Otwórz menu główne

Podział administracyjny Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce (1772)

Podział administracyjny Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce w 1772 roku

Podział poniższy przedstawia strukturę Kościoła łacińskiego w Polsce i na Litwie, jak też na Śląsku i w Mołdawii w przededniu I rozbioru Polski. Diecezje wrocławska (z wyj. archiprezbiteriatów Opatów i Ostrzeszów) i bakowska prawie w całości znajdowały się poza obszarem Rzeczypospolitej Obojga Narodów, podobnie prawie całe dwa dekanaty diecezji krakowskiej (Pszczyna, Bytom) oraz kilka parafii z diecezji poznańskiej, gnieźnieńskiej, chełmińskiej, płockiej i warmińskiej. Diecezje podporządkowane były metropoliom gnieźnieńskiej i lwowskiej, bądź bezpośrednio Stolicy Apostolskiej. Większość diecezji podzielona była na archidiakonaty, a te na dekanaty lub odpowiadające im archiprezbiteriaty. W 3 diecezjach funkcjonowały sufraganie terenowe.

Spis treści

Metropolia gnieźnieńskaEdytuj

Metropolia lwowskaEdytuj

Diecezje podległe bezpośrednio Stolicy ApostolskiejEdytuj

  • diecezja warmińska z katedrą we Fromborku – 10 archiprezbiteriatów: Barczewo, Braniewo, Dobre Miasto, Frombork, Jeziorany, Lidzbark Warmiński, Olsztyn, Orneta, Pieniężno, Reszel oraz 1 parafia – Elbląg; ponadto 3 placówki w Prusach Książęcych: par. Królewiec, oraz należące do jezuitów par. Święta Lipka i Tylża – stanowiące de iure diecezję sambijską formalnie włączoną do diecezji warmińskiej w 1821 r.
  • diecezja wrocławska (faktycznie od 1732, formalnie od 1821; wcześniej w metropolii gnieźnieńskiej)
    • archidiakonat głogowski – 9 archiprezbiteriatów: Głogów, Góra, Kożuchów, Sława, Szprotawa, Świebodzin, Wysoka Cerkiew, Zielona Góra, Żagań
    • archidiakonat legnicki – 7 archiprezbiteriatów: Bolesławiec, Jawor, Jelenia Góra, Legnica, Lubomierz, Nowogrodziec, Wleń
    • archidiakonat opolski – 28 archiprezbiteriatów: Biała, Bielsko, Bogacica, Cieszyn, Dębieńsko Wielkie, Frydek, Frysztat, Gliwice, Głogówek, Gorzów Śląski, Gościęcin, Karwina, Krapkowice, Lubliniec, Łany, Niemodlin, Olesno, Opole, Pogrzebień, Pyskowice, Racibórz, Siołkowice, Strumień, Strzelce Opolskie, Toszek, Ujazd, Wodzisław, Żory
    • archidiakonat wrocławski – 35 archiprezbiteriatów: Bolków, Borów, Cerekwica, Głuchołazy, Grodków, Kamienna Góra, Kąty Wrocławskie, Kiełczyn, Milicz, Namysłów, Nysa, Oleśnica, Opatów (w Polsce), Ostrzeszów (w Polsce), Otmuchów, Paczków, Prudnik, Przychowa, Rychbach, Rychtal, Skoroszyce, Strzegom, Syców, Środa Śląska, Świebodzice, Widnawa, Wiązów, Wołów, Wrocław św. Maurycego, Wrocław św. Mikołaja, Ząbkowice Śląskie, Ziębice, Złote Góry, Žulová, Żimigród

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Stanisław Litak. Kościół łaciński w Polsce około 1772 roku. Redakcja wydawnictw KUL. Fundacja Jana Pawła II. Rzym-Lublin 1991.
  • Bolesław Kumor, Granice metropolii i diecezji polskich (968-1939). Cz. 1-5, w: „Archiwa biblioteki i muzea kościelne”, T. 18-22. Ośrodek archiwów, bibliotek i muzeów kościelnych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Lublin 1969-1971.
  • Stanisław Litak. Struktura terytorialna kościoła łacińskiego w Polsce w 1772 roku. Towarzystwo Naukowa KUL. Lublin 1980.