Otwórz menu główne

Podział administracyjny Japonii

Siedziba władz Tokio

Spis treści

PodziałEdytuj

Japonia jest podzielona administracyjnie na 47 jednostek. W języku japońskim system ten nazywa się todōfuken (jap. 都道府県). Dla ułatwienia zapisywany czasem w postaci to-dō-fu-ken jako zbiorowa definicja czterech różnego rodzaju jednostek administracyjnych samorządu terytorialnego: metropolii, dystryktów, prefektur miejskich i wiejskich[1]. Mianem tym określane są poniższe jednostki administracyjne. Nazwy w języku angielskim – przyjęte i stosowane jako obowiązujące – są zgodne z oficjalnym nazewnictwem japońskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Łączności (総務省 Sōmu-shō, Ministry of Internal Affairs and Communications, MIC)[2].

Metropolia – TokioEdytuj

1 metropolia (都 to; ang. metropolis): Tokio, formalnie 東京都 Tōkyō-to – miasto stołeczne na prawach prefektury, prefektura metropolitalna. Znak 都 (to – czytanie sinojapońskie) jest tłumaczony jako metropolia, stąd Tōkyō-to znaczy "Tokyo Metropolis", a władze miasta nazywają się oficjalnie "Tokyo Metropolitan Government". Jednocześnie jednak Tōkyō-to jest tłumaczone jak "Tokyo Prefecture" w języku angielskim. Ponadto sam znak 都 czytany czysto po japońsku miyako oznacza stolicę[3]. Metropolia Tokijska została utworzona w 1943 roku poprzez połączenie Prefektury Tokijskiej (東京府 Tōkyō-fu, Tokyo Prefecture) i miasta Tokio (東京市 Tōkyō-shi, city of Tokyo). Część wschodnia prefektury stołecznej, która tworzyła w przeszłości miasto Tokio jest podzielona na 23 okręgi specjalne 特別区 tokubetsu-ku, popularnie w skrócie dzielnice 区 ku.

Dystrykt – HokkaidoEdytuj

1 dystrykt (道 ; province): Hokkaido (北海道 Hokkai-dō; lit. Dystrykt/Prowincja/Prefektura Północnego Morza[4], Northern Sea Circuit) – region administracyjny o nazwie tożsamej z regionem geograficznym i nazwą wyspy. Obecny, wewnętrzny podział administracyjny Hokkaido i nowe nazewnictwo zostały ustanowione 1 kwietnia 2010 roku. Dotychczasowe jednostki shichō zostały zastąpione czternastoma jednostkami o nazwach shinkō-kyoku (pięć) i sōgō-shinkō-kyoku (dziewięć). Nazwy te są tłumaczone łącznie jako podprefektury (subprefectures).

Prefektury miejskieEdytuj

2 prefektury miejskie (府 fu; city prefectures): Osaka i Kioto.

PrefekturyEdytuj

43 prefektury (県 ken; prefectures).

Dla ułatwienia używa się w znaczeniu ogólnym przeważnie słowa prefektury na określenie wszystkich jednostek[5]. Władzę wykonawczą w każdej z nich sprawuje gubernator (知事 chiji) wybierany co 4 lata w wyborach bezpośrednich, a ustawodawczą – jednoizbowy parlament (議会 gikai). Kandydaci w wyborach muszą być obywatelami lokalnej jednostki administracyjnej i mieć ukończone 25 lat.

Prefektury to jednostki administracyjne większe niż:

  • powiaty (郡 gun) – w latach 20. XX w. ich funkcje administracyjne zostały przekazane miastom i wioskom położonym na ich terenie, obecnie figurują jako adresy pocztowe i częściowo wyznaczają granice okręgów wyborczych, znak 郡 wywodzi się od historycznej nazwy jednostki w Chinach, tłumaczonej jako komanderia);
  • miasta (większe, ponad 50 tys. mieszkańców – 市 shi; mniejsze – 町 chō lub machi);
  • wsie (村 son lub mura).

Jednostek miejskich i wiejskich jest łącznie 1777 (stan na 1 kwietnia 2009 r.), w tym dużych miast – 783, małych – 802, wiosek – 192[6].

Miasta „oznaczone”Edytuj

Wśród miast japońskich istnieją trzy grupy miast „oznaczonych”. Pierwsza z nich to miasta, które liczą ponad 0,5 mln ludności. Mają one status „miast oznaczonych rządowym rozporządzeniem” (政令指定都市 seirei shitei toshi). W październiku 2016 roku było ich 20: Sapporo, Sendai, Saitama, Chiba, Yokohama, Kawasaki, Sagamihara, Niigata, Shizuoka, Hamamatsu, Nagoya, Kyoto, Osaka, Sakai, Kobe, Okayama, Hiroshima, Kitakyushu, Fukuoka, Kumamoto.

