Otwórz menu główne

Piotr Borowy

polski działacz ludowy

Piotr Borowy (ur. 28 maja 1858 w Rabczycy, zm. 18 stycznia 1932 w Lipnicy Wielkiej) – polski działacz ludowy i niepodległościowy, członek polskiej delegacji na konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r. i do prezydenta Stanów Zjednoczonych Woodrowa Wilsona w sprawie przyłączenia Orawy i Spisza do Polski.

Piotr Borowy
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 28 maja 1858
Rabczyca
Data i miejsce śmierci 18 stycznia 1932
Lipnica Wielka
Zawód, zajęcie działacz ludowy

Był samoukiem, szczególnie interesowały go książki o tematyce religijnej, był doskonałym mówcą. Prowadził on ascetyczny styl życia. Szerzył na Orawie wiarę katolicką, kulturę polską i patriotyzm.

Borowego, człowieka o dużym autorytecie społecznym, nazywano „Gazdą orawskim”, „Przykładnym Naśladowcą Chrystusa”, „Katolickim Patriotą”, „Apostołem Orawy” i orędownikiem „prowdy, piykna i dobroci”[1].

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

W 1882 roku w Rabczycy założył rodzaj „chłopskiego klasztoru”, gdzie ślubowano czystość, ubóstwo i posłuszeństwo. Później ze względu na trudną sytuację materialną wyjechał na półtora roku do Stanów Zjednoczonych. Po powrocie otworzył warsztat introligatorski i sprzedawał po jarmarkach książki, które sam oprawiał. Sam też napisał kilka książek, w których piętnował upadek moralności i pijaństwo. Później pisał też książki o tematyce politycznej, a także bajki i poematy (m.in. Mowy, Rozmyślania człowieka o sprawach Boskich, Złote myśli). Zajmował się problematyką polskości Orawy i Spisza.

Od 19 marca do 15 kwietnia 1919 roku wraz z Wojciechem Halczynem, księdzem Ferdynandem Machayem i K. Rouppertem przebywał jako delegat ludności polskiej ze Spisza i Orawy na konferencji pokojowej w Paryżu. Po podziale Orawy w 1920 roku, kiedy Rabczyca przypadła Czechosłowacji, przeniósł się do Lipnicy Wielkiej, gdzie zamieszkał w maleńkim domku. Prowadził tam działalność misjonarską. Uznawany był za wielki autorytet. W wieku 70 lat zaczął spisywać swoje mowy – nauki. Po jego śmierci ksiądz Ferdynand Machay wydał drukiem jego książkę: Sąd grzesznika sam nad sobą. Z drzeworytami Stanisława Jakubowskiego[a].

Pochowany został na cmentarzu przykościelnym w Lipnicy Wielkiej. W 1929 roku, za wybitne zasługi dla Polski, prezydent RP Ignacy Mościcki (podczas wizyty w Jabłonce) odznaczył Borowego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[1]. Ksiądz infułat Ferdynand Machay starał się o beatyfikację Borowego.

Imieniem Borowego nazwano Konkurs Literacki na utwór o tematyce orawskiej organizowany od ok. 1980 roku przez Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej. W 2002 roku, w 70-lecie jego śmierci, Towarzystwo Miłośników Orawy wyemitowało pamiątkowy medal z jego podobizną.

UwagiEdytuj

  1. Kraków: nakładem Związku Górali Spisza i Orawy, 1933; wznowienie w reprincie Kraków 1989

PrzypisyEdytuj

  1. a b Waldemar Ireneusz Oszczęda: Polskie postaci historyczne Orawy i Spiszu. W: Almanach Muszyny 2011 [on-line]. almanachmuszyny.pl. s. 186. [dostęp 2018-12-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-12-15)].

BibliografiaEdytuj

  • Zbigniew Ładygin: 7 dni na Orawie polskiej;
  • Ferdynand Machay: Gazda Piotr Borowy. Życie i pisma. Drzeworyty wykonał St.Jakubowski. Wydanie drugie. Kraków 1938, Nakładem Związku Górali Spisza i Orawy;
  • Ferdynand Machay: Moja droga do Polski (Pamiętnik), Kraków 1938;
  • Ferdynand Machay: Nasi gazdowie w Paryżu. Wspomnienie z podróży, Kraków 1919.

Literatura dodatkowaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj