Wał Wschodni

niemiecka linia obrony w ZSRR podczas II wojny światowej
(Przekierowano z Panther-Wotan-Linie)

Wał Wschodni[1] (niem. Panther-Wotan-Linie[2], Ostwall) – niemiecka linia obrony na froncie wschodnim zbudowana częściowo przez Wehrmacht jesienią 1943 roku.

Sytuacja na froncie wschodnim VII-XII 1943. Panther-Wotan-Linie zaznaczona czerwonym szlaczkiem.

Linia obrony miała na celu powstrzymanie natarcia Armii Czerwonej, która po bitwie na łuku kurskim (lipiec 1943) przejęła inicjatywę na froncie wschodnim. Obrona w dużej mierze opierała się na linii Dniepru, strategicznie ważnej i trudnej do zdobycia barierze naturalnej[3].

Umocnienia ciągnęły się od Morza Bałtyckiego do Morza Czarnego. Linia biegła od Zatoki Fińskiej, wzdłuż linii Narwa–jezioro PejpusPskówWitebskOrsza–rzeka Soż (dopływ Dniepru), a dalej głównie wzdłuż środkowego i częściowo dolnego Dniepru do rzeki Mołoczna, która wpływa do Morza Azowskiego[4].

Linia Wału Wschodniego nie została jednak ukończona. We wrześniu 1943 Armii Czerwonej udało się przełamać niemiecką linię obrony na obszarze Bramy Smoleńskiej (w ramach operacji smoleńskiej) i rozdzielić ją na dwie części: północną linię Panther i południową linię Wotan.

Wojska radzieckie pokonywały Wał Wschodni niemal rok, do połowy 1944 r. Południowy odcinek na Ukrainie zdobywało pięć frontów armii radzieckiej w ramach bitwy o Dniepr (24 sierpnia – 23 grudnia 1943), jednej z największych operacji II wojny światowej. Północną część Armia Czerwona przełamywała w ramach operacji smoleńskiej (operacja „Suworow”, 7 sierpnia – 2 października 1943), operacji orszańskiej (12 października – 2 grudnia 1943), operacji witebskiej (3 lutego – 13 marca 1944), operacji pskowskiej (9 marca – 15 kwietnia 1944) i operacji pskowsko-ostrowskiej (11 – 31 lipca 1944).

PrzypisyEdytuj

  1. B. Perzyk, Wał wschodni (Ostwall) 1943 – niespełniona nadzieja III Rzeszy na powstrzymanie Armii Czerwonej, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 8 (59), 2007, 3 (218), s. 79–120.
  2. Philip W. Blood, Siepacze Hitlera. Oddziały specjalne SS do zwalczania partyzantki, Sławomir Patlewicz (red.), Warszawa: Bellona, [cop. 2008], s. 133, ISBN 978-83-11-11326-8, OCLC 297872097 [dostęp 2021-09-02].
  3. Niemcy bronią się na Dnieprze, www.rp.pl [dostęp 2021-08-31] (pol.).
  4. Военно-исторический журнал, organ Ministerstwa Obrony ZSRR, 1996, Wydania 1-6, s. 27

BibliografiaEdytuj

  • J.E. Kaufmann, H.W. Kaufmann Fortress Third Reich, DA Capo Press, 2003
  • Ian Baxter Into the Abyss: The Last Years of The Waffen SS 1943–45, A Photographic History, Helion and Company, 2006
  • G.F. Krivosheev Soviet Casualties and Combat Losses in the Twentieth Century, London, Greenhill Books, 1997
  • Alastair Noble "The Phantom Barrier: Ostwallbau 1944–1945". War in History, nr 8 (4), s. 442–67, 2001

Zobacz teżEdytuj