Parafia św. Zygmunta w Szydłowcu

parafia rzymskokatolicka w diecezji radomskiej

Parafia pw. Świętego Zygmunta Króla w Szydłowcurzymskokatolicka parafia skupiająca poza miastem także kilka okolicznych miejscowości. Siedziba dekanatu szydłowieckiego, należącego do diecezji radomskiej w metropolii częstochowskiej.

Parafia Św. Zygmunta Króla
Ilustracja
Kościół Farny św. Zygmunta – siedziba parafii
Państwo  Polska
Siedziba Szydłowiec
Adres ul. Zakościelna 13
26-500 Szydłowiec
Data powołania 1 stycznia 1401
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Diecezja radomska
Dekanat szydłowiecki
Kościół św. Zygmunta
Proboszcz ks. Marek Kucharski
Wezwanie św. Zygmunt Król
Wspomnienie liturgiczne 2 maja, 16 lipca
Położenie na mapie Szydłowca
Mapa konturowa Szydłowca, w centrum znajduje się punkt z opisem „Parafia Św. Zygmunta Króla”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Parafia Św. Zygmunta Króla”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Parafia Św. Zygmunta Króla”
Położenie na mapie powiatu szydłowieckiego
Mapa konturowa powiatu szydłowieckiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Parafia Św. Zygmunta Króla”
Położenie na mapie gminy Szydłowiec
Mapa konturowa gminy Szydłowiec, w centrum znajduje się punkt z opisem „Parafia Św. Zygmunta Króla”
Ziemia51°13′34″N 20°51′12″E/51,226111 20,853333
Dom katechetyczny oraz zakonny
Msza trydencka w kościele farnym w Szydłowcu odprawiona 20 lipca 2008 roku

HistoriaEdytuj

Parafię w Szydłowcu erygował 1 stycznia 1401 roku bp Piotr Wysz na prośbę Jakuba i Sławka Szydłowieckich. W tym samym roku fundatorzy rozpoczęli budowę drewnianego kościoła.

Szydłowiecka parafia sięga początkami schyłku XIV w., kiedy równocześnie z zasadzeniem miasta wzniesiono kościół. Prawdopodobnie została wydzielona z parafii Chlewiska[1]. Znalazła się ona wtedy w diecezji krakowskiej, archidiakonacie radomskim.

Jakub i Sławko uposażyli kościół parafialny czterema łanami roli, sadzawką rybną, łąką, lasem z barciami, dwiema karczmami oraz dziesięcinami. Drewniany kościół stanął na zapleczu południowego bloku rynku, na którym znajdowały się wspomniane karczmy.

Drewniany kościół w latach 1493–1509 przebudowano na murowaną farę, fundatorem przebudowy był podskarbi Jakub Szydłowiecki.

Liturgię w miejscowym kościele sprawowało od 1512 sześciu mansjonarzy, którzy podlegali prepozytowi (proboszczowi): jeden z mansjonarzy był rektorem szkoły parafialnej. Mansjonarię ufundował K. Szydłowiecki, a w 20. XVI w. fundację wznowił jego brat Mikołaj. W 1527, kolejny fundator założył przykościelną szkołę elementarną a w 1529 wybudował w mieście drugi kościół pw. św. Ducha.

M. Radziwiłł „Czarny”, który w 1555 przyjął kalwinizm, zamknął 10 marca 1564 kościół farny, uniemożliwiając odprawianie nabożeństw. Nie zamienił jednak kościoła na zbór. W Szydłowcu istniała w tym czasie gmina protestancka, o czym świadczy obecność duchownych stwierdzona w 1563. Jednak protestantyzm nie natrafił na podatny grunt wśród szydłowieckich parafian. Proboszczem rzymskokatolickiej parafii był wówczas K. Zaborowski. W tym czasie miasto posiadało jeszcze jeden kościół – szpitalny oraz kaplicę św. Mikołaja na zamku. Kościół otworzył syn Mikołaja „Czarnego”, M.K. Radziwiłł „Sierotka”.

Przy parafii istniały bractwa Świętej Anny i szkaplerza Najświętszej Maryi Panny (wzmiankowane w 1626 i 1638) oraz Arcybractwo Różańcowe (1628), kładące nacisk na modlitwę osobistą i wspólnotową, życie sakramentalne oraz uczynki miłosierdzia.

W XVII w. parafia posiadała znaczny majątek w postaci pól uprawnych, łąk (ponad 1400 morgów), młyna, browaru, kilku domów oraz nadań właścicieli miasta, dziesięcin i licznych zapisów majątkowych miejscowej ludności. W 1699 własnością parafii była kamienica Wadowska przy ulicy Piwnej w Warszawie. Plebani szydłowieccy posiadali tytuł prepozytów, wymieniają m.in. w 1479 Andrzeja, w 1530 Krzysztofa Zaborowskiego, w 1570 Mikołaja Dembskiego.

Od 2. połowy XVII w. do miasta licznie przybywali Żydzi, którzy w 1711 wybudowali synagogę. W 1709 władze miejskie nakazały zamknąć przykościelną szkołę elementarną. W 1781 rozpoczęto przebudowę kościoła szpitalnego, która niestety nie została zakończona a świątynia popadała w ruinę, aż w 1875 spaliła się wraz z dużą częścią miasta (w tym dzwonnica farna). Kościoła z braku funduszy nie odbudowano a na jego miejscu ustawiono kamienny krzyż.

W 1801–1819 założono cmentarz parafialny 500 metrów od fary. W 1818 parafia szydłowiecka znalazła się w diecezji sandomierskiej.

W 1947 do parafii należały miejscowości: Barak, Ciechostowice, Długosz, Huta (Hucisko), Łazy, Majdów, Marywil, Rybianka, Sadek, Świerczek, Szydłowiec, Szydłówek, Wola Korzeniowa, Zielonka i Wymysłów. W 1957 z parafii szydłowieckiej wydzielono nową parafię w Majdowie, w 80. XX w. zaś w Szydłówku (1982) i Sadku (1989).

ObszarEdytuj

Stan parafiiEdytuj

Jedyną świątynią parafii jest kościół św. Zygmunta. Przy parafii działają siostry Michalitki, które posiadają własną kaplicę w domu katechetycznym przy ul. Kamiennej. Prowadzą przedszkole rzymskokatolickie, świetlicę opiekuńczo-zajęciową dla dzieci „Nazaret” oraz nauczają religii w szkołach. Parafia, obok gm. Szydłowiec, jest wraz z parafią Narodzenia NMP w Szydłówku wyznaniowym współadministratorem Cmentarza Komunalnego w Szydłowcu.

ProboszczowieEdytuj

Źródło: Portal Diecezji Radomskiej[2]

Po 1945 r.:

  • ks. Jan Węglicki (1938–1957)
  • ks. Stanisław Skórski (1957–1973)
  • ks. Józef Słaby (1973–1992)
  • ks. Adam Radzimirski (1992–2019)
  • ks. Marek Kucharski – od 2019

Grupy parafialneEdytuj

LSO, Oaza, KSM, KIK, KŻR, Franciszkański Zakon Świeckich, Akcja Katolicka, grupa modlitewna św. Michała Archanioła, grupa AA „Sami Swoi”.

PrzypisyEdytuj

  1. I. Przybyłowska-Hanusz: Szydłowieckie nekropolie jako dzieła sztuki i pomniki przeszłości. Szydłowiec: SCK – Zamek, 2008, s. 12.
  2. SZYDŁOWIEC – Parafia pw. św. Zygmunta. Portal Diecezji Radomskiej, 2017-07-20. [dostęp 2019-07-12].

Linki zewnętrzneEdytuj