Druga grupa miast „oznaczonych” to „miasta-centra” lub „miasta-rdzenie” (中核市 chūkaku-shi, ang. „core cities”). Miasto zaliczone do tej kategorii musi mieć co najmniej 200 tys. mieszkańców, ale jeśli ma mniej niż 500 tys., to jego powierzchnia musi mieć co najmniej 100 km². Według stanu na październik 2016 roku takich miast jest 47. Mają one większość uprawnień, jak „miasta oznaczone rządowym rozporządzeniem” z wyjątkiem funkcji, które są skuteczniej obsługiwane na poziomie prefektury.

Trzecią grupę stanowią „miasta specjalne” (特例市 tokurei-shi, ang. „special cities”). Miasto tej kategorii musi mieć co najmniej 200 tys. mieszkańców (wg stanu na październik 2016 roku było ich 37). Mają one stopień suwerenności zbliżony do „miast-rdzeni” w zakresie ochrony środowiska i planowania urbanistycznego[7].

Powyższe listy miast są otwarte i w najbliższych latach będą ulegać zmianom.

Konstytucja JaponiiEdytuj

ROZDZIAŁ VIII

SAMORZĄD LOKALNY

Artykuł 92: Postanowienia odnoszące się do organizacji i działalności terytorialnych jednostek publicznych określa ustawa, zgodnie z zasadą autonomii lokalnej.

Artykuł 93: Zgodnie z ustawą terytorialne jednostki publiczne powołują zgromadzenia, jako swoje organa obradujące. Wyżsi funkcjonariusze wszelkich terytorialnych jednostek publicznych, członkowie zgromadzeń oraz inni funkcjonariusze lokalni, których określi ustawa, wybierani są w swoich okręgach drogą bezpośredniego, powszechnego, głosowania.

Artykuł 94: Terytorialne jednostki publiczne mają prawo zarządzać swoim majątkiem, swoimi sprawami i kierować administracją oraz w ramach ustawowych uchwalać własne przepisy.

Artykuł 95: Ustawa specjalna, odnosząca się do jednej tylko terytorialnej jednostki publicznej, nie może być uchwalona przez Parlament bez zgody większości wyborców z tej jednostki, uzyskanej zgodnie z ustawą[8].

HistoriaEdytuj

Obecny system został ustanowiony w lipcu 1871 roku przez rząd Meiji, który zniósł feudalny system podziału kraju aktem znanym pod nazwą Haihan-chiken.

Początkowo było 300 prefektur, które były de facto następczyniami domen feudalnych (hanów). Liczba ta została ograniczona w 1871 r. do 72 prefektur, a w 1888 roku do 47. W 1947 roku wydano akt prawny Chihō-jichi-hō (jap. 地方自治法) dający większą autonomię prefekturom oraz ustanawiający gubernatorów i lokalne parlamenty.

