Plac Gustawa Daniłowskiego we Wrocławiu

plac we Wrocławiu na Karłowicach

Plac Gustawa Daniłowskiegoplac położony we Wrocławiu na Karłowicach[1][2], włączonych współcześnie do osiedla Karłowice-Różanka[3], w dawnej dzielnicy Psie Pole[4]. Obejmuje drogę gminną o długości 60 m[1]. Ma kształt zbliżony do prostokąta (czworoboku) o wymiarach około 80 na 100 m[4], natomiast zieleniec wraz z przypisaną do tego placu drogą zajmuje 3230 m²[5]. Droga przypisana do placu łączy ulicę Wacława Berenta z ulicą Stanisława Przybyszewskiego[1][2][6][7]. Charakterystycznym elementem zlokalizowanym na placu, stanowiącym w tym rejonie dominantę, jest zabytkowa wieża ciśnień z lat 1914-1915[4].

plac Gustawa Daniłowskiego
Karłowice
Ilustracja
Wieża ciśnień
Państwo

 Polska

Miejscowość

Wrocław

Przebieg
ul. Berenta
ul. Przybyszewskiego
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa konturowa Wrocławia, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „plac Gustawa Daniłowskiego”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „plac Gustawa Daniłowskiego”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „plac Gustawa Daniłowskiego”
51°08′17,782″N 17°03′37,214″E/51,138273 17,060337

Historia edytuj

Historia ukształtowania placu wiąże się z projektowaniem podwrocławskiego miasta-ogrodu dziś stanowiącego osiedle Karłowice, a którego realizację rozpoczęto 1911 r. według projektu Paula Schmitthennera, pełniącego ówcześnie funkcję architekta rządowego[4][8][9][10]. Podczas korekty pierwotnych założeń około 1915 r. zostały opracowane dzisiejsze założenia placu, który ostatecznie ukształtowany został w obecnej formie w 1931 r.[4], w nawiązaniu do wytyczonej już w 1895 r. alei Jana Kasprowicza[8]. Jeszcze przed zaprojektowaniem placu we współczesnym kształcie, już w 1914 r. dla potrzeb osiedla zaprojektowano wieżę wodociągową, stanowiącą do dziś dominantę w tej części miasta. Była ona użytkowana, po wyłączeniu z eksploatacji na potrzeby wodociągów, między innymi przez Sekcję Grotołazów Wrocławskiego Klubu Wysokogórskiego, który we wnętrzu wieży urządził sztuczną ściankę wspinaczkową. Natomiast wielorodzinna zabudowa mieszkaniowa wokół placu powstała w latach 30. XX wieku według projektów: z 1930 r. A. W. Hogrewe i z 1935 r. P. Handke[4]. Karłowice, na terenie których położony jest plac, zostały włączone do Wrocławia w 1928 r.[11]. Północną pierzeję placu zajmują wille, które zostały zbudowane w latach 20. XX wieku[8]. Natomiast wschodnią pierzeję zajmuje dwór z lat 20. XX wieku, rozbudowany w latach 1933-1935 dla potrzeb seminarium[8].

Nazwy edytuj

W swojej historii plac nosił następujące nazwy:

Wcześniejsza nazwa placu upamiętniała Guido von Drabizius, właściciela ogrodów, organizatora, wraz z Ottonem Bauerem, budowy przedmieścia odrzańskiego. Guido von Drabizius zmarł w 1896 r.[12]. Współczesna nazwa placu została nadana przez Zarząd Miejski i ogłoszona w okólniku nr 76 z 19.10.1945 r.[1]. Upamiętnia Gustawa Daniłowskiego[1][4], polskiego pisarza, publicystę, działacza socjalistycznego i niepodległościowego[13].

Układ drogowy edytuj

Do placu przypisana jest droga gminna nr 106551D o długości 60 m[1].

Ulice powiązane z placem:

Drogi w tym rejonie położone są w strefie ograniczonej prędkości z ograniczeniem prędkości jazdy do 30 km/h, z wyłączeniem alei Jana Kasprowicza[16]. Droga przypisana do placu łączy ulicę Wacława Berenta z ulicą Stanisława Przybyszewskiego[1][2][6][7]. Przystanki autobusowej komunikacji miejskiej zlokalizowane przy alei Jana Kasprowicza noszą nazwę "plac Daniłowskiego"[17].

Zabudowa i zagospodarowanie edytuj

Zieleniec na placu wraz z przypisaną do tego placu drogą zajmuje 3230 m² i w rzucie prostokątnym ma kształt zbliżony do prostokąta. Z wyżej wskazanej powierzchni 268 m² to opisana wyżej droga gminna, 543 m² to działka zabudowana wieżą ciśnień, a pozostałe 2419 m² to teren zieleni – Zieleniec przy pl. Daniłowskiego – i budynek przy placu Gustawa Daniłowskiego 4[5][18].

