Pocałunek śmierci (film 1947)

Pocałunek śmierci (ang. Kiss of Death) – amerykański film noir z 1947 roku w reżyserii Henry’ego Hathawaya.

Pocałunek śmierci
Kiss of Death
Gatunek film kryminalny, film noir
Rok produkcji 1947
Data premiery 13 sierpnia 1947
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
Język angielski
Czas trwania 99 min
Reżyseria Henry Hathaway
Scenariusz Ben Hecht
Charles Lederer
Główne role Victor Mature
Brian Donlevy
Coleen Gray
Richard Widmark
Muzyka David Buttolph
Zdjęcia Norbert Brodine
Scenografia Leland Fuller
Lyle R. Wheeler
Kostiumy Charles LeMaire
Montaż J. Watson Webb Jr.
Produkcja Fred Kohlmar
Wytwórnia 20th Century Fox
Dystrybucja Stany Zjednoczone (kina) – 20th Century Fox,
Stany Zjednoczone (TV) – NTA,
Stany Zjednoczone (VHS) – CBS/Fox Video, Stany Zjednoczone (DVD) – 20th Century Fox Home Entertainment
Budżet 1,5 mln $
Przychody brutto 1,6 mln $
Nagrody
1948 – Oscar (2 nominacje),
Złoty Glob (1 nagroda),
MFF w Locarno (2 nagrody)

Opis fabułyEdytuj

Stany Zjednoczone II połowy lat 40. XX w. Bezrobotny recydywista Nic Bianco, nie mogąc znaleźć zatrudnienia z powodu swojej kryminalnej przeszłości i mając na utrzymaniu rodzinę, decyduje się na napad na jubilera. Podczas ucieczki zostaje jednak aresztowany, napada również na policjanta. Odrzuca propozycję współpracy i łagodnego wyroku ze strony z-cy prokuratora Louisa D’Angelo, będąc przekonanym, że jego wspólnicy i prawnik Earl Howser zaopiekują się jego rodziną podczas odsiadki.

Bianco dostaje 20 lat, które odsiaduje w Sin Sing. Tam, po trzyletnim pobycie dowiaduje się z gazet, że jego ukochana popełniła samobójstwo z powodu braku środków do życia, a dwie jego córki trafiły do sierocińca. Postanawia pójść na współpracę z D’Angelo. Propozycja prokuratora sprzed trzech lat jest już jednak nieaktualna. Bianco otrzymuje nową – w zamian za zwolnienie warunkowe i prawo do opieki nad dziećmi ma swoimi informacjami pomóc D’Angelo rozpracować środowisko przestępcze skupione wokół Howsera. Prokurator chce posłużyć się w tym celu podstępem.

Przenosi Bianco do miejskiego więzienia i fikcyjnie oskarża o napad sprzed lat w którym brał udział jeden ze wspólników Bianco – Rizzo. Na widzeniu z Howserem Bianco informuje go o nowym oskarżeniu i jako policyjnego informatora wskazuje Rizzo. Howser „łyka przynętę” – nasyła na Rizzo psychopatycznego zabójcę Tommy’ego Udo. Udo w mieszkaniu Rizzo zastaje tylko jego starą matkę-inwalidkę, którą morduje z zimną krwią. Wkrótce potem Bianco zostaje zwolniony warunkowo z więzienia. Poślubia Nettie – byłą opiekunkę jego dzieci i przyjaciółkę zmarłej żony. Wraz z nią i odzyskanymi córkami rozpoczyna nowe, szczęśliwe życie pod zmienionym nazwiskiem. Cały czas pracuje jednak dla D’Angelo. Spotyka się z jego polecenia z Udo, który opowiada mu o wielu kryminalnych uczynkach z przeszłości. W pewnym momencie D’Angelo uznaje, że dzięki informacjom Bianco ma wystarczające dowody, aby wytoczyć proces Udo o morderstwo i posadzić go na długie lata. Chce w tej sprawie użyć jako świadka Bianco. Ten, pomimo oporów, w końcu zgadza się pomny, że nowe życie jakie właśnie rozpoczął jest wynikiem układu z prokuratorem.

Jednak podczas procesu sprawy przybierają dla Bianco niekorzystny obrót – przysięgli uznają, że dowody przeciwko Udo są niewystarczające, aby go skazać i uniewinniają go. Bianco znajduje się teraz w śmiertelnym niebezpieczeństwie. Zdaje sobie sprawę, że Udo będzie chciał się zemścić na nim jako „kapusiu”, a D’Angelo nie jest w stanie mu zbyt wiele pomóc – po uniewinnieniu prokuratura nic na Udo nie ma. Bianco postanawia wziąć sprawy we własne ręce – wywozi rodzinę w bezpieczne miejsce, a sam odmawiając ochrony D’Angelo, postanawia sprowokować Udo do ataku na niego i tym samym stworzyć dla prokuratora okazję do aresztowania go. Wie, że Udo jako recydywista, jeśli zostanie złapany choćby z bronią w ręku, otrzyma wieloletni wyrok.

