Periodyzacja II wojny światowej

Periodyzacja II wojny światowej

Pierwszy okres (1939 − 1941)Edytuj

(1 września 1939 do 21 czerwca 1941)

Okres podejmowania kolejnych agresywnych działań, głównie przez III Rzeszę, faszystowskie Włochy, Japonię, i Związek Radziecki. 1 września 1939 Niemcy dokonały agresji na Polskę, a następnie wykorzystując bezczynność Francji i Wielkiej Brytanii ("dziwna wojna") w 1940 Niemcy podbiły w błyskawicznym tempie takie państwa, jak: Dania, Norwegia, Holandia, Belgia, Luksemburg i Francja. Jednocześnie wspólnie z Włochami Niemcy dokonały podboju Jugosławii, Grecji i znacznych obszarów Afryki Północnej i Północno-Wschodniej. Wielkiej Brytanii zadano poważne straty na morzach i z powietrza. W tym okresie kształtował się blok państw faszystowskich. Niemcy, Włochy i Japonia zawarły pakt (pakt trzech), do którego przystąpiły: Węgry, Rumunia, Słowacja i Bułgaria. Japonia w tym czasie prowadziła podbój Chin i wkroczyła do francuskich Indochin. Związek Radziecki napadł 17 września 1939 na Polskę, a następnie na Finlandię i tam odniósł pyrrusowe zwycięstwo, odbierając jej najcenniejsze 10% powierzchni kraju. Do sierpnia 1940 wcielone zostały do niego też republiki nadbałtyckie: Litwa, Łotwa i Estonia, a także rumuńska Besarabia.

Ważniejsze kampanie, wydarzenia:

Drugi okres (1941 − 1943)Edytuj

(22 czerwca 1941 do 2 lutego 1943)

22 czerwca 1941 III Rzesza dokonała agresji na ZSRR. Wojna ogarnęła wschodnią Europę, południowo-wschodnią Azję i Ocean Spokojny. Niemcy doznały pierwszej klęski na wschodzie w czasie kontrofensywy wojsk radzieckich pod Moskwą. Kolejna klęska wojsk niemieckich pod Stalingradem (2 lutego 1943) spowodowała przejęcie inicjatywy przez Armię Czerwoną. W tym okresie Niemcy maksymalnie rozwinęły działania okrętów podwodnych (bitwa o Atlantyk). Japończycy zajęli Indochiny, Filipiny oraz Wyspy Sundajskie. Rozpoczęła się ofensywa wojsk amerykańskich po wygranych bitwach w rejonie Guadalcanal. W tym okresie przeciwko blokowi Osi utworzona została wielka koalicja aliantów antyfaszystowska na czele ze Stanami Zjednoczonymi, Wielką Brytanią i ZSRR (który walczył z całym blokiem Osi w Europie, wyłączając Japonię). 26 państw podpisało Deklarację Narodów Zjednoczonych zobowiązującą do zaangażowania w wojnie przeciwko blokowi faszystowskiemu wszystkich zasobów materiałowych i militarnych do czasu bezwarunkowej kapitulacji przeciwników.

Ważniejsze bitwy, kampanie, wydarzenia:

Trzeci okres (1943 − 1944)Edytuj

(3 lutego 1943 do 5 czerwca 1944)

Zasadniczy przełom w przebiegu wojny na korzyść koalicji antyfaszystowskiej. W tym czasie załamana została potęga Wehrmachtu w bitwach pod Kurskiem i o Dniepr oraz w operacjach Armii Czerwonej, w czasie których wyzwolone zostało prawie całe terytorium ZSRR. Wojska sprzymierzonych prowadząc zbieżną ofensywę w Afryce Północnej doprowadziły do wycofania się faszystów z Afryki i do częściowej kapitulacji resztek rozbitych wojsk. Podjęto ofensywę powietrzną na niemieckie obiekty i zakłady wojskowe. Włochy przeszły na stronę aliantów oddając do ich dyspozycji swoją flotę wojenną. Stany Zjednoczone wprowadziły do działań około 50 lotniskowców wypierając Japończyków z okupowanych wysp. Rozwinęła się poważnie walka narodowowyzwoleńcza okupowanych krajów.

Ważniejsze bitwy, kampanie, wydarzenia:

Czwarty okres (1944 − 1945)Edytuj

(6 czerwca 1944 do 9 maja 1945)

Rozpoczął się od uruchomienia drugiego frontu w Europie (Normandia) oraz lądowania aliantów na południu Francji. Natarcie wojsk radzieckich w ofensywie letniej (1944), a następnie zimowej (1945) zbliżyło front wschodni na odległość 80 km od Berlina. Wojska sprzymierzonych w szybkim tempie wyzwoliły Francję a następnie kraje Beneluxu. Potężna operacja berlińska wojsk radzieckich doprowadziła do zdobycia Berlina i spotkania się z sojusznikami zachodnimi nad Łabą. Położenie polityczno-wojskowe Japonii poważnie się pogorszyło. Mimo poważnych strat terytorialnych i osłabienia sił Japonia na początku 1945 posiadała jeszcze 4 mln armię lądową, ok. 4200 samolotów, 5 lotniskowców, 9 okrętów liniowych i krążowników oraz 25 niszczycieli. Dopiero 19 lutego 1945 siły sprzymierzonych rozpoczęły inwazję na wyspy japońskie (Okinawa).

Ważniejsze bitwy, kampanie, wydarzenia:

Piąty okres (1945)Edytuj

(10 maja do 2 września 1945)

Po kapitulacji Wehrmachtu wysiłki wielkich mocarstw zostały skierowane na pokonanie Japonii. W dniu 6 sierpnia i 9 sierpnia Amerykanie zrzucili na Hiroszimę i Nagasaki bomby atomowe. 9 sierpnia ZSRR rozpoczął działania militarne przeciwko wojskom japońskim w Mandżurii. Do 20 sierpnia milionowa armia japońska w Mandżurii zostaje rozbita (kapitulacja Armii Kwantuńskiej). W tej sytuacji rząd japoński zdecydował się na kapitulację, którą podpisał 2 września 1945.

Ważniejsze bitwy, kampanie, wydarzenia:

Zobacz teżEdytuj