Pingwin równikowy

Pingwin równikowy[3] (Spheniscus mendiculus) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny pingwinów (Spheniscidae), zamieszkujący wyłącznie wyspy Galapagos. Jest to jedyny gatunek pingwina gnieżdżący się na półkuli północnej. Nie wyróżnia się podgatunków[4].

Pingwin równikowy
Spheniscus mendiculus[1]
Sundevall, 1871
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

pingwiny

Rodzina

pingwiny

Rodzaj

Spheniscus

Gatunek

pingwin równikowy

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

MorfologiaEdytuj

 
Pływający samiec
Wygląd
Dorosłe osobniki mają wierzch ciała czarny, spód biały. Przy brzegu białej plamy na spodzie biegnie szeroki czarny pas. Cienki biały pas otacza boki głowy.
Wymiary średnie
wysokość ok. 40–45 cm[5]
masa ciała ok. 1,6–2,5 kg[5]

Zasięg występowaniaEdytuj

Pingwin równikowy jest endemitem Galapagos. Około 95% populacji zamieszkuje wyspy Isabela i Fernandina w zachodniej części archipelagu[2].

Ekologia i zachowanieEdytuj

Biotop
Wody wokół Galapagos, gnieździ się na skalistych wybrzeżach.
Gniazdo
Rolę gniazda pełni zagłębienie w skałach.
Jaja
W ciągu roku wyprowadza dwa lub trzy lęgi[6]. Samica składa z czterodniowym odstępem dwa jaja.
Wysiadywanie
Jaja wysiadywane są przez okres 38–40 dni przez obydwoje rodziców. Zwykle przeżywa tylko jedno pisklę, które pierzy się w wieku 30 dni, a opuszcza gniazdo po 60–65 dniach.
Pożywienie
Różnorodne zwierzęta wodne, głównie drobne ryby. Poluje stadami, często wraz z kormoranami nielotnymi.

Status i ochronaEdytuj

Status
IUCN od 2000 roku uznaje pingwina równikowego za gatunek zagrożony (EN, Endangered); wcześniej, od 1994 roku klasyfikowany był jako gatunek narażony (VU, Vulnerable), a od 1988 jako gatunek bliski zagrożenia (NT, Near Threatened). Liczebność populacji szacuje się na około 1200 dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy. Do największych zagrożeń dla gatunku należą: negatywny wpływ El Niño na populacje ryb ławicowych, zaplątywanie się w rybackie sieci, zanieczyszczenie wód wyciekami olejowymi, drapieżnictwo introdukowanych ssaków, takich jak szczury, koty czy psy, roznoszenie chorób (np. ptasiej malarii) przez zawleczone na wyspy komary[2].
Ochrona
Gatunek chroniony. Cała populacja pingwina równikowego żyje w obrębie Parku Narodowego Galapagos oraz Reserva Marina de Galápagos obejmującego wody wokół archipelagu[2].

PrzypisyEdytuj

  1. Spheniscus mendiculus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c d Spheniscus mendiculus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  3. Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Spheniscidae Bonaparte, 1831 - pingwiny - Penguins (wersja: 2019-10-11). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-03-27].
  4. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Kagu, Sunbittern, tropicbirds, loons, penguins (ang.). IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-03-27].
  5. a b Galapagos Penguins (ang.). MarineBio Conservation Society. [dostęp 2021-03-27].
  6. Wahlstrom, J.: Spheniscus mendiculus (ang.). W: Animal Diversity Web [on-line]. 2007. [dostęp 2021-03-27].

Linki zewnętrzneEdytuj