Na własną rękę odnajduje Udo z jego ludźmi w jednym z lokali. Telefonicznie informuje o tym D’Angelo i prosi o wsparcie policji, jednak, dopiero gdy Udo sięgnie po broń. Sam udaje się do lokalu na rozmowę z Udo. Podczas niej próbuje zniechęcić psychopatę do zemsty, grożąc dalszymi denuncjacjami o jego przestępczej działalności. Rozeźlony Udo traci panowanie nad sobą i w momencie, gdy Bianco opuszcza lokal (chociaż ten doskonale zdaje sobie sprawę z tego, co go czeka), strzela do niego. W tym momencie do akcji wkracza przyczajona policja z prokuratorem D’Angelo. Ciężko ranny Bianco trafia do szpitala, a Udo do policyjnego aresztu.

Obsada aktorskaEdytuj

i inni.

O filmieEdytuj

Pocałunek śmierci obok innych obrazów Henry’ego Hathawaya, takich jak W matni (1946) i Dzwonić Northside 777 (1947), uważany jest za klasyczny obraz gatunku noir[1][2]. Nie okazał się być wielkim hitem kasowym (wpływy ledwie pokryły koszty produkcji, a na 93 premiery filmowe w Stanach w 1947 film zajął pod względem dochodów odległe, 83. miejsce[3]). Otrzymał jednak kilka prestiżowych nagród: Złoty Glob (dla Widmarka), dwie nagrody na MFF w Locarno (za najlepszy scenariusz i dla najlepszego aktora – Mature) i dwie nominacje do nagrody Oscara (dla Widmarka i za najlepszy scenariusz)[4].

Był bardzo udanym debiutem aktorskim późniejszej wielkiej gwiazdy Hollywood Richarda Widmarka, który za drugoplanową rolę psychopatycznego zabójcy Tommy’ego Udo otrzymał Złoty Glob i nominację do Oscara za najlepszą rolę drugoplanową. I to głównie ze względu na jego kreację film chwalili krytycy. Niektórzy z nich wyrażali pogląd, że w gruncie rzeczy rola Widmarka jest jedynym powodem, dla którego warto obejrzeć film. Po latach, postać chichoczącego psychopaty porównywano do Jokera – jednego z przeciwników Batmana[5]. Określano jego rolę jako „błyskotliwą kreację, która utrwaliła jego image na wiele lat”[6].

W 1995 film doczekał się luźno związanego z pierwowzorem remaku pod tym samym tytułem. Wyprodukowała go ta sama wytwórnia filmowa, czyli 20th Century Fox. Jego reżyserem był Barbet Schroeder, a główne role zagrali m.in. David Caruso, Samuel L. Jackson, Nicolas Cage i Helen Hunt[7]. Film okazał się być jednak finansową klapą[8], a w przeciwieństwie do swojego pierwowzoru, jedynym wyróżnieniem jakie mu przyznano była nominacja do Złotej Maliny[9].

PrzypisyEdytuj

  1. Marian B. Michalik (oprac.): Kronika filmu. „Czarny film” burzy fasady. Warszawa: Wydawnictwo KRONIKA – Marian B. Michalik, 1995, s. 161. ISBN 83-86079-03-7.
  2. Amanda Schurr, Andy Crump, Mark Rozeman i in: The 100 Best Film Noirs of All Time (ang.). W: Paste Magazine [on-line]. 2015-08-09. [dostęp 25 listopada 2019].
  3. Top Grossers of 1948 (ang.). W: Variety [on-line]. 1949-01-05. [dostęp 25 listopada 2019].
  4. Kiss of Death (1947). Awards (ang.). W: IMDb [on-line]. [dostęp 25 listopada 2019].
  5. Nick Schager: Kiss of Death (ang.). W: Wayback Machine. Slant Magazine [on-line]. [dostęp 25 listopada 2019].
  6. Marian B. Michalik (oprac.): Kronika filmu. Pocałunek śmierci. Warszawa: Wydawnictwo KRONIKA – Marian B. Michalik, 1995, s. 210. ISBN 83-86079-03-7.
  7. Roger Ebert: Kiss of Death (ang.). W: Roger Ebert.com [on-line]. 1995-04-21. [dostęp 25 listopada 2019].
  8. Kiss of Death (1995) (ang.). W: IMDb [on-line]. [dostęp 25 listopada 2019].
  9. Pocałunek śmierci (pol.). W: Filmweb [on-line]. [dostęp 25 listopada 2019].

Linki zewnętrzneEdytuj