Peter Gröning (burmistrz Stargardu)

burmistrz Stargardu

Peter Gröning (ur. 30 września 1561 w Stargardzie, zm. 12 lutego 1631 tamże) – burmistrz Stargardu, fundator Collegium Groeningianum.

Peter Gröning
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

30 września 1561
Stargard

Data i miejsce śmierci

12 lutego 1631
Stargard

Zawód, zajęcie

burmistrz Stargardu

ŻyciorysEdytuj

Peter Gröning urodził się 30 września 1561 r. w Stargardzie[1], w rodzinie stargardzkiego stelmacha Petera i jego żony Gertrudy[2]. Początkowo pobierał naukę w miejscowej Szkole Ratuszowej, ale porzucił ją w wieku 12 lat i został pisarzem u radcy dworu księcia pomorskiego i starosty w Słupsku, któremu towarzyszył w podróżach do Prus, Polski i Rosji. W 1578 r. pracował dla zarządcy zamku w Bytowie Antona von Zitzewitz[3].

Od 1580 r. pracował w kancelarii księcia wołogoskiego Ernesta Ludwika[2]. W 1584 r. został wybrany na rentmistrza w domenie w Jasienicy[3]. Po odejściu w 1588 r. ze służby księcia Ernesta Ludwika wrócił do Stargardu[1] został kupcem (płody rolne, wełna, sól), a także udzielał pożyczek[2]. W 1590 r. został radnym Rady Miejskiej w Stargardzie[1], potem skarbnikiem[2], a w 1616 r. burmistrzem[1]. Był także Nadwornym Radcą Księcia Pomorskiego Jana Fryderyka.

Peter Gröning zmarł 12 lutego 1631 r.[3] i został pochowany w Kolegiacie Mariackiej[2]. W swoim testamencie przekazał 20 000 guldenów na fundację dla ubogich i zdolnych[1]. Jego realizację powierzono adwokatowi Królewskiego Sądu Nadwornego w Stargardzie Samuelowi Neanderowi.

Fundacja Gröninga została potwierdzona 5 maja 1631 r. przez księcia pomorskiego Bogusława XIV, który przeznaczył drewno na budowę auli szkolnej[2]. W 1633 r. otworzono Collegium Groeningianum (Kolegium Gröninga)[1]. Zarządzeniem króla Prus Fryderyka Wilhelma z 25 lipca 1714 r. przekształcono szkołę w uczelnię akademicką[3], a w 1812 r. przekształcono je w Gymnasium Groeningianum (Gimnazjum Gröninga, od 1882 r. miało ono nowy gmach). W tej formie szkoła funkcjonowała do 1945 r., obecnie działa tam I Liceum Ogólnokształcące.

Był dwukrotnie żonaty, z Margaretą Friedrichs i Barbarą Marią von Suckow[2].

W 2019 r. przeprowadzono badania archeologiczne, antropologiczne i genetyczne jego szczątków i grobowca[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g Elżbieta Bielecka, Zachodniopomorskie/ Naukowcy badają miejsce pochówku burmistrza Stargardu z XVII w., Nauka w Polsce, 21 sierpnia 2019 [dostęp 2019-08-21] (pol.).
  2. a b c d e f g Krypta Petera Gröninga w Stargardzie, wiadomosci.rii.pl, 26 czerwca 2019 [dostęp 2019-08-21].
  3. a b c d Znani Stargardzianie, stargard.pl [dostęp 2019-08-21] [zarchiwizowane z adresu 2019-08-21].