Pleszka kaukaska

Pleszka kaukaska[3] (Phoenicurus erythrogastrus) – gatunek małego ptaka z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae). Występuje w środkowej Azji i na Kaukazie[4], gniazduje w wysokich górach[5].

Pleszka kaukaska
Phoenicurus erythrogastrus[1]
(Güldenstädt, 1775)
Ilustracja
Samiec
Ilustracja
Samica
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina muchołówkowate
Podrodzina kląskawki
Rodzaj Phoenicurus
Gatunek pleszka kaukaska
Synonimy
  • Motacilla erythrogastra Güldenstädt, 1775
  • Phoenicurus erythrogaster (Guldenstadt, 1775)[1]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

TaksonomiaEdytuj

Po raz pierwszy gatunek opisał Johann Anton Güldenstädt w 1775 na łamach Novi Commentarii Academiae Scientiarum Imperialis Petropolitanae, Holotyp pochodził z Kaukazu. Autor nadał nowemu gatunkowi nazwę Motacilla erythrogastra[6]. Obecnie (2020) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza pleszkę kaukaską w rodzaju Phoenicurus. Wyróżnia dwa podgatunki – P. e. erythrogastrus i P. e. grandis[7]. Badane było zróżnicowanie w sekwencji genu cytochromu b u dwóch populacji: P. e. erythrogastrus i P. e. grandis. Różnica wyniosła 2,3%[8].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała wynosi około 18 cm, masa ciała 21–29 g[9]. Większa od pleszki zwyczajnej. Samiec z czarnym grzbietem, skrzydłami i gardłem, głowa również czarna z białą czapeczką. Na lotkach duże białe lusterko. Spód ciała i ogon rudoczerwone. Samica podobna do samicy pleszki zwyczajnej, rozróżnialna po większych rozmiarach ciała[5].

Podgatunki i zasięg występowaniaEdytuj

IOC wyróżnia dwa podgatunki[7]:

PrzypisyEdytuj

  1. a b Phoenicurus erythrogastrus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Phoenicurus erythrogastrus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Saxicolinae Vigors, 1825 - kląskawki (wersja: 2019-10-12). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-04-10].
  4. White-winged Redstart (Phoenicurus erythrogastrus) – BirdLife species factsheet. BirdLife DataZone. [dostęp 2017-01-02].
  5. a b Lars Jonsson: Ptaki Europy i obszaru śródziemnomorskiego. Muza S.A., 2006. ISBN 83-7319-927-6.
  6. J. A. Güldenstädt. Sex avivm descriptiones. „Novi Commentarii Academiae Scientiarum Imperialis Petropolitanae”. T. XIX. s. 469–470. 
  7. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Chats, Old World flycatchers (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-04-10].
  8. Kemal Topaç Ertan. S17-5 The evolutionary history of Eurasian redstarts, Phoenicurus. „Acta Zoologica Sinica”, s. 310–313, 2006. 
  9. a b c Collar, N.: White-winged Redstart (Phoenicurus erythrogastrus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-04-10].