Otwórz menu główne

Pełch

wieś w województwie podlaskim

Pełch – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Perlejewo.

Pełch
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat siemiatycki
Gmina Perlejewo
Strefa numeracyjna (+48) 86
Kod pocztowy 17-322[1]
Tablice rejestracyjne BSI
SIMC 0403270
Położenie na mapie gminy Perlejewo
Mapa lokalizacyjna gminy Perlejewo
Pełch
Pełch
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pełch
Pełch
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Pełch
Pełch
Położenie na mapie powiatu siemiatyckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu siemiatyckiego
Pełch
Pełch
Ziemia52°36′05″N 22°29′30″E/52,601389 22,491667

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Pełch[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0403287 Praga część wsi

HistoriaEdytuj

W 1434 r. książę litewski Zygmunt Kiejstutowicz nadał znajdujące się w pobliżu dobra Mikołajowi Nasucie z Międzyrzecza[4]. Później majątek ten należał do Kosińskich, Wodyńskich, Oborskich i Ossolińskich z Rudki.

Pod koniec XIX w. Pełch był wsią włościańską nad rzeką Pełchówką. Osada liczyła 40 domów i 431 mieszkańców. Istniał tu młyn wodny. Ziemia była piaszczysta, żytnia, łąk mało, las budowlany[5].

W 1921 roku mieszkało tu 383 osoby w 49 domach. Wśród mieszkańców notowano 8 prawosławnych[6]. Mapy z tego okresu wykazują młyn wodny na rzece Pełch.

W pobliżu wsi folwark Stefanowo o powierzchni 100 ha. Na początku XX wieku od spadkobierców Ossolińskich folwark odkupił Stefan Szmurło. Rodzina Szmurłów posiadała majątek Stefanowo do września 1939 r[7]. Podczas okupacji sowieckiej cała rodzina Szmurłów została wywieziona do Kazachstanu. Majątek został rozparcelowany, najpierw przez Rosjan, a w 1944 r. przez władze polskie.

 
Wieś Pełch (Пелхи) na mapie Szuberta (1866)


PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. GUS. Rejestr TERYT
  4. T. Jaszczołt, Gmina Grodzisk k/Siemiatycz. Dzieje ziemi i mieszkańców, Grodzisk 2004, s. 23.
  5. Pełch w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VII: Netrebka – Perepiat. Warszawa 1886.
  6. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z 30 września 1921 roku i innych źródeł urzędowych. T V. Województwo białostockie, Warszawa 1924, str. 28
  7. J. Włodek, Dzieje zagłady ziemiaństwa polskiego południowo-zachodniej Białostocczyzny, Pamiętniki Historyczne, część I, Ciechanowiec 2005, str. 311