Pielgrzan madagaskarski

Pielgrzan madagaskarski (Ravenala madagascariensis) – gatunek rośliny z rodziny strelicjowatych z monotypowego rodzaju pielgrzan (Ravenala Adanson, Fam. 2: 67. Jul-Aug 1763). Pochodzi z Madagaskaru, ale sadzony bywa jako drzewo ozdobne w wielu krajach o klimacie tropikalnym. Strefy mrozoodporności: 10-11[4]. W pochwach liściowych gromadzi się często woda deszczowa[5], stąd popularna w wielu językach nazwa "drzewo podróżników". Dawniej mylnie sądzono, że pióropusz liści układa się zawsze w płaszczyźnie północ-południe, stąd inna nazwa potoczna „drzewo kompasowe”[6].

Pielgrzan madagaskarski
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

imbirowce

Rodzina

strelicjowate

Rodzaj

pielgrzan

Gatunek

Pielgrzan madagaskarski

Nazwa systematyczna
Ravenala madagascariensis Sonn.
Voy. Indes Orient. 2: 223 1782[3]
Synonimy
  • Heliconia ravenala Willemet
  • Urania madagascariensis (Sonn.) Raeusch.
  • Urania ravenala (Willemet) A.Rich.
  • Urania speciosa Willd[3].

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Zdrewniała bylina[4] o pokroju palmy, osiągająca do 30 m wysokości[6], zazwyczaj znacznie niższa. Pień zakończony wachlarzem bardzo dużych liści, ułożonych w jednej płaszczyźnie. Początkowo przez dłuższy czas bez pnia.
Liście
Podłużne, długości do 4 m, podobne do liści bananowca, z długim ogonkiem.
Kwiaty
Duże, kremowobiałe z zielonymi, łódkowatymi pochwami. Kwiatostany wyrastające pomiędzy ogonkami liściowymi. Płatki korony zrośnięte, tworząc podłużną rynienkę. Zapylane są przez nietoperze i lemury poszukujące nektaru[7].
Owoce
Trójkomorowe, zdrewniałe torebki, nasiona z niebieską otoczką.

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-17] (ang.).
  3. a b Ravenala madagascariensis Sonn.. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-12-09].
  4. a b Kirsten Albrecht Llamas: Tropical Flowering Plants. A Guide to Identification and Cultivation. Portland: Timber Press, 2003, s. 354. ISBN 0-88192-585-3. (ang.).
  5. Ravenala madagascariensis, www.floridata.com [dostęp 2017-11-26].
  6. a b Jens G. Rohwer: Atlas roślin tropikalnych. Wyd. 1. Warszawa: Horyzont, 2002, s. 50. ISBN 83-7311-378-9.
  7. W. John Kress, George E. Schatz, Michel Andrianifahanana, Hilary Simons Morland. Pollination of Ravenala madagascariensis (Strelitziaceae) by Lemurs in Madagascar: Evidence for an Archaic Coevolutionary System?. „American Journal of Botany”. 81, 5, s. 542-551, 1994. 

BibliografiaEdytuj

  • Jens Rohwer: Atlas roślin tropikalnych. Warszawa: Horyzont, 2002. ISBN 83-7311-378-9.
  • Kirsten Albrecht Llamas: Tropical Flowering Plants. A Guide to Identification and Cultivation. Portland: Timber Press, 2003. ISBN 0-88192-585-3. (ang.).