Planowanie zasobów przedsiębiorstwa

metoda zarządzania przedsiębiorstwem

Planowanie zasobów przedsiębiorstwa (ang. enterprise resource planning – ERP) – metoda efektywnego planowania zarządzania całością zasobów przedsiębiorstwa[1].

Jest to też określenie systemów informatycznych służących wspomaganiu zarządzania przedsiębiorstwem (zespołem pracowników, zasobami materiałowymi czy też finansami) lub współdziałania grupy współpracujących ze sobą przedsiębiorstw, poprzez gromadzenie danych oraz umożliwienie wykonywania operacji na zebranych danych[2]. Wspomaganie to może obejmować wszystkie lub część szczebli zarządzania i ułatwia optymalizację wykorzystania zasobów przedsiębiorstwa oraz zachodzących w nim procesów[3].

HistoriaEdytuj

W latach 60. XX wieku na rynku pojawiły się pierwsze aplikacje wspierające zarządzanie przedsiębiorstwem – programy IC (ang. Inventory Control – kontrola zapasów), których głównym zadaniem było wspomaganie decyzji w obszarze gospodarki magazynowej firm. Rozwój informatyzacji oraz rosnące możliwości zastosowania zintegrowanych bazy danych doprowadziły do powstania standardu MRP (ang. Material Requirements Planning – planowanie zapotrzebowania materiałowego), ukierunkowanego na procesy przedprodukcyjne związane z planowaniem potrzeb materiałowych. Bardziej rozbudowane wersje tych systemów, określane już mianem MRP II (ang. Manufacturing Resource Planning – planowanie zasobów produkcyjnych), które w latach 80. stały się standardem w przemyśle, wspierały już nie tylko samo planowanie, ale także cały proces produkcji, a nawet dystrybucję towarów. Kolejnym ważnym krokiem w cyfryzacji procesów zarządzania było rozszerzenie systemów MRP II o kolejne funkcjonalności, takie jak finanse i księgowość oraz kadry i płace, co przyczyniło się do powstania nowego standardu – ERP (ang. Enterprise Resource Planning – planowanie zasobów przedsiębiorstwa)[4].

Punktem zwrotnym w rozwoju oprogramowania ERP było wprowadzenie funkcji umożliwiających efektywne zarządzanie relacjami z klientami (ang. Customer Relationship Management, CRM) oraz dodanie modułów ułatwiających zaawansowane raportowanie i analizę danych biznesowych. Później nastąpiła integracja środowiska informatycznego firmy z siecią www, umożliwiająca stałą i bezpośrednią komunikację z wszystkimi grupami interesariuszy przedsiębiorstwa, której następstwem było powstanie nowego standardu oprogramowania wspierającego zarządzanie organizacją – Extended ERP lub ERP II.

W chwili obecnej systemy ERP światowej klasy mają swoje platformy rozwoju aplikacji i logiki biznesowej. Oznacza to odejście od struktury modułowej w kierunku spójnego systemu ze zbiorem funkcjonalności. Inaczej mówiąc system ERP to jedna całość – nie ma modułów – nie ma integracji. Jest to zbiór funkcjonalności połączonych ze sobą. Zaletą takiej struktury jest wydajność, szybkość działania, pełne współdzielenie informacji (danych) w czasie rzeczywistym. Dzięki temu najnowsze wersje systemów ERP mają również wbudowane narzędzia analityczne typu Business Intelligence – nie wymagają one dodatkowych integracji i wymiany danych.

Jest to również zgodne z procesowym podejściem do działania przedsiębiorstwa. Dział zakupów korzysta z wiedzy (informacji) o zapasach (kartoteki magazynowe, stany magazynowe, powierzchnia magazynowa), często również z działu sprzedaży (rotacja towarów, zapotrzebowanie, zamówienia klientów) i działu produkcji (zapotrzebowanie materiałowe (MRP)). Zarządzanie zapasami uwzględnia wiedzę dotyczącą zakupów (daty dostawy, ilości i warunki dostaw). Dział sprzedaży korzysta z wiedzy działu księgowego (rozliczenia, kredyty kupieckie, rentowność) itp.

CharakterystykaEdytuj

Wyróżnia się kilka rodzajów systemów ERP, które są zaliczane do klasy zintegrowanych systemów informatycznych:

  • modułowe, tj. składają się z niezależnych od siebie choć współpracujących ze sobą aplikacji.
  • zintegrowane, tj. składające się z jednej bazy danych oraz jednej platformy biznesowej, gdzie nie występuje żadna wymiana danych pomiędzy modułami, ponieważ wszystkie funkcjonalności korzystają z tych samych danych w czasie rzeczywistym[5].

Systemy ERP są rozwinięciem systemów MRP II. Podstawowym ich elementem jest baza danych, która jest zazwyczaj wspólna dla wszystkich pozostałych modułów. Moduły te zwykle obejmują następujące obszary[2]:

W skład systemów ERP mogą wchodzić również inne moduły, jak np. moduł zarządzania transportem, controlling, czy zarządzanie projektami. Systemy ERP umożliwiają dopasowanie ich do specyfiki poszczególnych przedsiębiorstw, m.in. dlatego, iż poszczególne moduły mogą być wzajemnie niezależne od siebie (tzn. mogą pracować bez obecności innych modułów).

