Otwórz menu główne

Piła (województwo kujawsko-pomorskie)

wieś w województwie kujawsko-pomorskim
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie kujawsko-pomorskim. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Piławieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Gostycyn, nad Brdą. Status samodzielnej miejscowości oficjalnie uzyskała 1 stycznia 2008 roku[1], w wyniku wydzielenia ze wsi Gostycyn. W przeprowadzonym w marcu 2007 referendum ze 109 uprawnionych do głosowania osób zagłosowało 93, z czego 48 oddało głosy za nazwą Piła (Piła nad Brdą uzyskała 29 głosów, Piła-Młyn 16)[2].

Piła
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat tucholski
Gmina Gostycyn
Strefa numeracyjna (+48) 52
Tablice rejestracyjne CTU
SIMC 0085700
Położenie na mapie gminy Gostycyn
Mapa lokalizacyjna gminy Gostycyn
Piła
Piła
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Piła
Piła
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Piła
Piła
Położenie na mapie powiatu tucholskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tucholskiego
Piła
Piła
Ziemia53°30′40″N 17°52′37″E/53,511111 17,876944

W latach 1850-1892 mieszkańcy okolic, a od początku XX wieku do lat II wojny światowej niemieccy i polscy przemysłowcy wydobywali w Pile metodą głębinową węgiel brunatny[3]. Węgiel wydobywano systemem sztolniowym z 6 kopalń głębinowych: Buko (1892), Olga (1900), Montania, Aleksandra, Teresa i Zofia o głębokości do 50 m. Pierwszą kopalnię założyli bracia David i Jakob Bukowzerowie. W 1918 uruchomiono kolejkę wąskotorową z Piły do Gostycyna, wtedy też rozpoczęły eksploatację kopalnie Aleksandra i Montania. Po 1920 wraz z kopalnią "Olga" zostały one przejęte przez braci Radomskich. W 1936 koncesję na wydobywanie węgla uzyskał Antoni Ostrowski, który wybudował kopalnię "Teresa". Po 1945 przez kilka lat próbował on wznowić eksploatację zasobów, jednak ze względu na wysokie koszty transportu i niską cenę węgla brunatnego, wypieranego z rynku przez węgiel kamienny, zrezygnował z działalności górniczej[4].

Pozostałości prac górniczych, zapadliska i sztolnie są obecnie udostępniane turystom do zwiedzania przez Stowarzyszenie BUKO, będącego organizatorem Górniczej Wioski[5].

W 1928 r. w ramach prac związanych z koncepcją budowy kaskady Brdy prof. Karol Pomianowski zaprojektował w Pile przegrodzenie Brdy tamą, w wyniku czego powstałe rozlewisko Brdy połączyłoby się z Jeziorem Szpitalnym i Jeziorem Średnim, tworząc nowy zbiornik retencyjny[6]. Do realizacji koncepcji nie doszło, a jezioro Średnie (Średniak) wykorzystywane jest rekreacyjnie (nowe pomosty).

Wyodrębnienie się Piły jako samodzielnej miejscowości było możliwe między innymi w wyniku działalności lokalnego stowarzyszenia BUKO – Stowarzyszenie Mieszkańców i Miłośników Piły nad Brdą, którego statutowymi celami są badanie historii Piły oraz ochrona i promocja jej walorów przyrodniczych i środowiskowych.

W latach 1975–1998 Piła administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Obecny most na Brdzie pochodzi z 1975 roku.

PrzypisyEdytuj

  1. Rozporządzenie Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektu fizjograficznego (pol.). W: Dz.U. z 2007 r. nr 245, poz. 1811 [on-line]. Min. Spraw Wewnętrznych i Administracji. [dostęp 2010-09-15].
  2. Tygodnik Tucholski nr 12/2007
  3. Tygodnik Tucholski nr 32/2007
  4. Wojciech Borakiewicz: Kopalnia w środku Borów Tucholskich. Piła-Młyn wciąga w podziemia. 2018-09-29. [dostęp 2018-09-29].
  5. Kopalnie w Pile
  6. Józef Owczarek, Włodzimierza Sobecki Elektryka bydgoska : 80 lat SEP Stowarzyszenia Elektryków Polskich oddziału Bydgoskiego, SEP Bydgoszcz, 2008