Otwórz menu główne

Pięknoróg największy

Pięknoróg największy (Calocera viscosa (Pers.) Fr.) – gatunek grzybów z rodziny łzawnikowatych (Dacrymycetaceae)[1].

Pięknoróg największy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd łzawnikowce
Rodzina łzawnikowate
Rodzaj pięknoróg
Gatunek pięknoróg największy
Nazwa systematyczna
Calocera viscosa (Pers.) Fr.
Syst. mycol. (Lundae) 1: 486 (1821)
Ilustracja
{{{opis drugiego obrazka}}}
Calocera viscosa MS7 (2).jpg

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Dacrymycetaceae, Dacrymycetales, Incertae sedis, Dacrymycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1794 r. Persoon nadając mu nazwę Clavaria viscosa. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1821 r. Elias Magnus Fries, przenosząc go do rodzaju Calocera[1].

Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Calocera cavarae Bres. & Cavara 1896
  • Calocera flammea Fr. 1833
  • Calocera viscosa var. cavarae (Bres.) McNabb 1965
  • Clavaria viscosa Pers. 1794
  • Merisma viscosum (Pers.) Spreng. 1827

Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako płaskosz lepki, goździeniec lepki, pięknoróg lepki[3].

MorfologiaEdytuj

Owocnik

Krzaczkowaty, przypominający rozwidlone poroże o zaostrzonych wierzchołkach. Zazwyczaj gałązki mają 1-3 ostrza. Osiąga wysokość do 8 cm. Najczęściej spotykane owocniki dochodzą do 6 cm. W okresie wilgotnej pogody powierzchnia staje się lepka. Kolory, jakie przybiera owocnik, to: złoty, żółty, żółtopomarańczowy. Po wyschnięciu ciemnieje, staje się czerwonawy[4][5].

Trzon

Białawy lub białawożółty, jaśniejszy od owocnika[4].

Miąższ

Twardy, galaretowaty, w starszych okazach zdrewniały i często pusty. Smak i zapach słaby[4].

Wysyp zarodników

Żółty, nieamyloidalny. Zarodniki mają wygięty cylindryczny kształt i gładką powierzchnię. Są wielkości 7-12 x 3-5 µm, bez przegród lub z jedną przegrodą. Podstawki rozwidlone, 2-zarodnikowe[6].

Występowanie i siedliskoEdytuj

Występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji i na Nowej Zelandii[7]. W Europie Środkowej jest bardzo pospolity[5]. Bardzo pospolity jest również w całej Polsce.

Owocniki wytwarza od czerwca do listopada na martwym drewnie drzew iglastych w lasach mieszanych i iglastych[6].

ZnaczenieEdytuj

Gatunki podobneEdytuj

Może być mylony z innymi gatunkami z rodzaju Calocera, na przykład z pięknorogiem szydłowatym (Calocera cornea) oraz pięknorogiem dwuprzegrodowym (Calocera furcata). Owocniki obu wymienionych są jednak znacznie mniejsze. Pierwszy z nich występuje na drewnie drzew liściastych[4].

Zbieracze często również biorą ten gatunek za gałęziaka. Należy on jednak do innej rodziny (siatkolistowatych) i z rodzajem Ramaria wcale nie jest spokrewniony.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  3. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. Warszawa: Bauer-Weltbild Media, 2006, s. 678. ISBN 83-7404-513-2.
  5. a b c Andreas Gminder: Atlas grzybów jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  6. a b Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  7. Discover Life Maps. [dostęp 2016-10-10].