Otwórz menu główne

Pedro de Orrente (ur. 18 kwietnia 1580 w Murcji, zm. 19 stycznia 1645 w Walencji) − hiszpański malarz doby baroku, aktywny w Walencji w 1 poł. XVII w.

Pedro de Orrente
Ilustracja
Autoportret, XVII w. (w zbiorach Prado)
Data i miejsce urodzenia 18 kwietnia 1580
Murcja
Data i miejsce śmierci 19 stycznia 1645
Walencja
Narodowość hiszpańska
Dziedzina sztuki malarstwo
Epoka barok
Ofiara Izaaka (ok. 1616)
Wjazd do Jerozolimy (ok. 1620)

ŻyciorysEdytuj

Istnieją dwie hipotezy dotyczące miejsca narodzin malarza. Według pierwszej Orrente przyszedł na świat w Murcji na południu Półwyspu Iberyjskiego. Według drugiej artysta urodził się w Montealegre del Castillo w regionie Kastylia-La Mancha w centralnej części kraju.

Kształcił się w Toledo, podziwiając dzieła El Greco, wiszące w kościołach i pałacach miasta. Tutaj poznał malarza Jorge Manuela, syna El Greco, który wywarł na nim ogromny wpływ, jeśli chodzi o wybór tematyki dzieł i zastosowanych technik artystycznych. Biograf malarza, Antonio Palomino opisał podróż do Madrytu, w którym powinny znajdować się niektóre wczesne dzieła artysty do końca niezidentyfikowane.

Orrente odcisnął swoje piętno na szkołach malarskich miast, które odwiedzał. Pierwszą z nich była szkoła toledańska, której stał się jednym z głównych przedstawicieli razem ze współczesnymi sobie Juanem Sánchezem Cotánem oraz Luisem Tristánem. W malarstwie De Orrente krytycy widzą wpływy Jacopo Bassano. Orrente nie znał jednak osobiście tego przedstawiciela weneckiego malarstwa renesansowego. Z biografii nie wynika też, jakoby miał przedsięwziąć podróż do Italii. Być może znał dzieła Bassana lub jego uczniów znajdujące się w Hiszpanii.

Dojrzałe dzieła Orrente znajdują się w Murcji, Cuence, Kordobie oraz w Sewilli. Swego rodzaju gniazdem dla jego twórczości była jednak Walencja, gdzie odniósł największy sukces i gdzie zamawiano najwięcej jego obrazów. W czasie swojego pierwszego pobytu w mieście w 1616 namalował Męczeństwo św. Sebastiana dla jednej z prywatnych kaplic miejscowej katedry. Dzieło to charakteryzuje się ciemnymi tonacjami barw, które znamy również z twórczości Caravaggio w neapolitańskim okresie aktywności. Tego samego roku datowana jest Ofiara Izaaka, wystawiana w Muzeum Sztuk Pięknych w Bilbao. Dzieło to jest może najbardziej charakterystycznym obrazem Orrente, w którym dały o sobie znać wpływy Caravaggio, odznacza się naturalizmem i grą światłocienia. Istnieją hipotezy, iż Orrente rzeczywiście posłużył się jakimś obrazem Caravaggia jako modelem, malowidło to miało później zaginąć.

W 1617 artysta namalował w Toledo Cud św. Leokadii, patronki miasta. Dzieło to zamówił kler miejscowej katedry. Nie znamy dokładnie późniejszych etapów życia Orrente. Podróże między 1617 i 1626 są słabo udokumentowane. Wiadomo, iż między 1626 i 1631 gościł w Toledo, gdzie namalował kilka obrazów o tematyce biblijnej. Malowidła te wystawiane są dzisiaj w muzeach Toledo i Madrytu. Spotkanie z Jusepe de Riberą i Francisco Ribaltą zaostrzyło jeszcze zacięcie iście włoskie w stylu Caravaggia, które przez Orrente zostało wprowadzone i rozpropagowane w malarstwie hiszpańskim jego czasów.

Nazywano go "hiszpańskim Bassanem". Chętnie podejmował tematy biblijne, które przedstawiał jako tłumne sceny rodzajowe, rozgrywające się w pejzażu.

Pod koniec życia malarz osiadł w Walencji, gdzie stał na czele szkoły malarskiej, z której wyszli tacy artyści jak: Esteban March i Pablo Pontons. Zmarł 19 stycznia 1645.

Twórczość malarskaEdytuj

  • Rozmnożenie chleba i ryb ok. 1613, olej na płótnie 106 × 136 cm, Ermitaż, Petersburg
  • Męczeństwo świętego Sebastiana ok. 1616, olej na płótnie 306 × 219 cm, Museo de la Catedral, Walencja
  • Ofiara Izaaka ok. 1616, olej na płótnie 133 × 167 cm, Muzeum Sztuk Pięknych w Bilbao
  • Wjazd do Jerozolimy ok. 1620, olej na płótnie 112 × 127 cm, Ermitaż, Petersburg
  • Gody w Kanie ok. 1620, olej na płótnie 104 × 147 cm, Kościół Nuestra Señora de la Asunción w La Guardia, Toledo
  • Wieczerza w Emaus ok. 1620, olej na płótnie 81 × 101 cm, Szépművészeti Múzeum, Budapeszt
  • Męczeństwo świętego Jakuba Młodszego ok. 1639, olej na płótnie 205 × 159 cm, Muzeum Sztuk Pięknych w Walencji
  • Osioł i owca - 35 × 51 cm, Prado, Madryt
  • Pokłon pasterzy - ok. 1617, 111 × 162 cm, Prado, Madryt
  • Św. Jan Chryzostom - 110 × 128 cm, Prado, Madryt
  • Św. Jan Ewangelista na Patmos - 99 × 131 cm, Prado, Madryt
  • Ukrzyżowanie - 153 × 128 cm, Prado, Madryt

BibliografiaEdytuj

  • D. Angulo Iñiguez, Pintura del siglo XVII, en Ars XV, Madrid 1971, 66-71.
  • C. López Jiménez, Pedro Orrente, «Arte Español» (1962) 58 ss.
  • Enrique Lafuente Ferrari, Pedro Orrente y el perdido retablo de Villarejo de Salvanés, «Archivo Español de Arte» (1941) 503-516.
  • E. Tormo, Pedro Orrente, pintor murciano, «Polytechnicum» (1917) 112 ss.
  • Anguita Herrador, Rosario, El arte barroco español, Madrid: Ediciones Encuentro, 2004, ISBN 84-7490-758-6, OCLC 60795571.
  • Muzeum Prado. Arcydzieła malarstwa, Alessandro Bettagno i inni, Warszawa: Arkady, 2011, ISBN 978-83-213-4421-8, ISBN 978-83-213-4735-6, OCLC 802065916.