Otwórz menu główne

Podział administracyjny Polski (1944–1975)

historyczny podział administracyjny Polski

Niniejszy artykuł opisuje podział administracyjny Polski obowiązujący w okresie od zakończenia okupacji niemieckiej na przełomie lat 1944/1945 do 31 maja 1975 roku.

Polska Rzeczpospolita Ludowa


Godło PRL

Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka PRL

Portal Portal Polska Ludowa

Spis treści

1944–1950Edytuj

Podziały administracyjne Polski 22.8.1944-28.6.1946

Na początku 1944 roku, kiedy Armia Czerwona przekroczyła przedwojenną wschodnią granicę Polski, obszar państwa sprzed 1939 roku był podzielony administracyjnie przez niemieckiego okupanta na: tereny włączone do III Rzeszy (Kraj Warty, Gdańsk-Prusy Zachodnie, Prusy Wschodnie wraz z Bezirk Bialystok i Górny Śląsk), Generalne Gubernatorstwo i okupowane tereny ZSRR (Komisariat Rzeszy Wschód i Komisariat Rzeszy Ukraina).

W ciągu kolejnych miesięcy front przesuwał się w głąb przedwojennego terytorium Polski. Jednak zgodnie z ustaleniami konferencji teherańskiej z 1943 roku, wiadomym było, że wschodnie ziemie przedwojennej Polski (na wschód od linii Curzona) zostaną włączone do ZSRR, a wschodnie tereny Niemiec (na wschód Odry i Nysy) zostaną włączone do Polski (dokładniejsze określenie tych zmian terytorialnych nastąpiło w czasie konferencji jałtańskiej i poczdamskiej). Z tego powodu na ziemiach polskich zajętych przez Armię Czerwoną na początku 1944 roku nie utworzono polskiej administracji. Dopiero po przekroczeniu w lipcu 1944 linii Bugu, czyli przyszłej wschodniej granicy Polski, powołano (21 lipca 1944) polskie władze w postaci Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN).

W miesiąc po rozpoczęciu swojej działalności (21 sierpnia 1944 r.) PKWN wydał Dekret o trybie powołania władz administracji ogólnej I i II instancji[1], który wszedł w życie 22 sierpnia 1944. W dekrecie tym (art. 11) zniesiono strukturę administracyjną wprowadzoną przez Niemcy i przywrócono przedwojenny podział administracyjny Polski[a].

