Piwnice Domu Gorywodów

Piwnice Domu Gorywodów – murowane piwnice z XIV wieku w Bytomiu, wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego[1].

Piwnice Domu Gorywodów
Obiekt zabytkowy nr rej. 1149/70 z 7 grudnia 1970[1]
Ilustracja
Wnętrze w 2017 roku
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miejscowość Bytom
Adres ul. Strażacka 8
Styl architektoniczny gotyk
Ukończenie budowy XIV wiek
Położenie na mapie Bytomia
Mapa lokalizacyjna Bytomia
Piwnice Domu Gorywodów
Piwnice Domu Gorywodów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Piwnice Domu Gorywodów
Piwnice Domu Gorywodów
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Piwnice Domu Gorywodów
Piwnice Domu Gorywodów
50,347597°N 18,923172°E/50,347597 18,923172
Nieistniejący Dom Gorywodów

Gotyckie piwnice, z zachowanymi kamiennymi ostrołukowymi portalami[2] i rzadkim w budownictwie świeckim[2] sklepieniem palmowym[3], znajdują się w centrum miasta, w pobliżu rynku. Powstały w XIV wieku, głównie z lokalnego dolomitu. Nad nimi wznosiła się jednopiętrowa kamienica z XVIII wieku[2] o barokowej fasadzie, zwieńczona attyką[4], zamieszkiwana w XVIII wieku przez handlarzy winem, którzy wykorzystywali owe piwnice do procesu przechowalnictwa wina[5]. W okresie międzywojennym w budynku znajdowała się prażalnia kawy firmy Gebrüder Gorziwoda, która należała do braci Reinholda i Wilhelma Gorziwodów[6][7].

Zabytek odkrył przewodnik PTTK[8] Henryk Gerliński w 1953 roku, jego nazwa pochodzi od ostatnich użytkowników barokowej kamienicy, którzy mieszkali w niej od 1924 do 1934 roku[2]. Kamienica została rozebrana w 1955 roku, pomimo opinii ministerstwa kultury i sztuki, które zaleciło zachowanie budynku. Nad piwnicami wzniesiono pawilon[9]. Adaptacja na lokal gastronomiczny i remont podziemi zostały wykonane w 1972 roku, dzięki staraniom Henryka Gerlińskiego i Komisji Opieki nad Zabytkami PTTK[9]. W zabytkowych podziemnych wnętrzach mieści się obecnie restauracja „Piwnice Gorywodów”[9][5].

PrzypisyEdytuj

  1. a b NID ↓.
  2. a b c d Ślęzak 1996 ↓, s. 101.
  3. Przewodnik po Polsce. Warszawa: Sport i Turystyka, 1976, s. 251.
  4. Drabina 2001 ↓.
  5. a b ŚOT ↓.
  6. Ogłoszenie firmy Gebr. Gorziwoda. „Der Oberschlesische Wanderer”, s. 22, 1928-08-19 (niem.). 
  7. „Deutscher Reichsanzeiger”, 1936-10-13 (niem.). 
  8. Krzysztof Mikucki: Krótka historia Koła. Koło Przewodników im Antoniego Mizi przy Oddziale Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Bytomiu. [dostęp 2017-08-22].
  9. a b c Ślęzak 1996 ↓, s. 100.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj