Otwórz menu główne

Parszów

wieś w województwie świętokrzyskim

Parszówwieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie starachowickim, w gminie Wąchock[1].

Parszów
wieś
Ilustracja
Kościół Zesłania Ducha Świętego w Parszowie
Państwo  Polska
Województwo  świętokrzyskie
Powiat starachowicki
Gmina Wąchock
Liczba ludności (2003) 1720
Strefa numeracyjna 41
Kod pocztowy 27-215
Tablice rejestracyjne TST
SIMC 0276759
Położenie na mapie gminy Wąchock
Mapa lokalizacyjna gminy Wąchock
Parszów
Parszów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parszów
Parszów
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Parszów
Parszów
Położenie na mapie powiatu starachowickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu starachowickiego
Parszów
Parszów
Ziemia51°04′28″N 20°56′08″E/51,074444 20,935556

Był wsią biskupstwa krakowskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku[2]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Integralne części miejscowości Parszów
Identyfikator miejscowości Nazwa Miejscowości Rodzaj miejscowości
0276765 Gajówka Kaczka osada leśna
0276771 Gajówka Węglów osada leśna
1019326 Leśniczówka Parszów osada leśna

HistoriaEdytuj

Parszów według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego z roku 1886 stanowił wieś, a Parszów Górniczy, osadę górniczą nad rzeką Kaczką w ówczesnym powiecie iłżeckim, gminie Wielkawieś, parafii Wąchock. Odległy około 30 wiorst od Iłży.
W końcu XIX wieku wieś posiada szkołę początkową ogólną, murowaną kaplicę katolicką. Zakłady żelazne, 118 domów zamieszkałych przez 867 mieszkańców. Gruntu 523 mórg ziemi włościańskiej. Parszów Górniczy liczył wówczas 16 domów i 60 mieszkańców z gruntem 56 mórg należącym do włościan[3].

Według spisu z 1827 roku było w Parszowie 64 domy i 441 mieszkańców[4].

Według ksiąg poborowych z roku 1578 wieś Parszów w parafii Wąchocko, wieś należąca do biskupa krakowskiego, posiadał osad 17, łanów kmiecych 7 ½ zagrodników bez roli 7, komorników 3. Był jeden ubogi, 6 rzemieślników i 4 piekarzy. (Pawiński, Małop., s. 196)[3].

Wielki piec wystawiony został w Parszowie w 1748 roku staraniem Załuskiego, biskupa krakowskiego, a wykończony przez Sołtyka w roku 1759. Piec ten dawał tygodniowo około 125 cetnarów żelaza. Następnie istniała tu huta i odlewnia żelaza. Huta wydawała do 31 000 cetnarów surowizny zaś odlewnia do 10 000 cetnarów odlewów. Do napędu stosowano machiny parowe. Obecnie zakłady te nieczynne. (opisu dostarcza Bronisław Chlebowski w tomie XII str. 872 SgKP rok 1886).

NazwaEdytuj

Legenda mówi, że jeden z królów Polski – Jan III Sobieski, kiedy wracał opromieniony wiktorią wiedeńską do stolicy, przejeżdżając niedaleko niewielkiej osady zauważył na drzewie parę sów. Pobliską osadę postanowił nazwać Parasów, jednak mieszkańcy przekształcili ją najpierw w Parsów, a następnie w Parszów.

Istnieje również inna legenda związana z chorobą na jaką zapadali mieszkańcy osady – parchem. Pobliska ludność nazwała swoją osadę Parchów, ale nazwa została unowocześniona i zmieniona na Parszów.

ZabytkiEdytuj

Ludzie związani z ParszowemEdytuj


PrzypisyEdytuj

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-02-24].
  2. Województwo sandomierskie w drugiej połowie XVI wieku. ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1993, s. 112.
  3. a b Parszów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VII: Netrebka – Perepiat. Warszawa 1886.
  4. Tabela. Tabela miast, wsi, osad Królestwa Polskiego z wyrażeniem ich położenia i ludności, alfabetycznie ułożone w biurze Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Policji, t. I-II, W. 1827.. „Centralna Biblioteka Statystyczna”. A-Ł (Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego), s. 288, 1827. Warszawa. 
  5. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 2018-09-30. s. 62. [dostęp 2018-02-11].