Ważniejsze zmiany administracyjneEdytuj

  • 20 września 1944 weszła w życie ustawa z dnia 11 września 1944 r. o organizacji i zakresie działania rad narodowych[2], zgodnie z którą z województwa łódzkiego wydzielono miasto Łódź, będące odtąd miastem na prawach województwa (Łódź zyskała rangę miasta wydzielonego w ustawowym terminie powołania rady narodowej miasta, czyli 11 listopada 1944[3]; miasto wyzwolono dopiero 19 stycznia 1945)
  • 14 marca 1945 dokonano wstępnego podziału administracyjnego ziem niemieckich włączonych do Polski (tzw. Ziemie Odzyskane), jeszcze przed zajęciem wszystkich tych terenów, tworząc na nich 4 okręgi administracyjne nieposiadające statusu województw: Okręg I (Śląsk Opolski), Okręg II (Dolny Śląsk), Okręg III (Pomorze Zachodnie), Okręg IV (Mazurski)[4]. Na części z tych terenów faktyczną władzę jeszcze przez pewien czas sprawowała Armia Czerwona (np. w Szczecinie do 5 lipca 1945) lub znajdujące się tam jeszcze władze albo oddziały niemieckie (np. we Wrocławiu do 6 maja 1945);
  • 1 kwietnia 1945 z województwa kieleckiego przeniesiono do województwa krakowskiego powiat miechowski[5]
  • 7 kwietnia 1945[6]:
    • utworzono województwo gdańskie, w którego skład wszedł obszar Wolnego Miasta Gdańska i 6 powiatów województwa pomorskiego (m. Gdynia, kartuski, kościerski, morski, starogardzki i tczewski)
    • stolicę województwa pomorskiego przeniesiono z Torunia do Bydgoszczy
  • 7 maja 1945 anulowano autonomię województwa śląskiego[7]
  • 9 sierpnia 1945:
  • 18 sierpnia 1945 utworzono województwo rzeszowskie z pozostałej w Polsce części województwa lwowskiego i 4 powiatów województwa krakowskiego (dębicki, gorlicki, jasielski i mielecki) oraz zmieniono granice województw kieleckiego, krakowskiego, śląskiego, białostockiego i warszawskiego (powiaty będziński i zawierciański przeniesiono z województwa kieleckiego do śląskiego, olkuski z kieleckiego do krakowskiego oraz łomżyński z warszawskiego do białostockiego)[10]
  • 25 września 1945 część powiatów z Ziem Odzyskanych przekazano pod zarząd wojewodom: białostockiemu (ełcki, gołdapski i olecki), gdańskiemu (powiaty elbląski, kwidzyński, malborski, sztumski, bytowski, lęborski, miastecki, słupski i sławieński), pomorskiemu (człochowski [człuchowski] i złotowski) i poznańskiemu (babimojski, cielęciński [sulęciński], gorzowski, gubiński, krośnieński, międzyrzecki, pilski, rzepiński, skwierzyński, strzelecki, sulechowski, sulęciński, trzcianecki, wschowski i zielonogórski) – powiaty te de facto stały się częściami województw, choć de iure w dalszym ciągu stanowiły części Ziem Odzyskanych[11];
  • 28 czerwca 1946 obszar Ziem Odzyskanych włączono do zasadniczego podziału kraju tworząc na nim trzy nowe województwa: olsztyńskie, szczecińskie (do którego przyłączono z województwa gdańskiego powiaty bytowski, lęborski, miastecki, sławieński i słupski, a z pomorskiego człuchowski i złotowski) i wrocławskie. Śląsk Opolski włączono do województwa śląskiego[12];
  • 1 stycznia 1948 utworzono powiat kolneński[13]
  • 12 marca 1948 roku zniesiono 5 powiatów (szczuczyński, stopnicki, błoński, nieszawski i lubawski), a na ich miejsce utworzono 5 nowych (grajewski, buski, grodziskomazowiecki, aleksandrowski i nowomiejski)[14]
  • 1 lipca 1948 z powiatu bialskiego (województwo krakowskie) wydzielono miasto Biała jako powiat miejski[15]
  • 1 stycznia 1949 roku przeniesiono powiat siedlecki z powiatem miejskim Siedlce z woj. lubelskiego do woj. warszawskiego[16].

W latach 1944–1950 prawa miejskie uzyskało 35 miejscowości. W tym czasie utraciły je 72 miejscowości[c]: Banie, Barciany, Bardo*, Biskupiec, Bledzew, Bobolice*, Bobrowice, Brody, Brójce, Brzeg Dolny*, Chełmsko Śląskie, Chobienia, Czernina, Czerwieńsk*, Dąbie, Dąbrówno, Dobromierz, Dryfort (od 1950 jako Srokowo), Dubienka, Dziwnów, Frombork*, Gardeja, Górzyca, Janów Podlaski, Kamieniec Ząbkowicki, Kisielice*, Korfantów*, Krzystkowice, Leśna*, Lewin Kłodzki, Lubniewice*, Lubrza, Łęknica*, Melzak* (od 1947 jako Pieniężno), Miasteczko Śląskie*, Miedzianka, Miłakowo*, Miłomłyn*, Młynary*, Nowogród Bobrzański*, Otyń*, Pasym*, Podjuchy, Polkowice*, Przemków*, Przewóz, Pszczew, Ruda Pabianicka, Rudna, Sępopol*, Skorogoszcz, Słońsk, Sośnicowice*, Srebrna Góra, Strupina, Sulików, Sułów, Świerzawa*, Torzym*, Trzebiel, Uraz, Wąsosz*, Widuchowa, Wielbark, Wińsko, Wydminy, Zalewo*, Zaniemyśl, Zasieki i Zawidów*.

