Parki i tereny zielone Torunia i okolicy

Parki i tereny zielone Torunia i okolicy - parki, skwery, ogrody, rezerwaty, planty i ścieżki zdrowia na terenie administracyjnym miasta.

Parki i tereny zielone Torunia
Ilustracja
Park Miejski, jesień 2018 rok
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miejscowość Toruń
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Parki i tereny zielone Torunia
Parki i tereny zielone Torunia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parki i tereny zielone Torunia
Parki i tereny zielone Torunia
Ziemia53°01′20″N 18°36′40″E/53,022222 18,611111
Park Miejski, wiosna
ul. Chopina, lato
Barbarka, jesień
Park Miejski, jesień
Alpinarium, jesień
Park Miejski, jesień

CharakterystykaEdytuj

Toruń jest jednym z tzw. zielonych miast Polski. Prawie 30% jego powierzchni stanowią tereny zielone[1][2]. Są to:

Najwięcej terenów zielonych występuje w dzielnicach: Barbarka, Bielany, Bydgoskie Przedmieście, Kaszczorek, Rudak, Winnica oraz w sąsiedztwie Zespołu Staromiejskiego[3].

Przykłady terenów zielonychEdytuj

StatystykaEdytuj

Tereny zielone według specyfiki w Toruniu (stan z 2017 roku)[4][5]:

LasyEdytuj

CharakterystykaEdytuj

Toruń prawie ze wszystkich stron otoczony jest lasami. Zajmują one łącznie 2755 ha, czyli 24% powierzchni miasta. Większość z nich to lasy państwowe, którymi zarządzają nadleśnictwa: Toruń (1373 ha), Dobrzejewice (396 ha), Gniewkowo (145 ha) i Cierpiszewo (3 ha), znajdujące się w strukturze administracyjnej Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu. Spośród całego zasobu leśnego Torunia tylko 480 ha stanowią lasy komunalne (miejskie), które mają status lasów chronionych[6], a 276 ha to lasy prywatne.

Największe obszary leśne otaczające Toruń to:

Natomiast do lasów komunalnych należy zaliczyć:

DrzewostanEdytuj

Drzewostan w toruńskich lasach to głównie sosna zwyczajna, wyjątkiem jest Kępa Bazarowa, gdzie występuje las łęgowy oraz kompleks leśny w lewobrzeżnej części miasta ciągnący się od Czerniewic poprzez poligon artyleryjski do Glinek. W przeważającej większości są to monokultury sosnowe[7].

Przykłady terenów leśnychEdytuj

Zieleń urządzonaEdytuj

tzw. pas parkowyEdytuj

Najwięcej parków, bo aż sześć, zlokalizowanych jest w sąsiedztwie Zespołu Staromiejskiego, tworząc tzw. pas parkowy, który został wytyczony w okresie 20-lecia międzywojennego, a jego twórcą był ówczesny architekt miejski Ignacy Tłoczek[8].

Na tzw. pas parkowy składają się:

Zdjęcie Nazwa Ostatnia rewitalizacja Źródło Pomniki Zabytek
  Alpinarium 2018 [9]
  Dolina Marzeń 2019 [10] Pomnik Zegar Słoneczny
  Park 100-lecia Powrotu Torunia do Wolnej Polski 2016 [11] Pomnik Józefa Piłsudskiego
  Jordanki 2019/2020 [12] Pomnik Jana Pawła II
  Park Pamięci 2018 [13] Pomnik Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939
  Park Waryńskiego 2019/2020 [14]
  Skwer im. Lucjana Broniewicza 2008 [15]
  Skwer im. Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej 2012 [16]

Na osobną uwagę zasługują: Park Etnograficzny przy ulicy Uniwersyteckiej, kwietniki wzdłuż alei Solidarności, planty przy ulicy Wały gen. Sikorskiego i Park Pamięci przy dworcu autobusowym[17].

