Pochodnie Nerona

obraz Henryk Siemiradzki

Pochodnie Nerona (inny tytuł Świeczniki chrześcijaństwa[1]) – obraz olejny autorstwa Henryka Siemiradzkiego o wymiarach 385 × 704 cm, namalowany w roku 1876 w Rzymie. Dziełem malarza o podobnej tematyce jest powstała 20 lat później Dirce chrześcijańska.

Pochodnie Nerona
Ilustracja
Autor Henryk Siemiradzki
Rok wykonania 1876
Technika wykonania Olej na płótnie
Rozmiar 385 × 704 cm
Muzeum Muzeum Narodowe w Krakowie
Miejscowość Polska Kraków
Sukiennice, Sala Siemiradzkiego

OpisEdytuj

Obraz przedstawia scenę z czasów Cesarstwa Rzymskiego, za panowania Nerona. W 64 wybuchł Wielki Pożar Rzymu, o co Neron oskarżył chrześcijan, którzy schwytani zostali przywiązani do pali w ogrodach słynnego Domus Aurea. Na obrazie uchwycony jest moment oczekiwania cesarza znoszonego ze schodów na lektyce i jego świty na rozpalenie pochodni z pojmanych męczenników.

Jest to modelowy przykład wielkiego tematu w malarstwie akademickim. Inspiracją były Żywoty cezarów Swetoniusza, Roczniki Tacyta oraz modny w XIX wieku Antychryst (1873) Ernesta Renana, traktujący o prześladowaniach chrześcijan w czasach Nerona.

Poszukując źródeł inspiracji Siemiradzkiego, nie zwrócono dotąd dostatecznej uwagi na utwór Józefa Ignacego Kraszewskiego zatytułowany Rzym za Nerona, którego pierwodruk książkowy ukazał się w Krakowie w roku 1866, a więc mógł być znany Siemiradzkiemu przed namalowaniem obrazu[2].

Niedawno przeprowadzone badania ujawniły, że pierwotnie artysta chciał sprzedać obraz carowi Aleksandrowi II za sumę 50 tysięcy rubli[3]. W liście skierowanym do rosyjskiego władcy zaznaczył, że jest skłonny przyjąć zapłatę w ratach, ale ofertę i tak odrzucono. W roku 1879, na 50-lecie pracy literackiej swojego przyjaciela, Józefa Ignacego Kraszewskiego, autor postanowił przekazać obraz do Krakowa jako zaczątek Muzeum Narodowego w Sukiennicach. Jeszcze przed namalowaniem tego płótna artysta odwiedził w Dreźnie pisarza, z którym spotykał się jeszcze parokrotnie i wymieniał z nim listy. Fakt, iż Siemiradzki udał się na jubileusz pisarza decydując się na ofiarowanie obrazu miastu, pozwala przypuszczać, że był to „nie tylko spontaniczny odruch czy kaprys malarza wywołany wyjątkowością chwili”[4].

Podczas remontu Sukiennic obraz eksponowany był w Muzeum Narodowym w Poznaniu.

PrzypisyEdytuj

  1. Obraz „Pochodnie Nerona” Henryka Siemiradzkiego (pol.). Wirtualne Muzea Małopolski. [dostęp 2019-01-02].
  2. Franciszek Stolot: Henryk Siemiradzki, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2001, s. 16.
  3. Maria Poprzęcka: Neron czy chrześcijanie?, [w:] M. Poprzęcka, Kochankowie z masakrą w tle i inne eseje o malarstwie historycznym, Warszawa 2004, s. 166.
  4. Franciszek Stolot: Henryk Siemiradzki, dz. cyt., s. 17.

Linki zewnętrzneEdytuj