Szczegółowy podział administracyjny z dnia 28 czerwca 1946 r.Edytuj

WojewództwaEdytuj

Województwo Powierzchnia
(km²)
Liczba ludności
14 II 1946[17]
Powiaty Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km² ogółem w tym miejskie
białostockie 22 552 917 563 41 12 1 35 128   Białystok
gdańskie 10 725 732 150 68 13 2 24 111   Gdańsk
kieleckie 18 053 1 717 303 95 13 2 27 213   Kielce
krakowskie 15 918 2 133 389 134 16 1 43 186   Kraków
lubelskie 27 742 1 889 650 68 16 1 29 236   Lublin
łódzkie 20 234 1 772 420 88 14 0 38 232   Łódź
Łódź 212 496 929 2344 0 0 1 0
olsztyńskie 19 319 351 828 18 18 1 36 136   Olsztyn
pomorskie 20 029 1 406 493 70 22 4 52 187   Bydgoszcz
poznańskie 39 244 2 422 113 62 42 2 132 340   Poznań
rzeszowskie 18 201 1 535 400 84 17 0 39 160   Rzeszów
szczecińskie 30 252 892 567 30 25 1 72 230   Szczecin
śląskie 15 369 2 823 351 184 29 6 54 297   Katowice
Warszawa 141 478 755 3396 6 6 1 0   Warszawa
warszawskie 28 999 2 114 415 73 21 0 47 273
wrocławskie 24 740 1 941 149 78 35 2 103 292   Wrocław
Polska 311 730 23 929 757* 77 299 29 733 3021   Warszawa
*W tym 304 282 osoby nieuwzględnione w podziale na województwa.