ParkiEdytuj

Pozostałe parki na terenie miasta można sklasyfikować następująco:

Parki miejskieEdytuj

Zdjęcie Nazwa Dzielnica Uwagi Ostatnia rewitalizacja Zabytek Źródło
  Park Miejski Bydgoskie Przedmieście największy i najstarszy kompleks zieleni urządzonej w Polsce, założony w 1816 roku od 2004 roku sukcesywnie remontowany [18]
  Park Tysiąclecia Stawki 2019/2020 [19]
  Park na Jarze Wrzosy 2019/2020 [20]
  Park Na Skarpie Na Skarpie 2017 [21]

Parki dworskieEdytuj

Zdjęcie Nazwa Dzielnica Uwagi Ostatnia rewitalizacja Zabytek Źródło
  Park na Bielawach Bielawy pochodzi z końca XVIII wieku [22]
  Park na Bielanach Bielany pochodzi z przełomu XVII/XVIII wieku [23]
  Park Wojewodów Pomorskich Bydgoskie Przedmieście pochodzi z 1914 roku 2017 [24]

Parki leśneEdytuj

Zdjęcie Nazwa Dzielnica Ostatnia rewitalizacja Źródło
  Piekarskie Góry Bydgoskie Przedmieście 2013 [25]
  Zajecze Góry tzw. Rudelka Bielany 2019 [26]

InneEdytuj

Zdjęcie Nazwa Dzielnica Uwagi Ostatnia rewitalizacja Zabytek Źródło
  Ogród Muzyków Rybaki 2018 [27]

Ponadto na Bydgoskim Przedmieściu istnieje Ogród Zoobotaniczny, założony w 1797 roku. Rośnie w nim 55 gatunków drzew (aż jedenaście z nich to pomniki przyrody) oraz 24 gatunki krzewów[28].

Łącznie parki i skwery zajmują ponad 9% powierzchni miasta.

Zieleń cmentarnaEdytuj

Osobny artykuł: Cmentarze w Toruniu.

Na terenie Torunia znajduje się osiemnaście cmentarzy - trzy z nich to nekropole komunalne, a piętnaście należy do toruńskich parafii. Do najstarszych z nich zaliczyć należy cmentarze: św. Jerzego przy ul. Gałczyńskiego i NMP przy ul. Wybickiego oraz Cmentarz Garnizonowy przy ul. Grudziądzkiej, zlokalizowane w prawobrzeżnej części miasta oraz cmentarz św. św. Piotra i Pawła przy ul. Poznańskiej na lewobrzeżu[29].

DrzewostanEdytuj

Wszystkie wyżej wymienione cmentarze charakteryzuje bogaty i różnorodny skład gatunkowy szaty roślinnej i liczny starodrzew. Rosną na nich głównie klony pospolite oraz rzadziej spotykane drzewa, takie jak: buk pospolity, brzoza brodawkowata, dąb szypułkowy, klon jesionolistny, kasztanowiec biały, lipa drobnolistna, wiąz szypułkowy, jesion wyniosły, jesion wyniosły odm. zwisająca, topola włoska, świerk pospolity, świerk kłujący odm. srebrna, sosna pospolita, daglezja zielona, modrzew europejski i inne[30].

Przykłady zieleni cmentarnejEdytuj

Zieleń przyulicznaEdytuj

Na zieleń przyuliczną w Toruniu składa się głównie drzewostan towarzyszący traktom komunikacyjnym (drogi, ścieżki rowerowe, chodniki) oraz rabaty kwiatowe na placach i rondach. Na szczególną uwagę zasługują[31]:

Zieleń przyuliczna w Toruniu zalicza się do najlepiej zagodospodarowanych w Polsce[32].

Przykłady zieleni przyulicznejEdytuj

Zieleń fortecznaEdytuj

Spośród zieleni fortecznej Torunia na szczególną uwagę zasługują: Park Tysiąclecia powstały na tzw. stoku bojowym Fortu XVII oraz Park Waryńskiego, który jest częścią fortu św. Jakuba[33].

Ogródki DziałkoweEdytuj

W skład terenów zielonych Torunia wchodzi ponad 60 ogródków działkowych. Największe z nich zlokalizowane są w dzielnicach: Rudak i Bydgoskie Przedmieście. Ogrodami zarządza Polski Związek Działkowców w Toruniu[34].

Warto dodać, że znaczącą liczbę terenów zielonych stanowią ogródki przydomowe znajdujące się na toruńskich osiedlach domków jednorodzinnych, m.in. na osiedlach: św. Józefa, św. Klemensa, Brzezina, Wrzosy, Bielawy.

Pomniki przyrodyEdytuj

Osobny artykuł: Pomniki przyrody w Toruniu.

W Toruniu znajduje się ok. 28 obiektów uznanych za pomniki przyrody, w tym 22 pojedyncze drzewa, 5 grup drzew i 1 głaz narzutowy[35].

Rezerwaty przyrodyEdytuj

Na terenie Torunia znajdują się trzy rezerwaty przyrody[36]:

Mała architekturaEdytuj

Na terenach zielonych Torunia występuje wiele ciekawych przykładów tzw. małej architektury. W Parku Miejskim jest to Ławka Schillera z 1909 roku[37] i ambona z 1817 roku, w Ogrodzie Muzyków drewniany "Grzybek" pochodzący z 1843 rok[38]. Na osobną uwagę zasługują fontanny[39], z których warto wymienić:

Przykłady małej architekturyEdytuj

AdministracjaEdytuj

 
Stacja Monitoringu Zanieczyszczeń Komunikacyjnych Inspektoratu Ochrony Środowiska w Toruniu

Leśna rolna i geodezyjnaEdytuj

W Toruniu siedzibę mają następujące instytucje:

Ochrona środowiskaEdytuj

W Toruniu znajdują się również instytucje związane z ochroną środowiska, są to m.in.:

