. County season given 1 August start date, „BBC Sport” [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  158. Mandatory MOT testing to be reintroduced from 1 August, GOV.UK [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  159. Neil Shaw, Tough new Leicester lockdown rules and 36 places it could happen next, WalesOnline, 30 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  160. Coronavirus: Johnson sets out ‘ambitious’ economic recovery plan, „BBC News”, 30 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  161. Death rate ‘back to normal’ in UK, „BBC News”, 30 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  162. EasyJet plans to close bases and cut staff, „BBC News”, 30 czerwca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  163. Café Rouge and Bella Italia owner falls into administration, „BBC News”, 2 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  164. Coronavirus: 1,730 Airbus jobs to go at Broughton and Filton, „BBC News”, 2 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  165. Coronavirus: England’s quarantine-free list of countries published, „BBC News”, 3 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  166. Leicester lockdown: New laws come into force, „BBC News”, 3 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  167. Coronavirus: Emergency money for culture ‘won’t save every job’, „BBC News”, 7 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  168. Sunak to give firms £1,000 cash bonus to hire trainees, „BBC News”, 6 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  169. Pret A Manger to shut 30 shops and cut 1,000 jobs, „BBC News”, 6 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  170. Coronavirus could cause 35,000 extra UK cancer deaths, experts warn, „BBC News”, 6 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  171. Coronavirus: Chancellor Rishi Sunak unveils £30bn plan to save jobs, „BBC News”, 8 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  172. James Andrews, McDonald’s names every restaurant offering breakfast from tomorrow, mirror, 7 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  173. McDonalds Monopoly cancelled for first time in 15 years, Metro, 2 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  174. Coronavirus: Executive agrees changes to travel quarantine regulations, „BBC News”, 9 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  175. TV licences: BBC to go ahead with over-75s licence fee changes, „BBC News”, 9 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  176. Coronavirus: Quarantine rules end for dozens of destinations, „BBC News”, 10 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  177. Coronavirus: Police issue no fines for travel quarantine breaches, „BBC News”, 10 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  178. Coronavirus: Face coverings now compulsory in Scotland’s shops, „BBC News”, 10 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  179. Coronavirus: Outdoor pools and lidos struggling to reopen, „BBC News”, 11 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  180. Belgium tells Leicester arrivals to quarantine, „BBC News”, 11 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  181. Coronavirus: Manicures and tattoos now possible in England as lockdown eases, „BBC News”, 13 lipca 2020 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  182. KFC, Nando’s and Pret lower prices after VAT cut, „BBC News”, 15 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  183. Asos to repay furlough cash as lockdown sales rise, „BBC News”, 15 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  184. Coronavirus: Boris Johnson sets out plan for ‘significant normality’ by Christmas, „BBC News”, 17 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  185. Coronavirus: Councils to get new shutdown powers, „BBC News”, 17 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  186. Coronavirus: £3bn for NHS to prepare for possible second wave, „BBC News”, 17 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  187. Spectators could return to sporting events in England on 1 October, the Guardian, 17 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  188. Theatres, music and performance venues can reopen with social distancing in August, „BBC News”, 17 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  189. Hancock calls for urgent review into coronavirus death data in England, „BBC News”, 17 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  190. Coronavirus vaccine: UK government signs deals for 90 million doses, „BBC News”, 20 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  191. Coronavirus: Protein treatment trial ‘a breakthrough’, „BBC News”, 20 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  192. Coronavirus: Oxford vaccine triggers immune response, „BBC News”, 20 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  193. Coronavirus: £14m for firms to make ‘million face masks’ a week, „BBC News”, 20 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  194. Marks & Spencer set to cut 950 jobs, „BBC News”, 20 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  195. Coronavirus: We could have done things differently, says PM, „BBC News”, 24 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  196. Coronavirus: New face covering rules in force in England, „BBC News”, 24 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  197. Coronavirus: Portugal still on quarantine list for holidaymakers, „BBC News”, 24 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  198. Retail sales near pre-lockdown levels in June, „BBC News”, 24 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  199. Coronavirus: ‘No apologies’ for Spain travel rule change, „BBC News”, 26 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  200. Coronavirus: Tui scraps holidays to mainland Spain over quarantine, „BBC News”, 26 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  201. COVID-19 confirmed in pet cat in the UK, GOV.UK [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  202. Coronavirus: UK advises against non-essential travel to Spanish islands, „BBC News”, 27 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  203. Andy Rudd, Helen Carter, Jet2 U-turn as it CANCELS all flights to and from Spain, Manchester Evening News, 27 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  204. Travel bosses demand end to blanket quarantine, „BBC News”, 29 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  205. £500m fund announced to help UK film and TV, „BBC News”, 29 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  206. Coronavirus: National Trust redundancy plan puts 1,200 jobs at risk, „BBC News”, 29 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  207. Coronavirus: Visiting people at home banned in parts of northern England, „BBC News”, 31 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  208. Coronavirus: Luxembourg taken off UK travel exemption list, „BBC News”, 30 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  209. Vue announces phased reopening date for cinemas, „BBC News”, 30 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  210. Covid-19: Tracing app is released for NI, „BBC News”, 30 lipca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  211. Coronavirus: Belgium, Andorra, and Bahamas added to UK quarantine list, „BBC News”, 6 sierpnia 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  212. London Marathon to be elite-only race, „BBC Sport” [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  213. Coronavirus: France to be added to UK quarantine countries, „BBC News”, 14 sierpnia 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  214. Coronavirus vaccine: UK signs deals for 90 million virus vaccine doses, „BBC News”, 14 sierpnia 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  215. Coronavirus: Thousands return to UK to beat France quarantine, „BBC News”, 15 sierpnia 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  216. Coronavirus: Portugal added to UK’s safe travel list as Croatia is removed, „BBC News”, 20 sierpnia 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  217. Coronavirus: Switzerland latest to join UK’s quarantine list, „BBC News”, 28 sierpnia 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  218. Pret A Manger to cut 3,000 jobs in the UK, „BBC News”, 27 sierpnia 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  219. Royal Shakespeare Company: Job cuts as programme cancelled, „BBC News”, 27 sierpnia 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  220. Timo Werner scores his first Chelsea goal after just four minutes!, Evening Standard, 29 sierpnia 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  221. Coronavirus: Pupils in Scotland begin returning to school, „BBC News”, 11 sierpnia 2020 [dostęp 2020-10-29] (ang.).
  222. Coronavirus: Self-isolation payment for low-income workers, „BBC News”, 27 sierpnia 2020 [dostęp 2020-10-29] (ang.).
  223. Furlough wind down: ‘We prepared for the worst’, „BBC News”, 1 września 2020 [dostęp 2020-10-29] (ang.).
  224. Coronavirus: Testing boss ‘very sorry’ for shortages, „BBC News”, 3 września 2020 [dostęp 2020-10-29] (ang.).
  225. Neil Shaw, New 20-minute test for Covid-19 backed by £500m from Government, WalesOnline, 3 września 2020 [dostęp 2020-10-29] (ang.).
  226. Coronavirus: UK split over Portugal quarantine rules, „BBC News”, 3 września 2020 [dostęp 2020-10-29] (ang.).
  227. Coronavirus: Airport tests ‘give false sense of security’, says Johnson, „BBC News”, 4 września 2020 [dostęp 2020-10-29] (ang.).
  228. Coronavirus: Virgin Atlantic to cut 1,150 more jobs, „BBC News”, 4 września 2020 [dostęp 2020-10-29] (ang.).
  229. Coronavirus: ‘Critical moment’ as students return to university, „BBC News”, 5 września 2020 [dostęp 2020-10-29] (ang.).
  230. Coronavirus: Tests ‘could be picking up dead virus’, „BBC News”, 5 września 2020 [dostęp 2020-10-29] (ang.).
  231. Coronavirus: Civil servants ‘must get back to offices quickly’, „BBC News”, 5 września 2020 [dostęp 2020-10-29] (ang.).