Powiaty według województwEdytuj

Województwo białostockieEdytuj
Powiat Powierzchnia
(km²)
Liczba ludności
14 II 1946[18]
Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
augustowski 1641 42 178 26 1 7   Augustów
białostocki 3350 137 250 41 8 15   Białystok
Białystok 39 56 759 1456 1 nd.
bielski 4628 198 470 43 6 17   Bielsk Podlaski
ełcki 1115 21 595 19 1 12   Ełk
gołdapski 613 2592 4 1 4   Gołdap
łomżyński 2657 140 657 53 6 19   Łomża
olecki 856 12 282 14 1 6   Olecko
sokólski 2531 89 939 36 1 12   Sokółka
suwalski 2204 79 354 36 2 16   Suwałki
szczuczyński 1451 55 910 39 3 10   Grajewo
wysokomazowiecki 1467 80 577 55 4 10   Wysokie Mazowieckie
Województwo gdańskieEdytuj
Powiat Powierzchnia
(km²)
Liczba ludności
14 II 1946[19]
Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
elbląski 514 27 953 54 2 6   Elbląg
Gdańsk 114 117 894 1034 1 nd.   Gdańsk
gdański 1779 82 163 46 4 23   Pruszcz Gdański
Gdynia 66 77 829 1179 1 nd.   Gdynia
kartuski 1302 66 541 51 1 12   Kartuzy
kościerski 1162 47 083 41 2 8   Kościerzyna
kwidzyński 526 21 920 42 1 12   Kwidzyn
lęborski 1289 46 305 36 2 8   Lębork
malborski 226 14 811 65 1 4   Malbork
morski 1281 85 493 67 2 12   Wejherowo
starogardzki 1127 65 976 59 2 9   Starogard Gdański
sztumski 623 16 186 26 2 8   Sztum
tczewski 716 61 996 87 3 9   Tczew
Województwo kieleckieEdytuj
Powiat Powierzchnia
(km²)
Liczba ludności
14 II 1946[20]
Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
Częstochowa 48 101 255 2108 1 nd.   Częstochowa
częstochowski 1855 168 365 91 2 21
iłżecki 1835 156 557 85 2 20   Wierzbnik
jędrzejowski 1366 103 715 81 1 13   Jędrzejów
kielecki 2052 226 812 111 3 20   Kielce
kozienicki 1857 116 878 63 2 19   Kozienice
opatowski 1639 157 114 96 2 23   Opatów
pińczowski 1148 117 101 102 3 20   Pińczów
Radom 25 69 455 2776 1 nd.   Radom
radomski 2095 163 615 78 3 23
sandomierski 1186 112 302 95 3 14   Sandomierz
stopnicki 1590 129 210 81 2 25   Busko-Zdrój
włoszczowski 1357 94 924 65 2 14   Włoszczowa
Województwo krakowskieEdytuj
Powiat Powierzchnia
(km²)
Liczba ludności
14 II 1946[21]
Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
bialski 635 127 610 201 4 8   Biała Krakowska
bocheński 877 106 423 121 2 11   Bochnia
brzeski 849 105 245 124 1 11   Brzesko
chrzanowski 722 127 807 177 5 10   Chrzanów
dąbrowski 650 65 650 101 2 8   Dąbrowa Tarnowska
krakowski 767 131 036 171 2 11   Kraków
Kraków 165 299 396 1815 1 nd.
limanowski 944 89 919 95 1 11   Limanowa
miechowski 1353 152 490 113 3 24   Miechów
myślenicki 988 104 189 105 3 10   Myślenice
nowosądecki 1571 156 147 99 6 15   Nowy Sącz
nowotarski 1893 133 912 71 2 20   Nowy Targ
olkuski 1361 140 734 103 2 14   Olkusz
tarnowski 881 135 563 154 2 10   Tarnów
wadowicki 1109 141 274 127 5 13   Wadowice
żywiecki 1153 115 994 101 2 10   Żywiec
Województwo lubelskieEdytuj
Powiat Powierzchnia
(km²)
Liczba ludności
14 II 1946[22]
Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
bialski 2122 113 271 53 3 20   Biała Podlaska
biłgorajski 1720 84 218 49 1 15   Biłgoraj
chełmski 1975 127 063 64 1 13   Chełm
hrubieszowski 2164 123 287 57 2 16   Hrubieszów
krasnostawski 1521 128 922 85 1 14   Krasnystaw
kraśnicki 1960 137 968 70 2 15   Kraśnik
lubartowski 1389 98 255 71 2 14   Lubartów
lubelski 1889 158 039 84 0 16   Lublin
Lublin 30 99 400 3313 1 nd.
łukowski 1762 121 134 69 3 17   Łuków
puławski 1618 139 429 86 2 16   Puławy
radzyński 1621 89 037 55 2 14   Radzyń Podlaski
siedlecki 1988 136 002 68 3 22   Siedlce
tomaszowski 1995 115 849 58 1 17   Tomaszów Lubelski
włodawski 2326 82 215 35 3 14   Włodawa
