Parafia Trójcy Przenajświętszej w Zambrowie

parafia rzymskokatolicka w diecezji łomżyńskiej

Parafia Trójcy Przenajświętszej w Zambrowierzymskokatolicka parafia położona w dekanacie Zambrów, należącym do diecezji łomżyńskiej[1].

Parafia Trójcy Przenajświętszej
Ilustracja
Kościół p.w. Trójcy Przenajświętszej w Zambrowie
Państwo  Polska
Siedziba Zambrów
Adres ul. Cmentarna 2,
18-300 Zambrów
Data powołania 4 maja 1283 r.
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Diecezja łomżyńska
Dekanat Zambrów
Kościół Trójcy Przenajświętszej
Proboszcz ks. kanonik Zbigniew Choromański
Wspomnienie liturgiczne Uroczystość Trójcy Przenajświętszej oraz Uroczystość Niepokalanego Poczęcia NMP
Położenie na mapie Zambrowa
Mapa konturowa Zambrowa, w centrum znajduje się punkt z opisem „Parafia Trójcy Przenajświętszej”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Parafia Trójcy Przenajświętszej”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Parafia Trójcy Przenajświętszej”
Położenie na mapie powiatu zambrowskiego
Mapa konturowa powiatu zambrowskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Parafia Trójcy Przenajświętszej”
Ziemia52°58′57,3″N 22°14′42,4″E/52,982583 22,245111
Kapliczka
Kapliczka Św. Jana Nepomucena przy trakcie do Kościoła pw. Trójcy Przenajświętszej w Zambrowie
Figura Św. Jana Nepomucena w kapliczce przy trakcie do kościoła pw. Trójcy Przenajświętszej w Zambrowie
Wnętrze kościoła p.w.Trójcy Przenajświętszej w Zambrowie
Kościół p.w. Trójcy Przenajświętszej w Zambrowie - widok w porze nocnej.

Parafia jest siedzibą dekanatu Zambrów, a jej proboszcz piastuje także funkcję dziekana[2].

HistoriaEdytuj

Powstanie parafiiEdytuj

Parafia Trójcy Przenajświętszej została erygowana 4 maja 1283 r. z fundacji Konrada II księcia Czerskiego i Mazowieckiego. W XIII wieku w okresie walk rusko-litewsko-polskich parafia przestała istnieć[3].

Wznowiono ją z fundacji księcia Janusza I pod koniec XIV, informacje o funkcjonowaniu wznowionej parafii pochodzą z 1466 r. Plebania murowana została wybudowana w latach 1986 - 1988.

Cmentarz parafialnyEdytuj

Na terenie parafii znajduje się cmentarz grzebalny o powierzchni 4,0 ha w odległości 0,5 km od kościoła.

Kościół parafialnyEdytuj

Niektóre źródła podają, że pierwotny kościół zniszczył pożar w 1538 r., następny zaś kościół służył wiernym do 1874 r. Obecny zabytkowy kościół murowany p.w. Trójcy Przenajświętszej został zbudowany w latach 1874 - 1879 staraniem ks. Pawła Makowskiego i ks. Aleksandra Mioduszewskiego. Świątynia została konsekrowana w dniu 4 czerwca 1925 r. przez ks. biskupa Romualda Jałbrzykowskiego. Podczas II wojny światowej budynek doznał poważnych zniszczeń, ale został odrestaurowany dzięki staraniom ks. prob. Aleksandra Srzednickiego.

Zabytkowy wystrój kościołaEdytuj

 
Pomnik papieża Jana Pawła II na placu przed kościołem parafialnym
  • epitafium inskrypcyjne Macieja Laskowskiego (zm. 1543), ufundowane przez jego pasierba Jana Wysockiego herbu

Odrowąż, sekretarza króla Zygmunta Augusta (tablica znajduje się w lewej nawie za konfesjonałem)

  • epitafium inskrypcyjne Mateusza Krajewskiego (zm. 1760), ufundowana przez jego syna ks. Marcina Krajewskiego (proboszcza zambrowskiego)[4]
  • epitafium inskrypcyjne Bartłomieja Laskowskiego (zm. 1652 r.), ufundowane w 1655 r. przez jego syna Stanisława Laskowskiego, wojewodę płockiego; przeniesione z nieistniejącego kościoła parafialnego
  • epitafium inskrypcyjne Ignacego Jana Dąbrowskiego (zm. 1865 r.)
  • epitafium inskrypcyjne Jana Mleczko (zm. 1868 r.) i jego żony Konstancji z Downarowiczów (zm. 1882 r.)
  • monstrancja barokowa, ufundowana w 1698 r. przez proboszcza zambrowskiego ks. Adama Rostkowskiego
  • kielich mszalny rokokowy z ok. 1600 r. (ofiarowany po 1641 r. przez Krzysztofa Koniecpolskiego, wojewodę bełskiego); obecnie używany jako puszka z pokrywą dorobioną ok. 1900 r.
  • kielich mszalny, barokowy z XVIII w., podróżny
  • kielich mszalny z poł. XIX w.
  • kielich mszalny z pocz. XX w.
  • puszka barokowa w 1626 r. ufundowana przez proboszcza Alberta Czaplicę
  • puszka klasycystyczna z 1825 r.
  • krzyż ołtarzowy, neobarokowy z końca XIX w.

Terytorium parafiiEdytuj

Parafia swym zasięgiem obejmuje;

  • Zambrów ulice; Chopina, Cmentarna, Fabryczna, Grunwaldzka (numery nieparzyste), Handlowa, Kościuszki, Lipowa, Łąkowa, Łomżyńska (numery nieparzyste i parzyste 2 i 4), Mazowiecka, Mickiewicza, Moniuszki, Obrońców Zambrowa, Ogrodowa (do numeru 22), Ostrowska, Polowa, Poświątne, 71 Pułku Piechoty, Raginisa, Sikorskiego (numery nieparzyste), Świętokrzyska, Wądołkowska, Wiejska, Wilsona (numer 1 i 5), Wojska Polskiego (numery parzyste do 48 oraz nieparzyste do numeru 39);

Poprzedni proboszczowieEdytuj

Proboszczowie pracujący w parafii od połowy XV w.:

  • ks. Marcin z Idzikowic (ok. 1445) – pierwszy źródłowo potwierdzony proboszcz zambrowski[5]
  • ks. Jan Bieliński, (ok. 15291545), kanonik katedralny płocki i kolegiaty warszawskiej, sekretarz królewski, późniejszy biskup płocki[6]
  • ks. Scipion Włoch (Scipio Scholaris Italus) (15471550), sekretarz królewski, kanonik kolegiaty sandomierskiej[6]
  • ks. Adam Pilichowski (15601587) sekretarz królewski, późniejszy biskup chełmski. Zatrzymał parafię zambrowską aż do śmierci.[7]
  • ks. Paweł Maurycy Zaleski (15911601)[8]
  • ks. Łukasz Stempnowski (16011616)[8]
  • ks. Andrzej Gostkowski (16161619)[8]
  • ks. Mikołaj Prodcielski (16191622), kanonik katedralny płocki[8]
  • ks. Albert Czaplic (16221626)[5]
  • ks. Jan Świerzewski (1627–1631)[8]
  • ks. Marcin Gumowski (16311635), kanonik katedralny płocki[8]
  • ks. Jan Pruszkowski (16351638)[8]
  • ks. Jan Markiewicz (16381676), kanonik kolegiaty pułtuskiej[8]
  • ks. Franciszek Pełka-Pełkacki (16761696), kanonik kolegiaty pułtuskiej[8]

w jego nieobecności parafią zarządzali:

w jego nieobecności parafią zarządzał:

  • ks. Stanisław Franciszek Grzymała (17451767), kanonik katedralny płocki, późniejszy dziekan łomżyński, proboszcz drozdowski[8]
  • ks. Marcin Krajewski (17671809) kanonik katedralny płocki
  • ks. Stanisław Kostka Choromański (18091836), od 1828 r. jednocześnie biskup pomocniczy sejneński i oficjał biskupi, w 1836 mianowany arcybiskupem warszawskim
  • ks. Antoni Kaskowski (18361838)
  • ks. Wincenty Wojciechowski (18381854) kanonik honorowy łowicki
  • ks. Paweł Makowski (18551876) prałat archidiakon katedralny sejneński
  • ks. Bartłomiej Piekarski (18761885)
  • ks. Piotr Włostowski (18851913)
  • ks. Wincenty Zieliński (19131924)
  • ks. Aleksander Misiewicz (19241940)
  • ks. Aleksander Srzednicki (19401946)
  • ks. Franciszek Łapiński (19461956)
  • ks. Henryk Kulbat (19561984), prałat kanonik katedralny łomżyński
  • ks. Józef Milanowski (19841998), prałat kanonik katedralny łomżyński
  • ks. Henryk Gołaszewski (19982004), prałat kanonik katedralny łomżyński
  • ks. Jan Lucjan Grajewski (1 lipca13 września 2004), prałat kanonik katedralny łomżyński
  • ks. dr Jerzy Samsel (2004 - 2018), prałat kanonik katedralny łomżyński
  • ks. Zbigniew Choromański (2018-2020), kanonik katedralny łomżyński
  • ks. dr Wojciech Nowacki (od 25.08.2020), prałat kanonik katedralny łomżyński, wykładowca WSD w Łomży, Rektor WSD w Łomży w latach 2006-2012

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalna strona Diecezji łomżyńskiej. Parafie dekanatu Zambrów.. [dostęp 26.10.2008].
  2. Oficjalna strona Diecezji łomżyńskiej. Dziekan dekanatu.. [dostęp 27.10.2008].
  3. Oficjalna strona Diecezji łomżyńskiej. Strona parafii Trójcy Przenajświętszej w Zambrowie.. [dostęp 26.10.2008].
  4. Andrzej Brzóska, Inskrypcje i tablice kościoła św. Trójcy w Zambrowie, Zambrowiacy.pl, 20 grudnia 2019 [dostęp 2020-08-23] (pol.).
  5. a b Maria Kałamajska-Saeed: Katalog zabytków sztuki: województwo łomżyńskie: Ciechanowiec, Zambrów, Wysokie Mazowieckie i okolice. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1986 r., s. 95-96. ISBN 83-221-0375-1.
  6. a b Ks. Tadeusz Żebrowski: Proboszczowie kościoła parafialnego w Łomży, a następnie prepozyci kościoła parafialnego Świętych Michała Archanioła i Jana Chrzciciela do początku XIX wieku, Studia Płockie 31, 2003 r., str. 195. [dostęp 2014-09-06].
  7. Halina Kowalska, Adam Pilchowski (Pilichowski) h. Rogala, www.ipsb.nina.gov.pl [dostęp 2019-11-07] (pol.).
  8. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w Przegląd Katolicki, nr 31 z 1873 r., str. 490.. [dostęp 2014-09-06].