Lista prefekturEdytuj

Lp. Flaga Nazwa Stolica Typ jednostki administracyjnej Region geograficzny
1   Aichi Nagoja prefektura (県 ken) Chūbu
2   Akita Akita prefektura (県 ken) Tōhoku
3   Aomori Aomori prefektura (県 ken) Tōhoku
4   Chiba Chiba prefektura (県 ken) Kantō
5   Ehime Matsuyama prefektura (県 ken) Sikoku
6   Fukui Fukui prefektura (県 ken) Chūbu
7   Fukuoka Fukuoka prefektura (県 ken) Kiusiu
8   Fukushima Fukushima prefektura (県 ken) Tōhoku
9   Gifu Gifu prefektura (県 ken) Chūbu
10   Gunma Maebashi prefektura (県 ken) Kantō
11   Hiroszima Hiroszima prefektura (県 ken) Chūgoku
12   Hokkaidō Sapporo dystrykt, region administracyjny (道 dō) Hokkaidō
13   Hyōgo Kōbe prefektura (県 ken) Kinki
14   Ibaraki Mito prefektura (県 ken) Kantō
15   Ishikawa Kanazawa prefektura (県 ken) Kantō
16   Iwate Morioka prefektura (県 ken) Tōhoku
17   Kagawa Takamatsu prefektura (県 ken) Sikoku
18   Kagoshima Kagoshima prefektura (県 ken) Kiusiu
19   Kanagawa Jokohama prefektura (県 ken) Kantō
20   Kioto Kioto prefektura miejska (府 fu) Kinki
21   Kōchi Kōchi prefektura (県 ken) Sikoku
22   Kumamoto Kumamoto prefektura (県 ken) Kiusiu
23   Mie Tsu prefektura (県 ken) Kinki
24   Miyagi Sendai prefektura (県 ken) Tōhoku
25   Miyazaki Miyazaki prefektura (県 ken) Kiusiu
26   Nagano Nagano prefektura (県 ken) Chūbu
27   Nagasaki Nagasaki prefektura (県 ken) Kiusiu
28   Nara Nara prefektura (県 ken) Kinki
29   Niigata Niigata prefektura (県 ken) Chūbu
30   Ōita Ōita prefektura (県 ken) Kiusiu
31   Okayama Okayama prefektura (県 ken) Chūgoku
32   Okinawa Naha prefektura (県 ken) Kiusiu
33   Osaka Osaka prefektura miejska (府 fu) Kinki
34   Saga Saga prefektura (県 ken) Kiusiu
35   Saitama Saitama prefektura (県 ken) Kantō
36   Shiga Ōtsu prefektura (県 ken) Kinki
37   Shimane Matsue prefektura (県 ken) Chūgoku
38   Shizuoka Shizuoka prefektura (県 ken) Chūbu
39   Tochigi Utsunomiya prefektura (県 ken) Kantō
40   Tokio miasto stołeczne na prawach prefektury prefektura metropolitalna (都 to) Kantō
41   Tokushima Tokushima prefektura (県 ken) Sikoku
42   Tottori Tottori prefektura (県 ken) Chūgoku
43   Toyama Toyama prefektura (県 ken) Chūbu
44   Wakayama Wakayama prefektura (県 ken) Kinki
45   Yamagata Yamagata prefektura(県 ken) Tōhoku
46   Yamaguchi Yamaguchi prefektura (県 ken) Chūgoku
47   Yamanashi Kōfu prefektura (県 ken) Chūbu

Mapa z podziałem na prefekturyEdytuj

Prefektury według regionów geograficznychEdytuj

Hokkaidō Tōhoku Kantō Chūbu Kansai Chūgoku Shikoku Kyūshū

1. Hokkaidō

2. Aomori
3. Iwate
4. Miyagi
5. Akita
6. Yamagata
7. Fukushima

8. Ibaraki
9. Tochigi
10. Gunma
11. Saitama
12. Chiba
13. Tōkyō
14. Kanagawa

15. Niigata
16. Toyama
17. Ishikawa
18. Fukui
19. Yamanashi
20. Nagano
21. Gifu
22. Shizuoka
23. Aichi

24. Mie
25. Shiga
26. Kyōto
27. Ōsaka
28. Hyōgo
29. Nara
30. Wakayama

31. Tottori
32. Shimane
33. Okayama
34. Hiroshima
35. Yamaguchi

36. Tokushima
37. Kagawa
38. Ehime
39. Kōchi

40. Fukuoka
41. Saga
42. Nagasaki
43. Kumamoto
44. Ōita
45. Miyazaki
46. Kagoshima 47. Okinawa

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Kenkyusha's New Japanese-English Dictionary. Tokyo: Kenkyusha Limited, 1991, s. 1805. ISBN 4-7674-2015-6.
  2. Local Automy in Japan (ang.). Ministry of Internal Affairs and Communications (MIC), 2009. [dostęp 2017-04-30].
  3. Kenkyusha's New Japanese-English Dictionary. Tokyo: Kenkyusha Limited, 1991, s. 1111, 1798. ISBN 4-7674-2015-6.
  4. Kenkyusha's New Japanese-English Dictionary. Tokyo: Kenkyusha Limited, 1991, s. 203. ISBN 4-7674-2015-6.
  5. JAPAN Public Administration Country Profile (ang.). United Nations (DPADM, DESA), 2006. s. 7-9. [dostęp 2017-04-30].
  6. Types of Local Governments (ang.). Ministry of Internal Affairs and Communications (MIC), 3009. s. 3. [dostęp 2017-04-30].
  7. LOCAL-GOVERNMENT (ang.). Web Japan. [dostęp 2017-05-08].
  8. Konstytucja Japonii z 3 listopada 1946 (tłum. prof. Teruji Suzuki) (pol.). Embassy of Japan in Poland, 2012. [dostęp 2017-04-29].