zamojski 1662 135 561 82 2 13   Zamość
Województwo łódzkieEdytuj
Powiat Powierzchnia
(km²)
Liczba ludności
14 II 1946[23]
Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
brzeziński 1095 119 570 109 4 15   Brzeziny
konecki 1619 125 641 78 2 15   Końskie
kutnowski 922 98 311 107 3 12   Kutno
łaski 1390 144 798 104 2 18   Łask
łęczycki 1317 112 147 85 3 15   Łęczyca
łowicki 1258 107 502 85 2 11   Łowicz
łódzki 755 90 277 120 4 12   Łódź
opoczyński 1773 128 332 72 1 22   Opoczno
piotrkowski 2073 193 788 93 3 21   Piotrków Trybunalski
radomszczański 2149 174 771 81 2 25   Radomsko
rawski 1327 92 098 69 3 14   Rawa Mazowiecka
sieradzki 1618 140 022 87 5 19   Sieradz
skierniewicki 831 68 943 83 1 8   Skierniewice
wieluński 2107 176 220 84 3 25   Wieluń
ŁódźEdytuj
Powiat Powierzchnia
(km²)
Liczba ludności
14 II 1946
Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
Łódź 212 496 929 2344 1 nd.   Łódź
Województwo olsztyńskieEdytuj
Powiat Powierzchnia
(km²)
Liczba ludności
14 II 1946[24]
Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
bartoszycki 473 10 978 23 2 5   Bartoszyce
braniewski 1299 10 701 8 2 9   Braniewo
giżycki 897 16 674 19 2 6   Giżycko
iławecki 574 4484 8 1 6   Górowo Iławeckie
kętrzyński 1199 18 520 15 1 11   Kętrzyn
lidzbarski 1096 22 460 21 2 8   Lidzbark Warmiński
morąski 1265 21 160 17 1 7   Morąg
mrągowski 1232 34 396 28 2 9   Mrągowo
nidzicki 1146 15 444 13 1 7   Nidzica
Olsztyn 53 29 053 547 1 nd.   Olsztyn
olsztyński 1303 29 968 23 1 9
ostródzki 1536 31 394 20 3 11   Ostróda
pasłęcki 858 13 366 16 1 8   Pasłęk
piski 1684 15 674 9 3 7   Pisz
reszelski 851 23 002 27 4 8   Biskupiec
suski 1038 16 606 16 5 7   Iława
szczycieński 1703 32 681 19 3 9   Szczytno
węgorzewski 1112 5267 5 1 9   Węgorzewo
Województwo pomorskieEdytuj
Powiat Powierzchnia
(km²)
Liczba ludności
14 II 1946[25]
Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
brodnicki 912 53 355 59 2 12   Brodnica
bydgoski 1334 53 239 40 3 10   Bydgoszcz
Bydgoszcz 75 134 614 1795 1 nd.
chełmiński 738 47 659 65 1 10   Chełmno
chojnicki 1854 67 301 36 2 9   Chojnice
Grudziądz 28 36 805 1314 1 nd.   Grudziądz
grudziądzki 758 35 226 46 2 7
Inowrocław 37 35 808 968 1 nd.   Inowrocław
inowrocławski 1267 63 054 50 2 8
lipnowski 1535 93 381 61 2 16   Lipno
lubawski 833 49 184 59 2 11   Nowe Miasto Lubawskie
nieszawski 1278 111 101 87 4 13   Aleksandrów Kujawski
rypiński 1188 77 770 65 1 14   Rypin
sępoleński 681 29 797 44 3 6   Sępólno Krajeńskie
szubiński 917 44 217 48 4 7   Szubin
świecki 1533 76 616 50 2 14   Świecie
Toruń 59 68 035 1154 1 nd.   Toruń
toruński 864 48 928 57 1 12
tucholski 1039 37 660 36 1 8   Tuchola
wąbrzeski 673 49 738 74 3 9   Wąbrzeźno
włocławski 1325 132 641 100 7 13   Włocławek
wyrzyski 1101 60 274 55 6 8   Wyrzysk
Województwo poznańskieEdytuj
Powiat Powierzchnia
(km²)
Liczba ludności
14 II 1946[26]
Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
babimojski 282 9186 33 2 3   Babimost
chodzieski 893 38 952 44 4 6   Chodzież
czarnkowski 919 37 401 41 2 5   Czarnków
Gniezno 18 30 292 1683 1 nd.   Gniezno
gnieźnieński 1126 51 098 45 3 9
gorzowski 1253 46 931 37 3 11   Gorzów Wielkopolski
gostyński 701 55 336 79 4 6   Gostyń
gubiński 513 6174 12 1 5   Gubin
jarociński 1124 85 180 76 3 8   Jarocin
kaliski 1478 161 966 110 3 18   Kalisz
kępiński 1179 82 922 70 3 12   Kępno
kolski 1097 93 411 85 3 11   Koło
koniński 2152 167 474 78 8 23   Konin
kościański 1057 73 458 69 5 9   Kościan
krośnieński 1307 14 238 11 2 10   Krosno Odrzańskie
krotoszyński 915 70 560 77 6 8   Krotoszyn
leszczyński 827 55 882 68 3 7   Leszno
międzychodzki 755 25 761 34 2 5   Międzychód