  232. Coronavirus: Hancock concern over ‘sharp rise’ in cases, „BBC News”, 8 września 2020 [dostęp 2020-10-29] (ang.).
  233. Coronavirus: Social gatherings above six banned in England from 14 September, „BBC News”, 9 września 2020 [dostęp 2020-10-29] (ang.).
  234. Coronavirus: ‘Long Covid’ patients need treatment programme, doctors say, „BBC News”, 8 września 2020 [dostęp 2020-10-29] (ang.).
  235. Coronavirus: Report ‘rule of six’ breaches, minister urges, „BBC News”, 14 września 2020 [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  236. Coronavirus: What are the social distancing rules?, „BBC News”, 29 października 2020 [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  237. Coronavirus: Sir Keir Starmer self-isolating after household ‘symptoms’, „BBC News” [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  238. Coronavirus: Monoclonal antibodies to begin UK trial, „BBC News”, 14 września 2020 [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  239. Chief scientist ‘told off’ for lockdown plea, „BBC News”, 14 września 2020 [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  240. Coronavirus: Second national lockdown would be ‘disastrous’, PM says, „BBC News”, 16 września 2020 [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  241. Coronavirus: Tui to clear refund backlog by end of September, „BBC News”, 16 września 2020 [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  242. Coronavirus: Test demand ‘significantly outstripping’ capacity, „BBC News”, 17 września 2020 [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  243. John Lewis scraps bonus for first time since 1953, „BBC News”, 17 września 2020 [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  244. Covid: UK seeing second wave, says Boris Johnson, „BBC News”, 18 września 2020 [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  245. Coronavirus testing: Simple test gives results in 90 minutes, „BBC News”, 18 września 2020 [dostęp 2020-10-30] (ang.).
  246. Coronavirus: Devolved leaders urge PM to help aerospace sector, „BBC News”, 19 września 2020 [dostęp 2020-11-02] (ang.).
  247. Hancock: Follow Covid rules or they will get tougher, „BBC News”, 20 września 2020 [dostęp 2020-11-02] (ang.).
  248. Shifting public opinion demands a rethink of Covid-19 strategy, professor suggests, LBC [dostęp 2020-11-02] (ang.).
  249. Coronavirus: New Covid restrictions could last six months, says Boris Johnson, „BBC News”, 22 września 2020 [dostęp 2020-11-02] (ang.).
  250. Coronavirus: Autumn Budget to be scrapped this year, „BBC News”, 23 września 2020 [dostęp 2020-11-02] (ang.).
  251. Sunak to announce new job protection plans, „BBC News”, 23 września 2020 [dostęp 2020-11-02] (ang.).
  252. McDonald’s and Pret ‘not included’ in new table service rules, „BBC News”, 23 września 2020 [dostęp 2020-11-02] (ang.).
  253. Former Met Commissioner brands military use in pandemic „tantamount to martial law”, LBC [dostęp 2020-11-02] (ang.).
  254. Asda to crack down on shoppers without face masks, „BBC News”, 23 września 2020 [dostęp 2020-11-02] (ang.).
  255. Coronavirus (COVID-19): What has changed – 22 September, GOV.UK [dostęp 2020-11-02] (ang.).
  256. NHS Covid-19 app: One million downloads of contact tracer for England and Wales, „BBC News”, 24 września 2020 [dostęp 2020-11-02] (ang.).
  257. Sunak defends emergency jobs scheme, „BBC News”, 24 września 2020 [dostęp 2020-11-02] (ang.).
  258. Denmark among four destinations added to UK quarantine list, ITV News, 24 września 2020 [dostęp 2020-11-02] (ang.).
  259. Coronavirus: New Covid restrictions could last six months, says Boris Johnson, „BBC News”, 22 września 2020 [dostęp 2020-11-02] (ang.).