Systemy te zazwyczaj pozwalają też na ustalenie uprawnień dostępu dla poszczególnych użytkowników. Inną cechą charakterystyczną systemów jest umożliwienie użytkownikom wykonania procesu planowania „z dołu do góry” (ang. bottom-up replanning), czyli możliwości wprowadzania zmian (nanoszenia poprawek, rozpatrywania alternatywnych rozwiązań) w rozwiązaniach zaproponowanych przez system (np. zmiana wielkości partii dostawczej)[2].

Korzyści z wdrożenia systemu ERPEdytuj

Stosowanie w działalności operacyjnej systemów należących do grupy ERP przynosi wiele korzyści[6]. Wiele obszarów funkcjonalnych przedsiębiorstw ulega znacznemu usprawnieniu. Efektywne zarządzanie finansami, logistyką, produkcją, zasobami ludzkimi czy obsługą klienta staje się wówczas o wiele prostsze. Można dzięki temu osiągnąć atrakcyjny wzrost efektywności procesów gospodarczych, które dane przedsiębiorstwo współtworzy. Obniżenie ilości zapasów przy jednoczesnym lepszym wykorzystaniu dostępnych zasobów prowadzi do usprawnienia zarządzania, a korelacja zasobów informacyjnych łączących wszystkie obszary działania umożliwia szybsze ich przetwarzanie. Konsekwencją w sensie pozytywnym jest ponadto podniesienie poziomu wiarygodności przekazywanej informacji oraz udoskonalenie produkcyjnych i logistycznych procesów.

Wśród kluczowych korzyści z wdrożenia systemu ERP[7] należy wymienić:

  • ujednolicony sposób przeglądania danych,
  • wspólna firmowa baza danych,
  • sprawne procesy biznesowe,
  • optymalizacja procesów zarządzania zapasami,
  • szybka realizacja zamówień i zleceń,
  • utrzymany wysoki poziom obsługi klienta oraz wzrost poziomu sprzedaży,
  • księgowość pod kontrolą,
  • wysoki poziom zarządzania zasobami ludzkimi.

Porównanie systemu ERP w chmurze i na serwerze lokalnymEdytuj

Większość systemów ERP dostępnych jest obecnie w trzech modelach – chmurowym (on-cloud), tradycyjnym (on-premises) oraz hybrydowym (łączącym oba modele). Wybór modelu zależny jest od wielu czynników, takich jak wielkość firmy, ilość użytkowników, branża, dostępność infrastruktury, dostępny budżet, charakter realizowanych procesów, skalę działań[8] itp. Porównując dwa główne modele wdrożenia, należy wziąć pod uwagę:

  • Koszty wdrożenia systemu ERP i utrzymania infrastruktury

Koszty wdrożenia oprogramowania ERP w chmurze obliczeniowej są niższe, podobnie jak koszty jej utrzymania. W tym modelu, przedsiębiorcy nie ponoszą dodatkowych wydatków, które wiążą się z zarządzaniem infrastrukturą, kreowaniem rozwiązań technologicznych bądź z zakupem nowoczesnego sprzętu.

W przypadku systemu ERP w modelu tradycyjnym należy wciąć pod uwagę, że firma powinna posiadać własne serwery i pełną infrastrukturę – a tym samym ponosi wyższe koszty początkowe.

  • Dopasowanie do potrzeb różnych branż

W przypadku rozbudowy funkcjonalności systemu ERP o nowe moduły i rozwiązania biznesowe nie ma różnic pomiędzy modelem tradycyjnym a chmurowym. Większość dostawców systemów zapewnia łatwą integrację z oprogramowaniem ERP, bez względu na to, czy jest ulokowany w chmurze, czy na serwerach lokalnych.

  • Kontrola

Istotną kwestią dla firm jest możliwość pełnej kontroli danych. Powszechnie uważa się, że chmura jest mniej bezpiecznym rozwiązaniem, jednak jest to opinia mylna. Obecnie chmura obliczeniowa posiada szereg mechanizmów, które pozwalają zabezpieczyć dane poufne poprzez na przykład replikację w geograficznie nadmiarowych centrach danych.

  • Dostęp

System ERP w modelu chmurowym utrzymywany jest na serwerach zewnętrznych i udostępniany za pośrednictwem Internetu. Ten model wiąże się z niebezpieczeństwem braku dostępu do sieci, wynikającego z potencjalnych awarii. W przypadku tradycyjnej infrastruktury na serwerach lokalnych przerwa w dostępie do internetu nie stwarza znaczących zagrożeń.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. ERP. Słownik ERP. [dostęp 2015-01-30].
  2. a b c Słownik terminologii logistycznej. ILiM, Poznań, 2006, seria Biblioteka Logistyka, ​ISBN 83-87344-22-2​.
  3. Tadeusz Gospodarek: Systemy ERP. Modelowanie, projektowanie, wdrażanie. Helion, 2015. ISBN 978-83-283-1417-7.
  4. Enterprise Resource Planning – Historia systemów ERP. www.foonsy.com. [dostęp 2017-10-05].
  5. co to jest system erp.
  6. CRM/ERP Kategoria, MIT Sloan Management Review Polska [dostęp 2019-09-27] (pol.).
  7. Korzyści z wdrożenia systemu ERP – opinie ekspertów ERP., Microsoft Dynamics NAV [dostęp 2020-02-06] (pol.).
  8. System ERP w chmurze czy na serwerach, www.IT.integro.pl, 25 marca 2016 [dostęp 2020-05-27] (pol.).