międzyrzecki 706 20 511 29 4 10   Międzyrzecz
mogileński 1059 61 482 58 4 7   Mogilno
nowotomyski 1276 74 766 59 6 9   Nowy Tomyśl
obornicki 966 43 963 46 3 5   Oborniki
ostrowski 1194 101 591 85 4 12   Ostrów Wielkopolski
pilski 967 36 933 38 3 9   Piła
Poznań 226 267 978 1186 1 nd.   Poznań
poznański 1089 74 756 69 3 10
rawicki 523 43 366 83 5 5   Rawicz
rzepiński 1189 12 282 10 5 9   Rzepin
skwierzyński 658 8984 14 1 4   Skwierzyna
strzelecki 1102 26 029 24 3 13   Strzelce Krajeńskie
sulęciński 1120 13 542 12 1 9   Sulęcin
szamotulski 1076 59 992 56 4 10   Szamotuły
średzki 800 47 313 60 3 7   Środa
śremski 910 55 528 61 5 5   Śrem
świebodziński 911 27 091 30 3 13   Świebodzin
turecki 1591 114 338 72 4 13   Turek
wągrowiecki 1037 50 772 49 3 6   Wągrowiec
wolsztyński 754 41 617 55 2 6   Wolsztyn
wrzesiński 608 43 042 71 2 5   Września
wschowski 272 11 517 42 2 2   Wschowa
zielonogórski 875 39 596 45 1 9   Zielona Góra
żniński 732 38 902 53 2 6   Żnin
Województwo rzeszowskieEdytuj
Powiat Powierzchnia
(km²)
Liczba ludności
14 II 1946[27]
Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
brzozowski 684 75 988 111 2 7   Brzozów
dębicki 1141 113 323 99 4 10   Dębica
gorlicki 1079 96 585 90 2 11   Gorlice
jarosławski 1397 132 938 95 3 11   Jarosław
jasielski 1055 104 104 99 1 12   Jasło
kolbuszowski 873 65 670 75 2 7   Kolbuszowa
krośnieński 934 102 064 109 2 11   Krosno
leski 1622 39 354 24 1 12   Lesko
lubaczowski 1258 54 189 43 2 11   Lubaczów
łańcucki 889 100 238 113 2 8   Łańcut
mielecki 901 75 604 84 2 9   Mielec
niżański 973 65 701 68 3 8   Nisko
przemyski 1479 89 842 61 1 10   Przemyśl
przeworski 415 66 103 159 2 5   Przeworsk
rzeszowski 1270 193 833 153 5 11   Rzeszów
sanocki 1282 87 997 69 2 8   Sanok
tarnobrzeski 949 71 867 76 3 9   Tarnobrzeg
Województwo szczecińskieEdytuj
Powiat Powierzchnia
(km²)
Liczba ludności
14 II 1946[28]
Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
białogardzki 1650 70 512 43 3 12   Białogard
bytowski 617 18 778 30 1 8   Bytów
chojeński 1374 19 537 14 7 10   Dębno
choszczeński 1265 16 112 13 3 9   Choszczno
człuchowski 1686 29 975 18 5 9   Człuchów
drawski 1210 24 042 20 3 6   Drawsko Pomorskie
gryficki 765 31 932 42 2 8   Gryfice
gryfiński 1108 14 138 13 3 12   Gryfino
kamieński 1138 10 934 10 1 12   Kamień Pomorski
kołobrzeski 930 37 325 40 2 10   Kołobrzeg
koszaliński 1286 56 386 44 2 12   Koszalin
łobeski 1191 22 699 19 4 11   Łobez
miastecki 1213 28 369 23 1 7   Miastko
myśliborski 1145 26 059 23 3 8   Myślibórz
nowogardzki 1262 20 463 16 4 12   Nowogard
pyrzycki 1046 16 981 16 2 7   Pyrzyce
sławieński 1555 68 533 44 3 9   Sławno
słupski 2268 125 553 55 2 19   Słupsk
stargardzki 1219 22 698 19 5 11   Stargard
szczecinecki 2093 61 479 29 4 10   Szczecinek
Szczecin 351 72 948 208 1 nd.   Szczecin
szczeciński 402 11 758 29 1 6
wałecki 2152 36 435 17 5 10   Wałcz
woliński 346 21 309 62 3 3   Świnoujście
złotowski 980 27 612 28 2 9   Złotów
Województwo śląskieEdytuj
Powiat Powierzchnia
(km²)
Liczba ludności
14 II 1946[29]
Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
będziński 459 176 564 385 3 10   Będzin
bielski 349 59 622 171 1 11   Bielsko
Bielsko b.d. 25 725 b.d. 1 nd.
Bytom 30 93 179 3107 1 nd.   Bytom
bytomski 107 77 541 724 0 9
Chorzów 32 110 675 3459 1 nd.   Chorzów
cieszyński 662 83 005 125 2 18   Cieszyn
dobrodzieński 323 17 690 55 1 4   Dobrodzień
Gliwice 56 95 980 1714 1 nd.   Gliwice
gliwicki 851 80 569 95 2 12
głubczycki 692 66 081 96 3 10   Głubczyce
grodkowski 520 36 702 71 2 8   Grodków
Katowice 42 128 290 3055 1 nd.   Katowice