  260. Covid-19: Up to £10,000 fine for failure to self-isolate in England, „BBC News”, 28 września 2020 [dostęp 2020-11-02] (ang.).
  261. Covid: Parliament stops alcohol sales after 10pm, „BBC News”, 29 września 2020 [dostęp 2020-11-02] (ang.).
  262. Covid-19: Growth in cases may be slowing in England, „BBC News”, 1 października 2020 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  263. Covid: Vaccine will ‘not return life to normal in spring’, „BBC News”, 1 października 2020 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  264. Turkey and Poland added to UK’s quarantine list, ITV News, 1 października 2020 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  265. Coronavirus: Restrictions for England to be standardised into three tiers, „BBC News”, 1 października 2020 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  266. Lockdown rules: What are the Covid regulations where you live?, „BBC News”, 3 listopada 2020 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  267. Release of James Bond film No Time To Die delayed – again, „BBC News”, 3 października 2020 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  268. Covid: 16,000 coronavirus cases missed in daily figures after IT error, „BBC News”, 5 października 2020 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  269. Cineworld to shut down UK screens after Bond film delay, „BBC News”, 4 października 2020 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  270. Kitata wins shock London Marathon title, „BBC Sport” [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  271. Tony Diver, British Army to help distribute coronavirus vaccine, Matt Hancock announces, „The Telegraph”, 4 października 2020, ISSN 0307-1235 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  272. Odeon to open weekends-only at some cinemas, „BBC News”, 5 października 2020 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  273. Covid: Welsh quarantine considered for UK coronavirus hotspots, „BBC News”, 5 października 2020 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  274. Coronavirus: Only half of UK population to get coronavirus vaccine, task force boss says, The Independent, 4 października 2020 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  275. Covid deaths three times higher than flu and pneumonia, „BBC News”, 8 października 2020 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  276. Mark Brown Arts, National Trust to cut 1,300 jobs as a result of Covid-19 crisis, „The Guardian”, 8 października 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  277. Local lockdowns ‘may kill more than herd immunity does’, Metro, 8 października 2020 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  278. BCG: Can a vaccine from 1921 save lives from Covid-19?, „BBC News”, 11 października 2020 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  279. Covid: Second national lockdown possible, says top UK scientist, „BBC News”, 11 października 2020 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  280. Vue to shut nearly a quarter of all UK cinemas for three days a week, Metro, 11 października 2020 [dostęp 2020-11-04] (ang.).
  281. Covid: Boris Johnson tells of ‘dashboard warnings’ over rise in cases, „BBC News”, 12 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  282. Hospitality firms threaten legal action over lockdown, „BBC News”, 12 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  283. Coronavirus: Patient has sudden permanent hearing loss, „BBC News”, 14 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  284. Hospitals across UK are cancelling operations as wards fill with Covid patients, Metro, 14 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  285. Covid: Wales to ban people coming from UK hotspots, „BBC News”, 14 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  286. Up to 17% of UK population could refuse to have a coronavirus vaccine, study finds, inews.co.uk, 15 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  287. Italy and Vatican City added to UK quarantine list, „BBC News”, 15 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  288. Covid: All alcohol sales to be banned in House of Commons, „BBC News”, 15 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  289. Travel ban: Can I visit Wales from Covid hotspots?, „BBC News”, 16 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  290. Heathrow passengers offered rapid covid test at check-in for £80, LBC [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  291. UK plan to be first to run human challenge Covid trials, „BBC News”, 20 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  292. New government Covid scheme to pay up to half of wages, „BBC News”, 22 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  293. Coronavirus: Canary Islands added to UK’s safe travel list, „BBC News”, 22 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  294. Boots to offer 12-minute turnaround on Covid nasal swab test, „BBC News”, 26 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  295. Oxford Covid-19 vaccine ‘showing strong immune response’, LBC [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  296. Covid-19: Nearly 100,000 catching virus every day – study, „BBC News”, 29 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  297. Cyprus and Lithuania added to UK quarantine list, „BBC News”, 29 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  298. Hornby: Model train maker steams ahead in lockdown, „BBC News”, 29 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  299. Channel 4: ‘Improved’ outlook enables £1.5m furlough repayment, „BBC News”, 29 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  300. Covid: UK passes one million coronavirus cases – so what have we learned?, ITV News, 31 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  301. Covid-19: PM announces four-week England lockdown, „BBC News”, 31 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  302. 80 per cent of wages will be paid during new furlough scheme extension, The Independent, 31 października 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  303. England win 2020 Six Nations title, „BBC Sport” [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  304. Covid: MPs vote to back four-week England lockdown, „BBC News”, 4 listopada 2020 [dostęp 2020-11-05] (ang.).
