Otwórz menu główne

Planeta trojańska

hipotetyczna planeta dzieląca orbitę z większym ciałem niebieskim
W punktach Lagrange'a L4 i L5 na orbicie masywnej planety mogą utrzymywać się mniejsze ciała.

Planeta trojańska – hipotetyczna planeta pozasłoneczna, krążąca wokół gwiazdy po tej samej (lub bardzo zbliżonej) orbicie co inne, masywniejsze ciało (gazowy olbrzym, brązowy karzeł lub nawet mniejsza gwiazda), w pobliżu punktu libracyjnego L4 lub L5 na jego orbicie. Planety te nazwano przez analogię do planetoid trojańskich w Układzie Słonecznym, dzielących orbity z niektórymi planetami. One z kolei zostały nazwane na cześć bohaterów wojny trojańskiej.

PrzewidywaniaEdytuj

Z teoretycznego punktu widzenia, w niektórych pozasłonecznych układach planetarnych możliwe jest istnienie ciał o masie planety, w punktach libracyjnych masywnych gazowych olbrzymów. Silnym ograniczeniem na stabilność orbity takiego ciała jest ekscentryczność (spłaszczenie) orbity olbrzyma; planety o orbitach prawie kołowych mają największą szansę na posiadanie trojańczyków.

Jak dotąd nie odkryto żadnych planet tego typu; ich odnalezienie będzie zapewne niezwykle trudne. Gdyby jednak taka planeta towarzyszyła gazowemu olbrzymowi, który tranzytuje przed tarczą gwiazdy, jej odkrycie mogłoby być możliwe. Pociemnieniu blasku gwiazdy związanemu z tranzytem olbrzyma towarzyszyłby wtedy dużo słabszy spadek blasku, przy przejściu planety trojańskiej.

Życie w układzie z planetą trojańskąEdytuj

Olbrzym krążący w ekosferze gwiazdy uniemożliwia powstanie planet typu ziemskiego w jej dużej części, gdyż jego oddziaływanie grawitacyjne zaburza orbity planetozymali. Jeżeli jednak jest on dość masywny, to może posiadać duże księżyce, a także utrzymać na swojej orbicie planety trojańskie. Daje to szansę na istnienie potencjalnych siedlisk życia również w takich systemach[1]. Jednym z obiecujących systemów jest układ HD 28185, w którym masywny gazowy olbrzym HD 28185 b krąży po kołowej orbicie blisko wewnętrznego skraju ekosfery.

W Układzie SłonecznymEdytuj

W początkowych etapach tworzenia się Układu Słonecznego mogło w nim istnieć kilka planet trojańskich. Według teorii wielkiego zderzenia, w jednym z punktów Lagrange'a na orbicie tworzącej się Ziemi, uformowała się protoplaneta Thea, zbliżona masą do Marsa. Późniejsze zderzenie tego ciała z proto-Ziemią zmieniło jej orbitę i nachylenie oraz utworzyło Księżyc.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. R. Schwarz, R. Dvorak, Á. Süli, B. Érdi. Survey of the stability region of hypothetical habitable Trojan planets. „Astronomy and Astrophysics”. 474 (3), s. 1023–1029, 2007. DOI: 10.1051/0004-6361:20077994. 

Linki zewnętrzneEdytuj