Pieczarka leśna

Pieczarka leśna (Agaricus sylvaticus Schaeff.) – gatunek grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[2].

Pieczarka leśna
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

pieczarkowate

Rodzaj

pieczarka

Gatunek

pieczarka leśna

Nazwa systematyczna
Agaricus sylvaticus Schaeff.
Fung. Bavar. Palat. 4: 62 (1774)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Agaricus sylvaticus G7 (3).JPG
Kleiner Waldchampignon Agaricus silvaticus.jpg

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[2].

Synonimów naukowych ma 40[3]

Nazwę polską podał Feliks Berdau w 1876 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten ma też nazwę pieczarka lśniąca[4].

MorfologiaEdytuj

Kapelusz

Średnica 3-10 cm, u młodych okazów dzwonkowaty lub półkulisty, później łukowaty, u starszych płaski. Powierzchnia sucha, o barwie od ciemnobrązowej do ochrowej, gęsto pokryta cynamonowobrązowymi przylegającymi łuseczkami o włóknistej strukturze[5]. czasami (rzadko) występuje forma o jasno ubarwionym kapeluszu[6].

Blaszki

Gęste, wąskie, wolne, u młodych okazów siwoczerwonawe, u starszych ciemnobrązowe. Ostrza blaszek jaśniejsze. Biała i błoniasta osłona częściowa utrzymuje się dość długo[5].

Trzon

Wysokość 5-12 cm, grubość 1-2 cm. Po uciśnięciu czerwienieje, później staje się ciemniejszy (brązowy)[5]. Jest biały z odstającym pierścieniem u góry, cylindryczny, u dołu bulwiasto zgrubiały, za młodu pełny, potem rurkowaty, łatwo odłamujący się od kapelusza[7].

Miąższ

Biały, czerwieniejący po przekrojeniu. Smak dobry, zapach niewyraźny[7].

Wysyp zarodników

Czarnobrązowy. Zarodniki o średnicy 5,5-6 x 3,5-4 µm, jajowate[7].

Występowanie i siedliskoEdytuj

Pieczarka leśna występuje w Ameryce Północnej, Europie i Azji[8]. W Polsce jest dość częsta[6].

Rośnie na ziemi w lasach iglastych i mieszanych, rzadko w liściastych i zaroślach, czasami spotykana jest także na łąkach i w parkach. Najczęściej rośnie pod świerkiem pospolitym i jodłą pospolitą, ale również pod olszami i wierzbami[4].

ZnaczenieEdytuj

Saprotrof[4], grzyb jadalny. Można go przyrządzać na różne sposoby. Zbiera się go jednak rzadko, gdyż nie jest ładny i ma czerwieniejący miąższ[7]. Badania naukowe wykazały, że spożywanie pieczarki leśnej poprawia stan odżywienia i zmniejsza niepożądane działania w funkcjonowaniu jelit, nudności, wymioty, brak łaknienia i gorączkę u pacjentów leczonych chemioterapią[9]

Gatunki podobneEdytuj

Jest kilka gatunków pieczarek o brązowym kapeluszu. Podobna jest pieczarka karbolowa (Agaricus xanthodermus). Odróżnia ją zapach karbolu oraz żółknąca podstawa trzonu[6]. U rzadkiej pieczarki liliowoczerwonawej (Agaricus porphyrizon) miąższ po uszkodzeniu żółknie, ma też nieco inną barwę kapelusza[5].

PrzypisyEdytuj

  1. Agaricus sylvaticus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  2. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-03].
  4. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  5. a b c d Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. a b c Marek Snowarski: Grzyby. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-776-4.
  7. a b c d Aurel Dermek: Grzyby. 1981. ISBN 83-217-2357-8.
  8. Discover Life Maps. [dostęp 2016-01-10].
  9. Effect of Agaricus sylvaticus supplementation on nutritional status and adverse events of chemotherapy of breast cancer: A randomized, placebo-controlled, double-blind clinical trial. [dostęp 2016-01-15].