Południowa strona placu to ciągła zabudowa pierzejowa z budynkami mieszkalnymi położonymi przy placu Gustawa Daniłowskiego 1, 2 i 3. Po stronie zachodniej zabudowa obejmuje budynki mieszkalne przy ulicy Wacława Berenta 64, 66, 68. Po stronie północnej mieszkalna zabudowa pierzejowa obejmuje budynki przy alei Jana Kasprowicza 106, 108, 110 i 112. Natomiast strona wschodnia w części północnej zagospodarowana jest terenem dawnego seminarium, obecnie należący do Uniwersytetu Wrocławskiego, dalej znajduje się skrzyżowanie ulicy Stanisława Przybyszewskiego z ulicą Zenona Miriama Przesmyckiego, a w południowej części znajduje się szkoła przy ulicy Stanisława Przybyszewskiego 59[2][19].

Plac zlokalizowany jest w obszarze położonym na wysokości bezwzględnej pomiędzy 117 a 118 m n.p.m.[20]. Objęty jest rejonem statystycznym nr 932660, na którym występuje gęstość zaludnienia 4697 osób/km², przy 1192 osobach zameldowanych w tym rejonie (stan na 31.12.2018 r.)[21].

Ochrona, zabytki i inne obiekty edytuj

obiekt, położenie powstanie, nr rej.[a] foto
Wieża wodociągowa
w obrębie placu
ulica Wacława Berenta 75[19][22][23]
1914 r.
A/2655/407/Wm z dnia 18.07.1979 r.[19][22][23]
 
Budynek mieszkalny
pierzeja południowa
plac Gustawa Daniłowskiego 1, 2 i 3[19][24]
lata 1930-1931
brak ochrony[19][24]
Budynek mieszkalny
pierzeja zachodnia
ulica Wacława Berenta 64, 66, 68[19][25]
lata 1925-1930
brak ochrony[19][25]
Budynek mieszkalny
pierzeja północna
aleja Jana Kasprowicza 106, 108, 110 i 112[19][26]
lata 20. XX wieku
gez, mpzp[19][26]
Zespół Seminarium Duchownego "Albertinum", obecnie zespół budynków Wydziału Biotechnologii oraz Uniwersyteckiego Centrum Wychowania Fizycznego i Sportu Uniwersytetu Wrocławskiego
pierzeja wschodnia
ulica Stanisława Przybyszewskiego 63-67[19][27]
około 1920 r. [19], rozbudowa 1933-1935[8] po 1945 r.
brak ochrony[19][27]
Mur z bramą przejazdową w zespole Seminarium Duchownego "Albertinum", obecnie w zespole budynków Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Wrocławskiego
pierzeja wschodnia
ulica Stanisława Przybyszewskiego 63-67[19][28]
około 1920 r., po 1945 r.
brak ochrony[19][28]
Szkoła elementarna, obecnie Gimnazjum nr 24 imienia Janusza Korczaka
pierzeja wschodnia
ulica Stanisława Przybyszewskiego 59[19][29]
około 1915 r., po 1945 r.
brak ochrony[19][29]
 

Zobacz też edytuj

Uwagi edytuj

Przypisy edytuj

  1. a b c d e f g h i j k ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 792 (Daniłowskiego Gustawa plac).
  2. a b c d e f g h i j SIP 2019 ↓, Mapa podstawowa.
  3. SIP 2019 ↓, Osiedla Wrocławia.
  4. a b c d e f g h i Harasimowicz 2006 ↓, s. 135 (Daniłowskiego Gustawa).
  5. a b SIP 2019 ↓, Mapa własności, dz. Karłowice, AR_12, 67/1, 67/2, 68.
  6. a b c d ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 197-198 (Berenta Wacława).
  7. a b c d e ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 4341-4348 (Przybyszewskiego Stanisława).
  8. a b c d e Harasimowicz 2006 ↓, s. 356 (Kasprowicza Jana).
  9. Harasimowicz 2006 ↓, s. 527-528 (Miasta-ogrody).
  10. Harasimowicz 2006 ↓, s. 791 (Schmitthenner Paul).
  11. Harasimowicz 2006 ↓, s. 352 (Karłowice).
  12. a b c Wratislavia.net n-p 2012 ↓, s. 38 (Drabiziusplatz).
  13. Kaliszewski 2013 ↓.
  14. a b ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 1950-1951 (Kasprowicza Jana aleja).
  15. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 4336-4337 (Przesmyckiego Zenona Miriama).
  16. SIP 2019 ↓, Komunikacja, utrudnienia.
  17. wroclaw.pl 2019 ↓, Schematy komunikacji.
  18. SIP 2019 ↓, Mapa przyrodnicza.
  19. a b c d e f g h i j k l m n o p SIP 2019 ↓, Gminna Ewidencja Zabytków.
  20. SIP 2019 ↓, Mapa wysokościowa.
  21. SIP 2019 ↓, Demografia.
  22. a b NID 2019 ↓, s. 216.
  23. a b GEZ 2019 ↓, poz. 373.
  24. a b GEZ 2019 ↓, poz. 1203.
  25. a b GEZ 2019 ↓, poz. 371.
  26. a b GEZ 2019 ↓, poz. 2893.
  27. a b GEZ 2019 ↓, poz. 7066-7068.
  28. a b GEZ 2019 ↓, poz. 7069.
  29. a b GEZ 2019 ↓, poz. 7065.

Bibliografia edytuj

Linki zewnętrzne edytuj