Park Krajobrazowy Wzniesień Łódzkich

Park Krajobrazowy Wzniesień Łódzkichpark krajobrazowy położony w województwie łódzkim (na północny wschód od Łodzi, pod względem administracyjnym na terenie dwóch miast – Brzeziny, Łódź oraz pięciu gmin – Brzeziny, Dmosin, Nowosolna, Stryków, Zgierz).

  • Data utworzenia: 31 grudnia 1996 r. (rozporządzenie wojewody łódzkiego i skierniewickiego; pomysł założenia pochodzi z lat 80.)
  • Data ustanowienia planu ochrony: 31 lipca 2003 (rozporządzenie wojewody łódzkiego)
  • Powierzchnia: 11 580 ha[1]
  • Strefa ochronna (otulina): 3083 ha[1]
  • Najwyższy punkt: 284,1 m n.p.m. (tzw. wzgórze „Radary”, koło miejscowości Dąbrowa)
  • Najniższy punkt: 150 m n.p.m. (dolina Mrożycy w Niesułkowie)
  • Powierzchnia leśna: 3845 ha (co stanowi ok. 28% powierzchni Parku z otuliną)
  • Grunty rolnicze: 6384 ha (jest to niespełna 60% powierzchni Parku)
  • Powierzchnia wód otwartych (stawy, zbiorniki retencyjne) wynosi 46 ha
  • Długość rzek i cieków powierzchniowych to 58,5 km
Panorama PKWŁ ze wzgórza w Plichtowie
Panorama PKWŁ ze wzgórza w Plichtowie
Park Krajobrazowy Wzniesień Łódzkich
Logotyp Park Krajobrazowy Wzniesień Łódzkich
ilustracja
park krajobrazowy
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Położenie gminy: Brzeziny, Dmosin, Nowosolna, Stryków, Zgierz, gminy miejskie: Brzeziny, Łódź
Mezoregion Wzniesienia Łódzkie
Data utworzenia 31 grudnia 1996
Akt prawny Rozporządzenie Woj. Łódzkiego i Woj. Skierniewickiego w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich[1]
Powierzchnia 115,80 km²
Powierzchnia otuliny 30,83 km²
Obszary chronione 3 rezerwaty przyrody
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Park Krajobrazowy Wzniesień Łódzkich”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Park Krajobrazowy Wzniesień Łódzkich”
Ziemia51°50′45″N 19°37′45″E/51,845833 19,629167
Strona internetowa
Panorama jednego ze stawów w Lesie Łagiewnickim

Historia powstaniaEdytuj

Na początku lat osiemdziesiątych w Biurze Programowania i Projektowania Rozwoju Łodzi zrodziła się koncepcja ochrony obszaru w dorzeczu Moszczenicy, na terenie gminy Nowosolna, pod roboczą nazwą „Park Krajobrazowy Górnej Moszczenicy”. Wkrótce opracowana została nowa koncepcja ochrony większego obszaru obejmującego także część dorzecza Mrożycy. W końcu 1993 roku została opracowana dokumentacja projektowa PKWŁ zawierająca pełną argumentację naukową. Projekt ten uzyskał pozytywną opinię Państwowej Rady Ochrony Przyrody oraz Ministerstwa Środowiska. Ostateczny kształt granic Parku ustalony został w 1994 r., kiedy to pod patronatem Wojewódzkiej Komisji Ochrony Przyrody doszło do uzgodnień pomiędzy grupą projektantów oraz przedstawicielami samorządów gminnych i władz wojewódzkich. Uzgodniono, że Park obejmie ochroną najcenniejszy pod względem przyrodniczym i krajobrazowym fragment strefy krawędziowej Wzniesień Łódzkich na terenie ówczesnego województwa łódzkiego i skierniewickiego. W procesie delimitacji granic Parku bardzo istotne znaczenie miało rozwiązanie problemu związanego z projektowanym przebiegiem przyszłej autostrady, której wstępna lokalizacja biegła nieomal dnem doliny Moszczenicy. Na wniosek WKOP w Łodzi dokonano korekty przebiegu autostrady przez teren projektowanego parku krajobrazowego, w celu zminimalizowania negatywnych oddziaływań na przyrodę i krajobraz. Usunięta została w ten sposób ostatnia przeszkoda na drodze formalnego uzgodnienia decyzji o powołaniu Parku.

W ostatnim dniu grudnia 1996 roku wojewodowie łódzki i skierniewicki podpisali rozporządzenie o utworzeniu Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich.

