Pisa (dopływ Narwi)

Pisa (niem. Pissek, Pisseck) – rzeka III rzędu w północno-wschodniej Polsce, dopływ Narwi.

Pisa
Ilustracja
Widok na rzekę Pisę z mostu drogowego w Piszu
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Rzeka
Długość 80 km
Powierzchnia zlewni 4 500 km²
Źródło
Miejsce w Piszu , Jezioro Roś
Ujście
Recypient Narew
Miejsce na wysokości Nowogrodu
Współrzędne 53°14′01″N 21°51′00″E/53,233611 21,850000
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ujście
ujście

Pisa jest prawym dopływem Narwi, leżącym w dorzeczu Wisły. Jest drogą wodną łączącą Wielkie Jeziora Mazurskie z Narwią na jej 181 kilometrze. Długość całkowita rzeki wynosi ok. 80 km, a z częścią żeglowną jezior mazurskich 142 km. Powierzchnia całkowita dorzecza rzeki wynosi ok. 4 500 km².[potrzebny przypis]

Pisa wypływa z systemu Wielkich Jezior Mazurskich, początek bierze w jeziorze Roś w Piszu (szerokość koryta wynosi tam ok. 20 m), przemierza wschodnią część Puszczy Piskiej (koryto ma tam ok. 34 m) oraz Równinę Kurpiowską i jako prawy dopływ wpada do Narwi na wysokości Nowogrodu. W Puszczy Piskiej powstają prawe dopływy Pisy: Barłoga, Rybnica, Rudna oraz najważniejszy z nich - Kanał Turośl. Z lewej strony wnoszą swe wody Szparka, Pisza Woda, Bogumiłka, Wincenta i Skroda. Pisa ma II klasę czystości, a od ujścia rzeki Skrody III klasę[1]

Ciekawostką jest to, iż jest to jedyna rzeka w tej części Europy, która płynie od początku do końca w kierunku południowym[potrzebny przypis].

Główne rzeki wpływające do systemu Wielkich Jezior Mazurskich i zasilające Pisę: Krutynia, Orzysza, Święcek, Wężówka.

Szlak kajakowyEdytuj

Pisa jest typową rzeką nizinną. W partii środkowej przepływa przez tereny podmokłe, łąkowe. Na całej swej długości jest szlakiem żeglownym. Dość głęboka (1–1,8 m), najpłytsze przejścia ma przy ujściu do rzeki Narwi. Na całym odcinku rzeka wije się i silnie meandruje. Na całej długości średni spadek wody wynosi 32 cm na kilometr. Przepłynięcie rzeki z Pisza do Nowogrodu zajmuje 2–3 dni.

 
Pisa – widok z mostu w Piszu.
 
Pisa – widok z mostu w Ptakach
 
Rozlewiska Pisy w Ptakach

Początek szlaku to jezioro Roś, następnie mijamy:

  • most kolejowy w Piszu – rzeka ma tu ok. 15–20m
  • most drogowy żelbetowy w ciągu ulicy Tadeusza Kościuszki – blisko centrum miasta, nieco dalej mostek dla pieszych
  • most drogowy żelbetowy w ciągu dróg krajowych nr 58 i 63
  • Zakłady „Sklejka-Pisz Paged S.A.”
  • ujście rzeczki Szparki
  • zerwany most blisko nieistniejącej wsi Wilki i przepompownię wody
  • nasyp drogi i most na drodze lokalnej prowadzącej do wsi Pogobie Średnie
  • most żelbetowy w Jeżach
  • nasyp po obu stronach rzeki, prawdopodobnie pozostałość po nieistniejącym moście
  • drewniany most drogowy o ciekawej ale niezbyt stabilnej konstrukcji, przed mostem ujście rzeczki Wincenty
  • zabudowania wioski Kozioł i las sosnowy
  • most żelbetowy w Koźle
  • uregulowane ujście rzeki Rybnicy, szerokie na ok. 5 m, połączone ze szlakiem Krutyni
  • most żelbetowy we wsi Ptaki; tu rzeka spokojna, szeroka nawet do 30m, płynie pośród rozległych łąk, z brzegami porośniętymi trzciną i kępami krzewów i drzew
  • ujście szerokiej na ok. 5 m uregulowanej rzeki Turośl
  • drewniany most z elementami szyn stalowych we wsi Cieciory
  • most żelbetowy na wysokim nasypie w Dobrymlesie. Za wsią nurt rzeki dużo szybszy, brzegi bardziej podmyte i trudno dostępne. Brzegi zaczynają porastać łozy. Szerokość nurtu nieco mniejsza.
  • ujście rzeki Skrody
  • most w Morgownikach
  • ujście Pisy do Narwi. Na wprost miasto Nowogród.[2]

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Kraina Mlekiem Płynąca opracowanie: Europejska Fundacja Odnowy i Rozwoju Terytorialnego, str. 21, 22, dokument PDF [1]
  2. W. Brenda, D.Serafin Piskie ścieżki rowerowe: informator turystyczny, Urząd Miejski w Piszu,Olsztyn, s. 34–38

BibliografiaEdytuj

  • W. Brenda, D. Serafin Piskie ścieżki rowerowe: informator turystyczny, Urząd Miejski w Piszu 2005, s. 34–38.
  • S. Drej, J. Swajdo, Warmia i Mazury, Wyd. Bosz, Olszanica 2008, s. 17–18.