katowicki 213 328 272 1541 2 25
kluczborski 555 43 308 78 3 7   Kluczbork
kozielski 663 66 636 100 1 10   Koźle
lubliniecki 715 47 501 66 2 8   Lubliniec
niemodliński 605 33 298 55 1 7   Niemodlin
nyski 714 71 988 101 3 13   Nysa
oleski 893 45 956 52 2 11   Olesno
opolski 1427 136 826 96 2 20   Opole
prudnicki 799 90 738 114 3 11   Prudnik
pszczyński 1046 154 829 148 3 24   Pszczyna
raciborski 544 64 197 118 1 10   Racibórz
rybnicki 890 215 834 242 3 28   Rybnik
Sosnowiec 33 77 853 2361 1 nd.   Sosnowiec
strzelecki 892 75 000 84 3 14   Strzelce Opolskie
tarnogórski 268 103 901 388 3 12   Tarnowskie Góry
Zabrze 44 104 184 2368 1 nd.   Zabrze
zawierciański 945 111 407 118 1 15   Zawiercie
WarszawaEdytuj
Powiat Powierzchnia
(km²)[30]
Liczba ludności
14 II 1946[31]
ogółem na km²
południowo-warszawski 37,95 58 719 1547
południowoprasko-warszawski 23 104 394 4539
północno-warszawski 15,27 35 856 2348
północnoprasko-warszawski 19,93 96 116 4823
śródmiejsko-warszawski 21,03 137 536 6540
zachodnio-warszawski 17,54 46 134 2630
Województwo warszawskieEdytuj
Powiat Powierzchnia
(km²)
Liczba ludności
14 II 1946[32]
Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
błoński 1074 138 885 129 4 13   Grodzisk Mazowiecki
ciechanowski 1209 75 072 62 1 10   Ciechanów
działdowski 842 40 639 48 2 8   Działdowo
garwoliński 2044 158 348 77 2 19   Garwolin
gostyniński 1147 73 157 64 2 11   Gostynin
grójecki 1699 122 539 72 4 18   Grójec
makowski 1136 48 728 43 2 8   Maków Mazowiecki
miński 1228 98 358 80 2 15   Mińsk Mazowiecki
mławski 1486 94 390 64 1 14   Mława
ostrołęcki 2281 103 537 45 1 12   Ostrołęka
ostrowski 1467 89 109 61 2 11   Ostrów Mazowiecka
płocki 1485 121 528 82 2 15   Płock
płoński 1289 79 633 62 1 12   Płońsk
przasnyski 1410 63 744 45 2 10   Przasnysz
pułtuski 1527 93 099 61 4 11   Pułtusk
radzymiński 1076 79 659 74 2 11   Radzymin
sierpecki 1204 80 378 67 3 13   Sierpc
sochaczewski 1052 72 246 69 1 10   Sochaczew
sokołowski 1276 75 599 59 1 12   Sokołów Podlaski
warszawski 1766 326 768 185 7 26   Warszawa
węgrowski 1301 79 004 61 1 14   Węgrów
Województwo wrocławskieEdytuj
Powiat Powierzchnia
(km²)
Liczba ludności
14 II 1946[33]
Miasta Gminy Siedziba
ogółem na km²
bolesławiecki 1058 25 700 24 2 7   Bolesławiec
brzeski 605 40 724 67 2 9   Brzeg
bystrzycki 780 84 831 109 3 10   Bystrzyca Kłodzka
dzierżoniowski 546 81 436 149 3 8   Dzierżoniów
głogowski 1256 29 733 24 4 9   Głogów
górowski 760 21 403 28 3 6   Góra
jaworski 610 51 606 85 2 7   Jawor
jeleniogórski 691 132 484 192 3 10   Jelenia Góra
kamiennogórski 427 55 876 131 3 10   Kamienna Góra
kłodzki 850 151 885 179 7 10   Kłodzko
kożuchowski 731 26 753 37 3 8   Kożuchów
legnicki 638 46 758 73 2 7   Legnica
lubański 524 63 630 121 4 12   Lubań
lubiński 713 17 057 24 2 8   Lubin
lwówecki 744 61 565 83 6 11   Lwówek Śląski
milicki 931 25 477 27 3 8   Milicz
namysłowski 501 20 780 42 1 9   Namysłów
oleśnicki 894 38 709 43 2 9   Oleśnica
oławski 560 39 029 70 1 10   Oława
strzeliński 588 55 019 94 2 13   Strzelin
sycowski 431 18 322 42 3 5   Syców
szprotawski 744 14 150 19 2 6   Szprotawa
średzki 746 44 069 59 1 8   Środa Śląska
świdnicki 657 84 338 128 3 9   Świdnica
trzebnicki 820 22 682 28 2 7   Trzebnica
Wałbrzych 22 72 976 3318 1 nd.   Wałbrzych
wałbrzyski 416 124 443 299 5 8
wołowski 1018 36 968 36 6 7   Wołów
Wrocław 175 170 656 975 1 nd.   Wrocław
wrocławski 877 69 877 80 3 8
ząbkowicki 775 96 390 124 6 15   Ząbkowice Śląskie
zgorzelecki 836 25 623 31 2 7   Zgorzelec
złotoryjski 850 49 893 59 3 9   Złotoryja
żagański 727 12 959 18 1 7   Żagań
żarski 1230 27 348 22 6 15   Żary