Położenie geograficzneEdytuj

Umiejscowiony pomiędzy Łodzią, Brzezinami i Strykowem Park Krajobrazowy jest częścią Wyżyny Łódzkiej. Według regionalizacji fizycznogeograficznej Kondrackiego Park położony jest w obrębie makroregionu Wzniesień Południowomazowieckich, w jego północnej części, która znana jest pod nazwą Wzniesień Łódzkich i obejmuje najsilniej eksponowaną północną krawędź tego mezoregionu, przebiegającą równoleżnikowo od Zgierza na zachodzie, po Brzeziny na wschodzie. Najwyższy punkt na terenie PKWŁ leży na wysokości 284 m n.p.m. (tzw. wzgórze „Radary”, koło miejscowości Dąbrowa). Wzgórza w południowej części Parku opadają wyraźnymi stopniami w kierunku północnym, ku Pradolinie Warszawsko-Berlińskiej. Północy skraj Parku, leżący w odległości 7–9 km od krawędzi znajduje się na wysokości 165 m n.p.m. (dolina Moszczenicy pod Strykowem), a nawet poniżej 150 m n.p.m. (dolina Mrożycy w Niesułkowie).

Celem istnienia PKWŁ jest ochrona unikalnych na terenie Polski Środkowej wyżynnych krajobrazów, występujących w strefie krawędziowej Wzniesień Łódzkich. Duże wysokości względne Parku, nadające krajobrazowi wyżynny charakter, można zaobserwować z wielu punktów widokowych (m.in. w okolicach Teolina, Borchówki, Dąbrowy, Janowa, Plichtowa). Umożliwiają one podziwianie panoramy – nieskażonego budownictwem przemysłowym – krajobrazu.

Kompleksy leśneEdytuj

Zalesienie Parku jest niewielkie (28%), jednak znajdują się w nim takie „perełki”, jak największy w centralnej Polsce las bukowyLas Janinowski, czy największy w Europie kompleks leśny w granicach miasta – łódzki Las Łagiewnicki (na drugim miejscu jest Lasek Buloński w Paryżu). Tutaj biorą swoje początki liczne rzeki i strumienie (przebiega tędy dział wodny I rzędu), m.in. Bzura, Moszczenica, Mrożyca, Mroga, Miazga, tworzące gęstą sieć wodną, której towarzyszą szuwary, torfowiska, kwieciste łąki i roślinność łęgowa.

Największe zwarte kompleksy leśne:

  • Las Łagiewnicki (1205 ha)
  • Las Janinowski (557 ha)
  • Las Poćwiardowski (548 ha)
  • Uroczysko Tadzin-Szymaniszki (343 ha)
  • Uroczysko Dobieszków (204 ha)

FloraEdytuj

FaunaEdytuj

RezerwatyEdytuj

Najcenniejsze pod względem przyrodniczym fragmenty parku chronione są w rezerwatach przyrody:

Planowane jest założenie rezerwatu Torfowisko Żabieniec. Ponadto utworzono tu zespoły przyrodniczo-krajobrazowe „Górna Mrożyca” i „Sucha Dolina w Moskulach”.

Obiekty historyczne i kulturoweEdytuj

Podczas zwiedzania Parku napotkać można występujące powszechnie głazy narzutowe (czasem o kilkumetrowym obwodzie) – zwane eratykami, przywleczone na obszar środkowej Polski przez lądolód skandynawski w plejstoceńskiej epoce lodowcowej. Niektóre mają wartość historyczną, czego dowodem są umieszczone na nich tablice, upamiętniające ważne wydarzenia w regionie.

Dodatkowym walorem Parku jest nagromadzenie cennych obiektów kulturowych, m.in. średniowieczne grodzisko w Starych Skoszewach (z VIIX wieku), klasycystyczny dwór w Byszewach (gdzie często bywał Jarosław Iwaszkiewicz), parki podworskie i zespoły pałacowo-parkowe w Łagiewnikach, Klęku, Dobieszkowie (oraz zachowany w stanie szczątkowym park w Niesułkowie), czy obiekty sakralne w Dobrej, Niesułkowie, Starych Skoszewach, Łagiewnikach i Łodzi (przy ul. Wycieczkowej).

TurystykaEdytuj

Sąsiedztwo dużej aglomeracji jest czynnikiem ułatwiającym wykorzystanie Parku do celów turystycznych, rekreacyjnych i dydaktycznych. Sieć szlaków pieszych, a także doskonale oznakowanych tras rowerowych (szlak rowerowy po Parku Krajobrazowym Wzniesień Łódzkich) przebiegających przez najatrakcyjniejsze obszary umożliwia łatwe dotarcie do interesujących miejsc.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Park Krajobrazowy Wzniesień Łódzkich. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2018-06-11].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj