Otwórz menu główne

Paul Ehrlich

niemiecki chemik i bakteriolog, noblista
Ten artykuł dotyczy niemieckiego chemika i bakteriologa. Zobacz też: Paul R. Ehrlich – biolog i demograf.

Paul Ehrlich (ur. 14 marca 1854 w Strzelinie, zm. 20 sierpnia 1915 w Bad Homburg) – niemiecki chemik i bakteriolog. Odkrywca salwarsanu – pierwszego w miarę skutecznego lekarstwa przeciwko kile stosowanego przed wynalezieniem antybiotyków. Uważany jest za twórcę podstaw chemioterapii.

Paul Ehrlich
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 14 marca 1854
Strzelin
Data i miejsce śmierci 20 sierpnia 1915
Bad Homburg
Zawód, zajęcie chemik, bakteriolog
Narodowość Niemiec
Rodzice Ismar Ehrlich, Rosa Weigert
Małżeństwo Hedwig Pinkus
Paul Ehrlich signature.jpg
Paul Ehrlich na banknocie

ŻyciorysEdytuj

Paul urodził się jako drugie dziecko Ismara i Rosy Ehrlich, z domu Weigert[1]. Ismar Ehrlich był producentem likierów i agentem loteryjnym, także przewodniczącym gminy żydowskiej w Strzelinie[2].

Kuzynem Ehrlicha ze strony matki był patolog Carl Weigert, który pokazał mu techniki barwienia komórek za pomocą substancji chemicznych, co pozwalało prowadzić obserwacje mikroskopowe[3]. Ehrlich uczęszczał do gimnazjum we Wrocławiu, a następnie podjął studia medyczne. Studiował na Uniwersytecie Wrocławskim, Uniwersytecie w Strasbourg, Uniwersytecie we Fryburgu Bryzgowijskim oraz Uniwersytecie w Lipsku. Na tej ostatniej uczelni, uzyskał, w 1878 roku, tytuł doktora medycyny, przedstawiając rozprawę dotyczącą teorii i praktyki wykorzystania barwników anilinowych do barwienia tkanek zwierzęcych[1].

W 1878 roku, Ehrlich został zatrudniony jako asystent Friedricha von Frerichsa w szpitalu Charité w Berlinie. Kontynuując badania nad barwieniem tkanek, wyodrębnił komórki zasadochłonne, kwasochłonne i obojętnochłonne. Jego badania nad składnikami krwi stały się podstawą hematologii[1]. Rozwinął także technikę wykrywania prątków gruźlicy, odkrytych w tym czasie przez Roberta Kocha[3]. Sposób postępowania zaproponowany przez Ehrlicha, a następnie zmodyfikowany przez Franza Ziehla (1859–1926) i Friedricha Neelsena (1854–1898) jest używany także obecnie jako metoda Ziehla-Neelsena[1]. Pracując nad zastosowaniem barwników, Ehrlich odkrył działanie błękitu metylenowego w leczeniu chorób nerwowych. Badał też reakcje chemiczne zachodzące w moczu osób chorych na dur brzuszny, testując leki eliminujące lub zmniejszające chorobę[3].

W 1882 roku Ehrlich otrzymał tytuł profesora. W roku 1885 opublikował pracę Das Sauerstoff-Bedürfniss des Organismus, w której sformułował tezę, że zużycie tlenu jest zależne od rodzaju tkanki oraz, że jest to miernik intensywności procesów życiowych komórek[3]. W 1887 roku został zatrudniony jako Privatdozent na Wydziaale Medycyny Uniwersytetu w Berlinie[1].

14 sierpnia 1883 w synagodze w Prudniku ożenił się z Hedwig Pinkus, z którą miał dwie córki[4]. Ojciec Hedwig, Josef Pinkus, który odziedziczył po teściu Samuelu Fränklu zakład włókienniczy w Prudniku (późniejszy „Frotex”), sfinansował Ehrlichowi urządzenie nowoczesnego laboratorium.

Ehrlich chorował na gruźlicę, która zmusiła go do przerwania pracy i wyjazdu na kurację, m.in. do Egiptu. Do Berlina powrócił po dwóch latach, w 1889 roku, początkowo pracował w małym i prymitywnym prywatnym laboratorium. W 1890 roku przeniósł się do, założonego przez Roberta Kocha, Instytutu Chorób Zakaźnych, gdzie skoncentrował się na tematyce badawczej dotyczącej odporności. Opracował m.in. tzw. teorię łańcuchów bocznych, opisującą sposób, w jaki powstają przeciwciała i jak reagują one z innymi substancjami[3].

Wyodrębnił również limfocyty.

Ehrlich w swoich badaniach używał triacid zawierający oranż G, kwaśną fuksynę i zasadową zieleń metylową. W badaniach krwi nie poprzestał jedynie na odkryciu limfocytów, posunął się krok dalej rozpoznając limfocyty małe i duże oraz segmentowane neutrofile, eozynofile i bazofile.

Paul Ehrlich jest laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny za rok 1908 za prace nad immunologią.

Jego podobizna widniała na dwustumarkowym banknocie.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Paul Ehrlich. Biographical (ang.). W: nobelprize.org [on-line]. [dostęp 2018-10-27].
  2. Werner Leibbrand, „Ehrlich, Paul” w: Neue Deutsche Biographie 4 (1959), S. 364–365.
  3. a b c d e Paul Ehrlich German medical scientist (ang.). W: ENCYCLOPÆDIA BRITANNICA [on-line]. [dostęp 2018-10-28].
  4. Ehrlich Paul – שטעטל וירטואלית, sztetl.org.pl [dostęp 2019-05-07].

BibliografiaEdytuj