Otwórz menu główne

Podągi

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

Podągi (niem. Podangen) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Godkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Miejscowość leży w historycznym regionie Prus Górnych[1].

Podągi
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat elbląski
Gmina Godkowo
Liczba ludności (2010) 314[potrzebny przypis]
Strefa numeracyjna (+48) 55
Kod pocztowy 14-407
Tablice rejestracyjne NEB
SIMC 0150426
Położenie na mapie gminy Godkowo
Mapa lokalizacyjna gminy Godkowo
Podągi
Podągi
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Podągi
Podągi
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Podągi
Podągi
Położenie na mapie powiatu elbląskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu elbląskiego
Podągi
Podągi
54°04′54″N 20°02′10″E/54,081667 20,036111

HistoriaEdytuj

Nieopodal miejscowości znajduje się stanowisko archeologiczne w miejscu dawnego grodziska z wczesnej epoki żelaza. Ślady grodziska odnotowano po raz pierwszy jako Schwedenschanze (1825), potem m.in. jako Miggenwald (1908, 1940). W 1977 roku grodzisko zlokalizował ponownie Stanisław Iwanczenko. W 1993 zostało wpisane do rejestru zabytków archeologicznych[2].

Pierwsze wzmianki o wsi pojawiają się w 1339 roku jako Podangmen (później także jako Podangin). Były to wówczas dobra rycerskie. Od 1551 roku (co potwierdził w dokumencie książę pruski w 1577) należy do rodziny Saucken. W 1663 od wdowy Anny Cathariny von Saucken odkupił i z czasem powiększył te dobra Elias von Kanitz. W rękach tej rodziny pozostały Podągi aż do wkroczenia w 1945 roku Armii Czerwonej do Prus Wschodnich. W czasie działań wojennych okresu wojen napoleońskich w latach 1806/1807 i 1812/1813 dobra te poniosły znaczące szkody wojenne. Wszystko było skrupulatnie dokumentowane przez ich ówczesnego właściciela hrabiego Carla Wilhelma Alexandra von Kanitz (1745–1824), z nadzieją uzyskania rekompensaty, co nigdy nie nastąpiło. Trzem synom, w tym późniejszemu generałowi pruskiemu i ministrowi wojny (August Wilhelm Karl Graf von Kanitz) udało się m.in. dzięki pożyczce państwowej w wysokości 20 tys. talarów odzyskać i przywrócić świetność zniszczonym dobrom. O tym, kto odziedziczy Podągi po śmierci ojca zadecydowało losowanie, które wskazało na najstarszego z trzech braci Aleksandra, który w 1826 roku wykupił pozostałe udziały w majątku. 20 czerwca 1854 Emil Carl Ferdinand von Kanitz gościł w Podągach króla Prus. Ostatnim właścicielem Podągów był Gerhard Graf von Kanitz, minister Rzeszy[3].

LudnośćEdytuj

  • 1820 – 102[4]
  • 1885 – 163[5]
  • 1905 – 168[6]
  • 1910 – 160
  • 1933 – 262
  • 1939 – 223[7]
 
Podągi 1937 (fot. Annemarie Schwarzenbach)
 
Pałac w Podągach około 1860 na obrazie autorstwa Alexandra Dunckera.

KulturaEdytuj

ZabytkiEdytuj

We wsi znajduje się neoklasycystyczny dwór pruski z 1701, przebudowany w końcówce XIX w.

ReligiaEdytuj

Podągi należą do parafii rzymskokatolickiej Wilczęta[8].

PrzypisyEdytuj

  1. Marian Biskup, Wojna pruska, s. 29: „Ukształtowanie terenowe Prus powodowało, że już w XV wieku dzielono je na tak zwane Prusy Górne (Oberland), sięgające od linii dolnej Wisły do Pasłęki, i Prusy Dolne (Niederland) obejmujące nizinne obszary na Wschód od Pregoły (...).”.
  2. Monika Badura i inni, Katalog grodzisk Warmii i Mazur pod redakcją Zbigniewa Kobylińskiego Tom 1, 2017.
  3.   Ten artykuł zawiera treść dostępną na wolnej licencji:  Podągi, Encyklopedia Warmii i Mazur [dostęp 2019-07-02] (pol.).
  4. Topographische Übersicht des Verwaltungs-Bezirks der Königlichen Preussischen Regierung, 1820, s. 176.
  5. Gemeindelexikon für das Königreich Preussen, Berlin: Königlichen Statistischen Bureau, 1888.
  6. Gemeindelexikon für das Königreich Preußen I, 1905, s. 240–249.
  7. Podangen – GenWiki, wiki-de.genealogy.net [dostęp 2019-07-02].
  8.   Ten artykuł zawiera treść dostępną na wolnej licencji:  Parafia pw. Przemienienia Pańskiego w Wilczętach, Encyklopedia Warmii i Mazur [dostęp 2019-07-02] (pol.).