Otwórz menu główne

Pochrzynowce (Dioscoreales R. Br.) – rząd roślin jednoliściennych, głównie tropikalnych, o wijących się, zielnych lub zdrewniałych pędach (głównie pnącza). Należące tu rośliny mają kilka cech typowych dla roślin dwuliściennych, stąd takson ten odegrał znaczną rolę w dyskusji nad filogenezą jednoliściennych. Do cech tych należą: duże, siatkowato unerwione liście, często podzielone na ogonek i blaszkę, koliście ułożone wiązki przewodzące w łodydze, boczne ustawienie liścienia[2]. Rząd obejmuje 5 rodzin z 21 rodzajami i 1050 gatunkami[1]. Charakterystyczna dla tych roślin jest także rozgałęziona i krótka szyjka słupka (zwykle dolnego)[3].

Pochrzynowce
Ilustracja
Pochrzyn Dioscorea balcanica
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd pochrzynowce
Nazwa systematyczna
Dioscoreales R. Br.
C.F.P. von Martius, Consp. Regn. Veg.: 9. Sep-Oct 1835

SystematykaEdytuj

Systematyka według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Pozycja pochrzynowców Dioscoreales w obrębie kladu jednoliściennych jest następująca[1]:


tatarakowce Acorales




żabieńcowce Alismatales




Petrosaviales





pochrzynowce Dioscoreales



pandanowce Pandanales





liliowce Liliales




szparagowce Asparagales




arekowce Arecales




wiechlinowce Poales




komelinowce Commelinales



imbirowce Zingiberales











Podział i relacje filogenetyczne między rodzinami według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)
pochrzynowce 

łomkowate Nartheciaceae





krąpielowate Taccaceae



Thismiaceae





trójżeńcowate Burmanniaceae



pochrzynowate Dioscoreaceae





Pozycja systematyczna i podział rzędu według systemu Reveala (1999)

Gromada okrytonasienne, podgromada Magnoliophytina, klasa jednoliścienne, nadrząd Lilianae Takht., rząd Dioscoreales Hook.f.[4]

rodzina Avetraceae Takht. pub. Divers. Classif. Fl. Pl.: 524. 1 Mai 1997
rodzina Croomiaceae Nakai, pub. Iconogr. Pl. As. Orient. 2: 159. Nov 1937
rodzina Dioscoreaceae R. Br. pub. Prodr.: 294. 27 Mar 1810, nom. cons.pochrzynowate
rodzina Pentastemonaceae Duyfjes pub. Blumea 36: 552. 9 Jun 1992
rodzina Stemonaceae Engl. in Engl. & Prantl pub. Nat. Pflanzenfam., II, 5: 8. 26 Mar 1887, nom. cons.
rodzina Stenomeridaceae J. Agardh pub. Theoria Syst. Pl.: 66. Apr-Sep 1858
rodzina Taccaceae Dumort. pub. Anal. Fam. Pl.: 57, 58. 1829, nom. cons.krąpielowate
rodzina Trichopodaceae Hutch. pub. Fam. Fl. Pl. 2: 143. 1934, nom. cons.
Pozycja systematyczna i podział rzędu według systemu Reveala (2007)

Rząd w ujęciu APW Reveal podzielił na dwie tej rangi taksony: rząd Nartheciales Reveal & Zomlefer (z jedną rodziną Nartheciaceae Fr. ex Bjurzon) oraz Dioscoreales R. Br. in C.F.P. von Martius z czterema pozostałymi rodzinami wymienionymi w klasyfikacji APW[5].

Pozycja systematyczna i podział rzędu według systemu Dahlgrena

Rząd Dioscoreales umieszczony był w obrębie nadrzędu Lilianae w podklasie Liliidae, klasy Magnoliopsida. Należały tu następujące rodziny:

rodzina Dioscoreaceaepochrzynowate
rodzina Petermanniaceae
rodzina Taccaceaekrąpielowate
rodzina Rhipogonaceae
rodzina Smilacaceaekolcoroślowate
rodzina Trichopodaceae
rodzina Trilliaceaetrójlistowate

System Cronquista (1981)Edytuj

Rząd nie był wyróżniany, należące tu rośliny zaliczane były do rzędu liliowców (Liliales), podklasy Liliidae, klasy jednoliściennych (Liliopsida) i gromady okrytonasiennych (Magnoliophyta).

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-12-25].
  2. Rośliny kwiatowe. Wielka Encyklopedia Przyrody. Wydawnictwo Muza SA, Warszawa 1998. ​ISBN 83-7079-779-2
  3. Cole T.CH., Hilger H.H., Stevens P.F., Baranow P.. Filogeneza roślin okrytozalążkowych – Systematyka Roślin Kwiatowych, Polskie tłumaczenie/Polish version of (2018) Angiosperm Phylogeny Poster – Flowering Plant Systematics. , 2018. 
  4. Crescent Bloom: Dioscoreales (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-06-08].
  5. James L. Reveal: Classification of extant Vascular Plant Families - An expanded family scheme (ang.). Department of Plant Biology, Cornell University. [dostęp 22 stycznia 2009].