  305. Covid: Rishi Sunak to extend furlough scheme to end of March, „BBC News”, 5 listopada 2020 [dostęp 2020-11-06] (ang.).
  306. Getting tested for coronavirus if you live or work in Liverpool, GOV.UK [dostęp 2020-11-06] (ang.).
  307. Coronavirus: UK bans Denmark visitors over mink Covid-19 fears, „BBC News”, 8 listopada 2020 [dostęp 2020-11-10] (ang.).
  308. Coronavirus: UK bans Denmark visitors over mink Covid-19 fears, „BBC News”, 8 listopada 2020 [dostęp 2020-11-10] (ang.).
  309. Queen wears face mask as she marks Unknown Warrior centenary, „BBC News”, 7 listopada 2020 [dostęp 2020-11-10] (ang.).
  310. Covid-19: St Paul’s Cathedral awarded £2.1m funding by government, „BBC News”, 7 listopada 2020 [dostęp 2020-11-10] (ang.).
  311. Covid vaccine: First ‘milestone’ vaccine offers 90% protection, „BBC News”, 9 listopada 2020 [dostęp 2020-11-10] (ang.).
  312. Covid vaccine: Boris Johnson warns of ‘several more hurdles’, „BBC News”, 9 listopada 2020 [dostęp 2020-11-10] (ang.).
  313. Covid: Hope for quarantine-free air travel – minister, „BBC News”, 9 listopada 2020 [dostęp 2020-11-10] (ang.).
  314. ‘Huge contrasts’ in devolved NHS, 28 sierpnia 2008 [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  315. Coronavirus: Top doctor says NHS may not cope with large-scale outbreak, Sky News [dostęp 2020-11-07] (ang.).
  316. Denis Campbell Health, Coronavirus: just eight out of 1,600 doctors in poll say NHS is ready, „The Guardian”, 2 marca 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-11-07] (ang.).
  317. GPs being sent ‘out-of-date’ face masks with ‘concealed’ best before dates, Pulse Today, 16 marca 2020 [dostęp 2020-11-07] (ang.).
  318. Out-of-date face masks distributed to GPs ‘safe’ to use, says Government, Pulse Today, 17 marca 2020 [dostęp 2020-11-07] (ang.).
  319. GPs being sent ‘out-of-date’ face masks with ‘concealed’ best before dates, Pulse Today, 16 marca 2020 [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  320. Coronavirus letter to the editor: Without protection, NHS staff are cannon fodder, ISSN 0140-0460 [dostęp 2020-11-07] (ang.).
