Plus i minus

symbole matematyczne używane do ustalania znaku liczby jak również do zapisu dodawania i odejmowania
(Przekierowano z Plus (matematyka))
Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „+”. Zobacz też: + (album).
+ −
Ten artykuł jest częścią serii
Historia oznaczeń
matematycznych
Rhind Mathematical Papyrus.jpg

Symbol działania
+ i −
=
<, >, ≤, ≥,⩽, ⩾, ≦, ≧, ≠
znak nieskończoności
ułamki zwykłe
separator dziesiętny
moduł
znak epsilon

Według działów
matematyki

analiza matematyczna
rachunek różniczkowy i całkowy
logika
teoria grafów
teoria liczb

Stałe matematyczne
Edytuj szablon

Plus () i minus () – oznaczenia matematyczne stosowane do wyróżniania operacji dodawania i odejmowania.

HistoriaEdytuj

Specjalne znaki oznaczające dodawanie i odejmowanie liczb u starożytnych Egipcjan po raz pierwszy pojawiły się w papirusie Rhinda – plus symbolizowany był przez nogi tworzące wraz z podłożem trójkąt ze stopami skierowanymi w lewo – minus reprezentowany jest przez stopy skierowane w prawo.

Hindusi używali oznaczenia polegającego na dopisaniu krzyżyka obok liczby, w celu oznaczenia liczb ujemnych (np. w manuskrypcie Bakhshali z około 1000 roku). W pracach innych hinduskich matematyków wartość ujemna reprezentowana jest przez kropkę, lub kółko umieszczane pod liczbą.

W dziele Mikołaja Oresme (1323–1382) Algorismus proportionum (1356), pojawia się „prawie znak” dodawania – pisane pochylonym pismem, jednym pociągnięciem łacińskie słówko et (oznaczające i) pojawia się w późniejszym (ale jeszcze XIV-wiecznym) egzemplarzu manuskryptu i jest skróconym sposobem zapisu dodawania:

Primi numeri sesquiterti sunt 4 et 3, et primi numeri sev termini sesquialtere sunt 3 et 2

Symbole   i   po raz pierwszy pojawiają się w dziele Mercantile Arithmetic or Behende und hüpsche Rechenung auff allen Kauffmanschafft, autorstwa Johannesa Widmanna, wydanym w Lipsku w 1489 roku. Jest to podręcznik z zakresu ekonomii.

4 centner + 5 pfund, 5 centner − 17 pfund

Oznacza odpowiednio 4 cetnary i 5 funtów, oraz 5 cetnarów bez 17 funtów.

Najprawdopodobniej pierwszym podręcznikiem stricte matematycznym zawierającym oznaczenia   i   jest Een sonderlinghe boeck in dye edel conste Arithmetica (1514), Giela Vander Hoecke, niektórzy historycy (np. David Smith w History of Modern Mathematics) podają pozycję Ayn new Kunstlich Buech (1518), Henricusa Grammateus.

Do powszechnego użycia w tym okresie symbole te weszły tylko w Wielkiej Brytanii, dzięki pracy The Whetstone of Black (1557), Roberta Recorde. Symbole te często używano do oznaczania stopnia załadowania różnych kontenerów.

Symbol „plus lub minus” ± został wprowadzony przez Williama Oughtreda w Clever Mathematicae.

Żydzi mają własną alternatywę na znak plus: jest nim znak ﬩. Wprowadzono go prawdopodobnie w XIX wieku, ponieważ zwykły znak dodawania kojarzył się Żydom z chrześcijańskim krzyżem[1]. System ten został przyjęty przez izraelskie szkoły w latach 40. XX wieku i nadal bywa stosowany, zwłaszcza w szkołach podstawowych, rzadziej w średnich.

Kody znakówEdytuj

 
Plus, minus i łącznik-minus
Znak Unikod Kod HTML Nazwa unikodowa Nazwa polska
+ U+002B &#x2B; lub &#43; PLUS SIGN plus
U+2212 &minus; lub &#x2212; lub &#8722; MINUS SIGN minus
- U+002D &#x2D; lub &#45; HYPHEN-MINUS łącznik-minus

Znak minus w unikodzie został zrobiony tak, aby odpowiadał wysokością oraz szerokością innym operatorom matematycznym, takim jak + oraz =. W większości krojów znaki te mają taką samą szerokość jak cyfry, aby ułatwić wyrównywanie liczb w tabelach.

Znak łącznik-minus pełni funkcję dywizu oraz znaku minusa. Jest krótszy oraz niżej położony niż znak minusa. Jest on głównie używany jako znak minusa, gdyż jest bezpośrednio dostępny z klawiatury.

Znaki podobne do znaków plus i minus:

Znak Unikod Kod HTML Nazwa unikodowa Nazwa polska
U+FE62 &#xFE62; lub &#65122; SMALL PLUS SIGN mały plus
U+FF0B &#xFF0B; lub &#65291; FULLWIDTH PLUS SIGN szeroki plus
U+FE63 &#xFE63; lub &#65123; SMALL HYPHEN-MINUS mały łącznik-minus
U+FF0D &#xFF0D; lub &#65293; FULLWIDTH HYPHEN-MINUS szeroki łącznik-minus
U+2052 &#x2052; lub &#8274; COMMERCIAL MINUS SIGN handlowy minus

PrzypisyEdytuj

  1. Christian-Jewish Dialogue: Theological Foundations By Peter von der Osten-Sacken (1986 – Fortress Press – ISBN 0-8006-0771-6) "In Israel the plus sign used in mathematics is represented by a horizontal stroke with a vertical hook instead of the sign otherwise used all over the world, because the latter is reminiscent of a cross." (Page 96)