Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy powieści. Zobacz też: inne znaczenie tego słowa.

Pieniądz (fr. L'Argent) – powieść Émile’a Zoli opublikowana w 1891 r., osiemnasta część cyklu Rougon-Macquartowie, poświęcona dalszym losom Arystydesa Rougona oraz mechanizmom działania paryskiej giełdy.

Pieniądz
L'Argent
ilustracja
Autor Émile Zola
Typ utworu powieść
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Francja
Język francuski
Data wydania 1891

TreśćEdytuj

Arystydes Rougon, ongiś bogacz i zdolny spekulant (patrz Zdobycz), poprzez szereg nieprzemyślanych inwestycji traci wszystko. Poszukując sposobu na odzyskanie pozycji i majątku, przypadkowo spotyka młodego idealistę Jerzego Hamelina, którego marzeniem jest chrystianizacja Bliskiego Wschodu poprzez szereg gospodarczych inwestycji na jego terytorium. Widząc w tym projekcie możliwość znakomitego interesu i dodatkowo motywowany przez rywalizację z bratem Eugeniuszem, ministrem, Rougon (posługujący się pseudonimem Saccard) postanawia założyć jednostkę finansową, która zajęłaby się realizacją wymienionych planów. Zakłada Bank Powszechny.

Poprzez szereg półlegalnych działań oraz zainwestowanie w agresywną kampanię prasową bank Saccarda odnosi początkowe sukcesy, inwestują weń ludzie ze wszystkich sfer społecznych, co jest pretekstem do ukazania skutków działania giełdy na życie ludzi: ojca samotnie wychowującego córkę, zubożałej arystokratki, wreszcie Karoliny Hamelin, siostry Jerzego, która zostaje kochanką Saccarda i nadaremnie usiłuje nadać jego życiu bardziej ludzkie wartości poza bogaceniem się. Ostatecznie jednak zbudowany na wątłych podstawach bank, skutkiem kampanii żydowskiego bankiera Gundermanna i jego koterii, bankrutuje. Dzięki pomocy Eugeniusza Saccard unika więzienia. Hamelin i jego siostra wyjeżdżają do Rzymu.

Nawiązania historyczneEdytuj

Chociaż ponownie większość bohaterów to postacie fikcyjne, opisani maklerzy i bankierzy mieli swoje historyczne odpowiedniki w ówczesnych uczestnikach gier giełdowych. Ze względu na powiązania finansjery i polityki w Pieniądzu opisany został szereg autentycznych wydarzeń:

Równocześnie autor dopuścił się w utworze antycypacji, czyniąc jedną z przyczyn upadku banku Saccarda kryzys giełdowy, który tak naprawdę nastąpił w latach 80.[1]

PrzypisyEdytuj

  1. G. Robert, Emil Zola. Ogólne zasady i cechy jego twórczości, Warszawa 1968, Państwowy Instytut Wydawniczy, s.107-108