Otwórz menu główne

Phytophthora cactorum

Phytophthora cactorum (Lebert & Cohn) J. Schröt – gatunek organizmów należący do grzybopodobnych lęgniowców[1]. U licznych gatunków roślin wywołuję chorobę zwaną fytoftorozą. Fytoftorozy te w leśnictwie nazywane są fytoftorozą drzew[2], w sadownictwie zgnilizną pierścieniową podstawy pnia drzew owocowych[3].

Phytophthora cactorum
Ilustracja
Zarodnia
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo chromisty
Typ lęgniowce
Gromada Peronosporea
Rząd wroślikowce
Rodzina wroślikowate
Rodzaj Phytophthora
Gatunek Phytophthora cactorum
Nazwa systematyczna
Phytophthora cactorum (Lebert & Cohn) J. Schröt
Krypt.-Fl. Schlesien (Breslau) 3.1(9–16): 236 (1886) [1889]

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Phytophthora, Peronosporaceae, Peronosporales, Peronosporidae, Peronosporea, Incertae sedis, Oomycota, Chromista[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozowali w 1875 r. H. Lebert i F.J. Cohn nadając mu nazwę Peronospora cactorum. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1889 r. J. Schröt[1].

Synonimy[4]:

  • Nozemia cactorum (Lebert & Cohn) Pethybr. 1913
  • Nozemia fagi (R. Hartig) Pethybr. 1913
  • Peronospora cactorum Lebert & Cohn 1875
  • Peronospora fagi R. Hartig 1875
  • Phloeophthora cactorum (Lebert & Cohn) G.W. Wilson 1914
  • Phytophthora cactorum (Lebert & Cohn) J. Schröt. 1886 var. cactorum
  • Phytophthora fagi (R. Hartig) Magnus 1893
  • Phytophthora omnivora de Bary 1881
  • Phytophthora omnivora f. eriobotryae Dufrénoy 1927
  • Phytophthora omnivora de Bary 1881 f. omnivora
  • Phytophthora omnivora de Bary, 1881 var. omnivora

MorfologiaEdytuj

Charakterystyczną cechą tego gatunku jest występowanie na zarodniach bardzo krótkich trzoneczków o długości do 5 μm[5]. Strzępki przeważnie o szerokości 6 μm, ale mogą być nieregularnie miejscami zgrubiałe. Chlamydospory wytwarzane są tylko przez niektóre szczepy. Mają szerokość zazwyczaj do 33 μm, ale czasami aż do 55 μm i ścianę o grubości 1-1,5 μm. Sporangiofory regularnie sympodialnie rozgałęzione, cienkie (o szerokości zaledwie 0,5-1 μm), z lekkim nabrzmieniem u podstawy każdej gałązki. Przegroda oddzielająca zarodnie od trzoneczków znajduje się w odległości 3-4 μm od podstawy trzoneczka. Zarodnie wyrastają obficie, są szeroko i regularnie elipsoidalne lub jajowate. Mają rozmiar 36-50 (-55) × 28-35 (-40) μm i posiadają na szczycie dobrze widoczną brodawkę (papillate). Oospory zdecydowanie aplerotyczne, zwykle o średnicy 20-26 μm i bezbarwnej ścianie o grubości 2 μm. Lęgnie o średnicy (19-) 25-32 (-38) μm, kształcie kulistym lub zwężającym się ku podstawie i hialinowej lub lekko żółtej, gładkiej ścianie. Plemnie jednokomórkowe, parageniczne, niemal kuliste, o średnicy 15 (-21) × 13 μm[6].

Grzybnia heterotaliczna. Hodowana na sztucznej pożywce PDA tworzy kolonie delikatnie promieniste, zwarte i bez wyraźnej granicy. Minimalna temperatura wzrostu 2 °C, optymalna 25 °C, maksymalna 31 °C .

Występowanie i siedliskoEdytuj

Gatunek rozprzestrzeniony na całym świecie[7]. Pasożyt i saprotrof bardzo wielu gatunków roślin. Lista jego żywicieli obejmuje 54 rodziny (szczególnie różowate) i ponad 150 rodzajów, w tym jesion, buk, brzoza, dąb, jarząb, wiśnia, lipa, olsza, iglaste, jabłko, gruszka, morela, truskawka, dyniowate, bakłażan, kaktusy, agrest, rododendron, liliowy, rabarbar, awokado[6][2].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2017-05-14].
  2. a b red. Leszek B. Orlikowski, Tomasz Oszaka. Fytoftorozy w szkółkach i drzewostanach leśnych. Klucz do oznaczania Phytophthora. Wydano na zlecenie Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych. Warszawa 2009
  3. Marek Grabowski: Choroby drzew owocowych. Kraków: Wyd. Plantpress, 1999. ISBN 83-85982-28-0.
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2017-05-13].
  5. Joanna Marcinkowska: Oznaczanie rodzajów grzybów sensu lato ważnych w fitopatologii. Warszawa: PWRiL, 2012. ISBN 978-83-09-01048-7.
  6. a b Mycobank. Phytophthora cactorum. [dostęp 2017-05-14].
  7. Discover Life Maps. [dostęp 2017-05-14].