PrzypisyEdytuj

  1. Toruń zielonym miastem | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-10-24].
  2. Toruń – zielone miasto — Toruń 2016, www.torun2016.eu [dostęp 2016-10-24].
  3. JW Web Development, Toruń, Atrakcje Torunia, Przewodnik po Toruniu, Zwiedzanie Torunia z przewodnikiem, Przewodnicy miejscy Toruń przewodnik miejski Informacja turystyczna, Zabytki Torunia i kujawsko-pomorskiego, Muzea, Historia, Pierniki toruńskie, Twierdza Toruń, www.turystyka.torun.pl [dostęp 2016-10-23].
  4. Główny Urząd Statystyczny, stat.gov.pl [dostęp 2019-01-03].
  5. {{{tytuł}}}, bydgoszcz.stat.gov.pl [dostęp 2019-01-03].tytuł
  6. Lasy | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-10-23].
  7. JW Web Development, Toruń, Atrakcje Torunia, Przewodnik po Toruniu, Zwiedzanie Torunia z przewodnikiem, Przewodnicy miejscy Toruń przewodnik miejski Informacja turystyczna, Zabytki Torunia i kujawsko-pomorskiego, Muzea, Historia, Pierniki toruńskie, Twierdza Toruń, www.turystyka.torun.pl [dostęp 2016-10-23].
  8. Miejskie parki i skwery | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-10-24].
  9. Odnowione Alpinarium pełne zieleni czeka na spacerowiczów, spodkopca.pl [dostęp 2020-02-29] (pol.).
  10. https://www.torun.pl/pl/zielona-dolina-marzen
  11. Toruń. Remont alejek w parku na placu Rapackiego | Nowości Dziennik Toruński, nowosci.com.pl [dostęp 2020-02-29] (pol.).
  12. https://torun.pl/pl/buduja-i-urzadzaja-zielen
  13. Pamięci Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939, www.kujawsko-pomorskie.pl [dostęp 2020-02-29] (pol.).
  14. Glazja w Toruniu już oświetlona. Trwa remont parku na Waryńskiego | Nowości Dziennik Toruński, nowosci.com.pl [dostęp 2020-02-29] (pol.).
  15. https://www.torun.pl/pl/turystyka/nie-tylko-zabytki/fontanna-cosmopolis
  16. Atrakcje na nowym skwerze Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej.. | Warszawa Nasze Miasto, warszawa.naszemiasto.pl [dostęp 2020-02-29] (pol.).
  17. Toruńskie planty | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-10-24].
  18. Park miejski w Toruniu, www.parki.org.pl [dostęp 2016-10-25].
  19. Park Tysiąclecia | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-10-25].
  20. W Toruniu powstaje zielona oaza za 8,5 mln zł [FOTO] Toruń | ototorun.pl, ototorun.pl [dostęp 2020-02-29] (pol.).
  21. Wyborcza.pl, torun.wyborcza.pl [dostęp 2020-02-29].
  22. JW Web Development, Toruń, Atrakcje Torunia, Przewodnik po Toruniu, Zwiedzanie Torunia z przewodnikiem, Przewodnicy miejscy Toruń przewodnik miejski Informacja turystyczna, Zabytki Torunia i kujawsko-pomorskiego, Muzea, Historia, Pierniki toruńskie, Twierdza Toruń, www.turystyka.torun.pl [dostęp 2016-10-25].
  23. Adam Kundzicz Project Manager i inni, Bielany - gdziebylec.pl - cała Polska w kieszeni, www.gdziebylec.pl [dostęp 2016-10-25].
  24. Nowy Park Fredry Torun - NaszeMiasto.pl, torun.naszemiasto.pl [dostęp 2017-05-30] (pol.).
  25. Oświetlenie i monitoring ? "Piekarskie Góry to las, nie park"- tłumaczą urzędnicy, ddtorun.pl [dostęp 2016-10-25].
  26. Gdzie jest ten lasek? – oToruniu.net, otoruniu.net [dostęp 2016-10-25].
  27. Urządzamy zieleniec przy ul. Chopina | www.konsultacje.torun.pl, www.konsultacje.torun.pl [dostęp 2016-10-25].
  28. Ogród Zoobotaniczny, www.zoo.torun.pl [dostęp 2016-10-25].
  29. Toruńskie cmentarze | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-10-25].
  30. JW Web Development, Cmentarze Toruń, www.torunskiecmentarze.pl [dostęp 2016-10-25].
  31. [Toruń] Parki, skwery - rewitalizacje - SkyscraperCity, www.skyscrapercity.com [dostęp 2016-11-02].
  32. Wysyłaj kwiaty doskonałej jakości do miejscowości Toruń - FloraQueen, www.floraqueen.pl [dostęp 2016-11-02].
  33. http://stona50.byethost10.com/epoka/e11943.html?i=2
  34. l, Rejon Torunia - OKRĘG TORUŃSKO-WŁOCŁAWSKI, pzdtorun.pl [dostęp 2016-10-23].
  35. POMNIKI PRZYRODY (pol.). torun.pl.
  36. JW Web Development, Toruń, Atrakcje Torunia, Przewodnik po Toruniu, Zwiedzanie Torunia z przewodnikiem, Przewodnicy miejscy Toruń przewodnik miejski Informacja turystyczna, Zabytki Torunia i kujawsko-pomorskiego, Muzea, Historia, Pierniki toruńskie, Twierdza Toruń, www.turystyka.torun.pl [dostęp 2016-11-20].
  37. JW Web Development, Toruń, Atrakcje Torunia, Przewodnik po Toruniu, Zwiedzanie Torunia z przewodnikiem, Przewodnicy miejscy Toruń przewodnik miejski Informacja turystyczna, Zabytki Torunia i kujawsko-pomorskiego, Muzea, Historia, Pierniki toruńskie, Twierdza Toruń, www.turystyka.torun.pl [dostęp 2016-11-30].
  38. Marek Nienartowicz, Zabytkowy grzybek po kolejnych przejściach, „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-11-30].
  39. Fontanna Cosmopolis | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-11-30].
  40. Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Toruniu (pol.). torun.lasy.gov.pl.
  41. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Kujawsko – Pomorski Oddział Regionalny w Toruniu (pol.). arimr.gov.pl.
  42. Wydział Produkcyjny w Toruniu (pol.). buligl.pl.
  43. WFOŚiGW w Toruniu (pol.). wfosigw.torun.pl.
  44. Ekointegracja: Urzędy i instytucje, www.ekointegracja.org.pl [dostęp 2016-01-10].

BibliografiaEdytuj

  • Sienicka Antonina, Przewodnik dendrologiczny po Toruniu i okolicy, Łódź 1957 [1]