Pochód Królów

Pochód Królów[a], Jazda Królów (czes. Jízda králů) – dwudniowy festyn folklorystyczny organizowany na wiosnę w weekend majowy, dawniej w ramach obchodów święta Zesłania Ducha Świętego, w regionach etnograficznych Slovácko i Haná południowo-wschodnich Moraw w Czechach; uroczyste orszaki odbywają się w miejscowościach: Hluk, Kunovice, Skoronice i Vlčnov.

Pochód Królów w Vlčnovie
Prace malarskie Jožy Uprki inspirowane Pochodem Królów
Obraz Jízda králů ve Vlčnově, 1897
Obraz Jízda králů ve Vlčnově, 1897, detal
Obraz Jízda králů ve Vlčnově, 1897, detal
Dzieci podczas festiwalu

OpisEdytuj

Pochód Królów jest organizowany z różną częstotliwością – najczęściej co 2-3 lata – w wielu miejscowościach południowo-wschodnich Moraw, m.in. w Hluku, Kunovicach, Skoronicach i w Vlčnovie, gdzie odbywa się co roku i nieprzerwanie od 200 lat[1][2][3]. Dwudniowy pochód organizowany jest na wiosnę w weekend majowy, dawniej w ramach obchodów Zielonych Świątek, w intencji obfitych zbiorów[1]. Świętuje się również wchodzenie chłopców w wiek męski[1][4].

Proweniencja tradycji nie jest do końca wyjaśniona[2]. Jedna z hipotez łączy zwyczaj Pochodu Królów z konfliktem o władzę pomiędzy husyckim królem Czech Jerzym z Podiebradów a katolickim królem Węgier Maciejem Korwinem w połowie XV w.[2]. W 1469 roku Jerzy z Podiebradów pokonał Macieja Korwina, który by uniknąć pojmania, uciekł w kobiecym przebraniu do swojej rezydencji w Trenczynie[5]. Inna hipoteza odnosi się do tradycji pogańskich, kiedy młodzi chłopcy rywalizowali ze sobą przy wyganianiu bydła, a najlepszy z nich był "królem"[6].

W drugim dniu uroczystości, w niedzielę, miasto obchodzi uroczysty pochód młodych mężczyzn. Na czele idą śpiewacy, za nimi jedzie na białym koniu „Król” – 10-15-letni chłopiec – otoczony strażą przyboczną złożoną z dwóch chłopców, którzy nie ukończyli jeszcze 18 roku życia; za nimi kroczy konny orszak[4][7]. „Król” trzyma w zębach różę, co ma mu pomoc w utrzymaniu powagi – „Król” nie może się uśmiechać[1]. Gwardziści królewscy trzymają w rękach miecze[7]. „Król” i jego świta ubrani są w odświętne tradycyjne stroje kobiece a ich konie są przystrojone wstążkami i papierowymi kwiatami[1][3]. Członkowie królewskiej świty śpiewają krótkie rymowanki, komentując w humorystyczny sposób zachowanie widzów[3]; zbierają dary dla „Króla” (jedzenie i alkohol) oraz datki, które wkładają do skarbonek lub za cholewy butów jeźdźców[3]. Pochód zmierza do domu „Króla” na przyjęcie, któremu towarzyszą śpiewy i tańce[3].

W 2011 roku Pochód Królów został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO[3].

UpamiętnienieEdytuj

Pochód Królów w Vlčnovie był inspiracją dla morawskiego malarza Jožy Uprki (1861–1940), który w 1897 roku namalował obraz Jízda králů ve Vlčnově[8].

UwagiEdytuj

  1. Nazwa za Polskim Komitetem UNESCO, zob. Republika Czeska.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Efstathia Sioras, Michael Spilling: Czech Republic. Marshall Cavendish, 2009, s. 122-123. ISBN 978-0-7614-4476-3. [dostęp 2015-04-10]. (ang.)
  2. a b c Marc Di Duca: Czech Republic: The Bradt Travel Guide. Bradt Travel Guides, 2006, s. 289. ISBN 978-1-84162-150-0. [dostęp 2015-04-10]. (ang.)
  3. a b c d e f UNESCO ICH: Ride of the Kings in the south-east of the Czech Republic (ang.). [dostęp 2014-04-08].
  4. a b Craig Stephen: Culture and Customs of the Czech Republic and Slovakia. Greenwood Publishing Group, 2006, s. 62. ISBN 978-0-313-33412-2. [dostęp 2015-04-10]. (ang.)
  5. The Ride of the Kings (ang.). W: Vlcnov.cz [on-line]. [dostęp 2015-04-10].
  6. Czech Ministry of Foreign Affairs in cooperation with Czech Radio - Radio Prague: Ride of the Kings added to the UNESCO Worl Heritage List (ang.). W: Portal Czech.cz [on-line]. [dostęp 2015-04-10].
  7. a b UNESCO ICH: Nomination File NO. 00564 for Inscription on the Representative List of the Intangible Cultural Heritge of Humanity in 2011 (ang.). [dostęp 2014-04-08].
  8. Vlčnov (ang.). W: Vlcnov.cz [on-line]. [dostęp 2015-04-10].

Linki zewnętrzneEdytuj