Pierścienie Urana

pasma materii okrążającej Urana

Pierścienie Uranapierścienie planetarne, otaczające siódmą planetę Układu Słonecznego, Urana. Tworzą one rozbudowany system, nie tak złożony jak pierścienie Saturna, ale bardziej skomplikowany niż pierścienie Jowisza i Neptuna. Są jednak bardzo ciemne i niewidoczne z powierzchni Ziemi. Obecnie (2008) znanych jest 13 wyraźnych pierścieni planety i kilka słabszych lub niekompletnych pasm pyłu.

System pierścieni Urana i jego wewnętrzne satelity

OdkrycieEdytuj

Pierwsza sugestia istnienia pierścieni wokół Urana pochodzi z notatek odkrywcy planety, Williama Herschela. 22 lutego 1789 r. zapisał on informację o prawdopodobnym pierścieniu, rysując schemat opatrzony komentarzem o jego "lekko czerwonym zabarwieniu". Rysunek i opis całkiem dobrze odpowiada najjaśniejszemu pierścieniowi ε, jednak większość naukowców sądzi że pierścienie Urana są zbyt słabe, aby można je było zaobserwować przez XVIII-wieczne teleskopy[1][2].

Pierścienie planety zostały definitywnie, choć przypadkowo, odkryte 10 marca 1977 roku. Naukowcy z Kuiper Airborne ObservatoryJames L. Elliot, Edward W. Dunham i Douglas J. Mink zamierzali wykorzystać zakrycie jasnej gwiazdy przez Urana do badań nad atmosferą planety, obserwując planetę za pomocą teleskopu umieszczonego na pokładzie samolotu. Bezpośrednio przed i po zakryciu gwiazdy, zaobserwowano niespodziewanie jej pięciokrotne pociemnienie i rozjaśnienie. Jedynym wyjaśnieniem było jej zakrycie przez nieznane wcześniej pierścienie. Dalsze obserwacje pozwoliły odkryć jeszcze cztery słabsze pierścienie.

W 1986 r. sonda Voyager 2 podczas przelotu przez system Urana sfotografowała pierścienie, ponadto odkrywając jeszcze dwa. Dalsze dwa pierścienie, tworzące zewnętrzną część układu, zaobserwowano w latach 2003-2005 za pomocą teleskopu Hubble'a.

StrukturaEdytuj

 
Wewnętrzne pierścienie Urana we wzmocnionych kolorach, zdjęcie z sondy Voyager 2
Główne pierścienie planety
Nazwa Promień orbity (km) Szerokość (km) Głębokość optyczna Uwagi
1986 U2R / ζ 37 850 – 41 350 2500 – 3500 < 10−3 Położenie niepewne, posiada słabe wewnętrzne przedłużenie
6 41 837 1,6–2,2 0,18–0,25
5 42 234 1,9–4,9 0,18–0,48
4 42 570 2,4–4,4 0,16–0,30
α 44 718 4,8–10,0 0,3–0,7
β 45 661 6,1–11,4 0,20–0,35
η 47 175 1,9–2,7 0,16–0,25 Posiada zewnętrzne przedłużenie szerokości ok. 40 km
γ 47 627 3,6–4,7 0,7–0,9
δ 48 300 4,1–6,1 0,3–0,6 Zewnętrzna krawędź w rezonansie z Kordelią, posiada wewnętrzne przedłużenie
λ 50 023 1–2 0,1–0,2 Słaby pierścień pyłowy
ε 51 149 19,7–96,4 0,5–2,5 Wyraźny, pomiędzy orbitami księżyców pasterskichKordelii i Ofelii
ν 66 100 – 69 900 3800 5,4 × 10−6 Pomiędzy orbitami Porcji i Rozalindy, czerwonawej barwy
μ 86 000 – 103 000 17 000 8,5 × 10−6 Związany z księżycem Mab, błękitnej barwy

PrzypisyEdytuj

  1. Uranus rings 'were seen in 1700s'. BBC News, April 19, 2007. [dostęp 2010-11-03].
  2. Did William Herschel Discover The Rings Of Uranus In The 18th Century?. W: Physorg.com [on-line]. 2007. [dostęp 2010-11-03].

Linki zewnętrzneEdytuj