  321. Laura Donnelly, Bill Gardner, NHS asks DIY stores to donate protective equipment to staff on the coronavirus frontline, „The Telegraph”, 23 marca 2020, ISSN 0307-1235 [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  322. Unions declare PPE shortage for NHS staff is ‘crisis within a crisis’, inews.co.uk, 1 kwietnia 2020 [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  323. Coronavirus: First official analysis finds PPE failings, „BBC News”, 12 czerwca 2020 [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  324. Coronavirus: Safety concerns halt use of 50 million NHS masks, „BBC News”, 6 sierpnia 2020 [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  325. Robert Booth Social, Covid: government promise free PPE for UK care workers this winter, „The Guardian”, 18 września 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  326. Huge increase in UK personal protective equipment production, GOV.UK [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  327. NHS does not have enough ventilators to tackle coronavirus, Matt Hancock admits, Metro, 15 marca 2020 [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  328. Jedidajah Otte, Coronavirus: UK manufacturers urged to consider switching to making ventilators, „The Guardian”, 15 marca 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  329. Rob Davies, Airbus and Dyson among firms expecting green light to make ventilators, „The Guardian”, 25 marca 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  330. Coronavirus: NHS well stocked for ventilators this winter, „BBC News”, 30 września 2020 [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  331. P.A. Media, Working ventilators from Holby City set donated to NHS Nightingale, the Guardian, 10 kwietnia 2020 [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  332. VentilatorChallengeUK, VentilatorChallenge [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  333. Ventilators could be adapted to help two COVID-19 patients at once, Imperial College London [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  334. a b c d Coronavirus (COVID-19) Cases – Statistics and Research, Our World in Data [dostęp 2020-10-28].
  335. Ashleigh Webber, NHS invites retired doctors and nurses to return, Personnel Today, 20 marca 2020 [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  336. Coronavirus: Lewes MP Maria Caulfield returns to nursing, „BBC News”, 20 marca 2020 [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  337. Coronavirus: Thousands of extra hospital beds and staff, „BBC News”, 21 marca 2020 [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  338. Coronavirus: 250,000 people urged to become volunteers to help NHS, ITV News, 24 marca 2020 [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  339. NHS England » NHS volunteer responders: 250,000 target smashed with three quarters of a million committing to volunteer, www.england.nhs.uk [dostęp 2020-11-08].
  340. NHS frontline workers visas extended so they can focus on fighting coronavirus, GOV.UK [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  341. NHS surcharge for overseas health and care staff to be axed, The Parliamentary Review, 21 maja 2020 [dostęp 2020-11-08].
  342. Over 13,700 more nurses working in the NHS, GOV.UK [dostęp 2020-11-09] (ang.).
  343. Elisabeth Mahase, Coronavirus: UK screens direct flights from Wuhan after US case, „British Medical Journal”, 368, 2020, DOI10.1136/bmj.m265, ISSN 1756-1833, PMID31969317 [dostęp 2020-10-28] (ang.).c?
  344. Andrew MacAskill, UK defends coronavirus response after Reuters investigation, „Reuters”, 9 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  345. China coronavirus: ‘Increased likelihood’ of cases in the UK, „BBC News”, 23 stycznia 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  346. New Coronavirus: UK Public Health Campaign Launched, Medscape [dostęp 2020-10-28].
  347. PHE novel coronavirus diagnostic test rolled out across UK, GOV.UK [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  348. Sarah Boseley Health, Matt Hancock: 3.5m coronavirus test kits on way to NHS, „The Guardian”, 24 marca 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  349. UK pays £16 million for coronavirus tests that don’t work, The Independent, 17 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  350. UK’s failure to carry out mass coronavirus testing condemned by former WHO director, The Independent, 31 marca 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  351. Coronavirus: Hospitals urged to use lab space to test NHS staff, „BBC News”, 1 kwietnia 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  352. Coronavirus: Wales scraps tests booking portal for key workers, „BBC News”, 17 maja 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  353. Mason Boycott-Owen, Paul Nuki, Tens of thousands of coronavirus tests have been double-counted, officials admit, „The Telegraph”, 21 maja 2020, ISSN 0307-1235 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  354. Coronavirus: Five and overs in UK now eligible for test, „BBC News”, 18 maja 2020 [dostęp 2020-10-28] (ang.).
  355. Robert Booth, Covid testing: does Operation Moonshot have a shot at success?, „The Guardian”, 28 października 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2020-10-29] (ang.).
  356. a b c Coronavirus (COVID-19) in the UK: tests, coronavirus.data.gov.uk [dostęp 2020-11-12].
  357. a b c Coronavirus (COVID-19) in the UK, coronavirus.data.gov.uk [dostęp 2020-11-03].