1950–1957Edytuj

Porównanie podziałów z 1946 i 1957 roku

Okres 1950–1957 charakteryzuje się dużymi zmianami w podziale administracyjnym państwa na wszystkich szczeblach: wojewódzkim, powiatowym i gminnym, głównie w zakresie tworzenia mniejszych jednostek administracyjnych. W ciągu sześciu i pół roku w Polsce przybyły 3 województwa i aż 89 powiatów (56 ziemskich i 33 miejskie), w tym tzw. powiat miejsko-uzdrowiskowy z podziałem na dzielnice (nie gminy). Zniesiono zaledwie 5 powiatów, a 8 powiatów zmieniło przynależność wojewódzką (7 ziemskich i 1 miejski). Dokonano też kilku zmian nazw województw i powiatów.

Zawarta przez Polskę i ZSRR umowa o zamianie granic w 1951 roku była przyczyną największej w historii powojennej Polski (i jedną z największych w historii powojennej Europy) korekty granicznej (zamiana terenów powiatów hrubieszowskiego i tomaszowskiego na nowy powiat ustrzycki).

Ważnym elementem danego okresu była reforma na najniższym szczeblu hierarchii administracyjnej, czyli utworzenie gromad. Oficjalnym celem tej reformy było zbliżenie organów władzy państwowej do ludności wiejskiej; gminy były zbyt duże i ludne, co spowodowało niedostateczną kontrolę ludności nad działalnością gminnych rad narodowych[34]. Tak więc gromady zostały wprowadzone 29 września 1954[35] w miejsce gmin jako podstawowe jednostki administracyjne obejmujące kilka wsi. Warto zaznaczyć, że gromady istniały też wcześniej, lecz tylko jako jednostki pomocnicze gmin (na wzór obecnych sołectw); natomiast w 1954 roku gminy zostały całkowicie zastąpione przez nowe, dużo większe gromady (lecz dużo mniejsze od dotychczasowych gmin). Przez cały ciąg istnienia, gromady ulegały częstym i zasadniczym korektom (zmiany granic i siedzib, likwidowanie i tworzenie gromad). Struktura ta utrzymała się do 1 stycznia 1973, kiedy to ponownie wprowadzono gminy, równocześnie znosząc gromady.

Inną nowością było wprowadzenie wzorem radzieckim nowej kategorii jednostek administracyjnych, jakimi były osiedla typu miejskiego[36]. Status osiedli był pośredni między wsią a miastem i otrzymywały go głównie tzw. miejscowości robotnicze, uzdrowiskowe i rybackie (posiadające pewne cechy miejskie, a którym nie zdecydowano się na nadanie praw miejskich). Pierwsze osiedla utworzono 13 listopada 1954 roku[37] a ostatnie 30 czerwca 1963 roku[38]. W sumie (lecz nie jednocześnie) istniały w Polsce 162 osiedla (160 powstało w latach 50.), głównie na Górnym i Dolnym Śląsku. Liczba osiedli stale się zmieniała; rokrocznie przybywały nowe, podczas gdy inne znoszono. Znoszenie osiedli było głównie następstwem nadania im praw miejskich lub przyłączeniem ich do sąsiednich miast, a tylko wyjątkowo zaliczeniem do rzędu wsi. Ostatecznie koncepcję osiedli porzucono 1 stycznia 1973 roku.

W latach 1950–1957 41 miejscowości otrzymało prawa miejskie, głównie rozwijające się osiedla przemysłowe. W tym samym okresie utraciło je 18 miast, głównie w związku z tendencją masowego łączenia ośrodków miejskich. Niemniej jednak kilka miast utraciło prawa miejskie bez manewru łączenia: Dąbrowa Białostocka*, Kleszczele*, Krynki*, Sokoły, Suchowola*, Tykocin* (1950) i Prusice* (1951). Pozostałe miejscowości pozbawione statusu miejskiego to: Biała Krakowska, Biały Kamień, Bielsko, Brochów, Dobrzyń, Golub, Sobięcin, Wirek, Włochy (1951), Starosielce (1954) i Szczakowa (1956)[c].

Ważniejsze zmiany administracyjneEdytuj

Podział administracyjny 1 lipca 1952Edytuj

  • W tabelach zachowano oryginalne nazewnictwo miejscowości i jednostek administracyjnych, stosowane w latach 50.
  • Kursywą opisano gminy dziś nieistniejące, linkując do miejscowości, od której gmina brała swoją nazwę. Jeżeli siedziba gminy różniła się od nazwy gminy, opisano to dodatkowo wyrazami „– z siedzibą w...”, z linkiem do tejże miejscowości.
  • Kursywą opisano również gminy, które istnieją obecnie jako jednostki obejmujące jedną miejscowość (głównie gminy miejskie), podczas gdy w 1952 roku były to gminy wiejskie (nie chodzi tu o prawa miejskie, lecz o zasięg terytorialny, obejmujący kilka wsi). Tamże dopisano określenie „– wiejska”.
  • Po nazwie gminy podano w nawiasach liczbę gromad wchodzących w jej skład. Na uwagę zasługuje fakt, iż gminy składające się z jednej miejscowości nie były podzielone na gromady (stąd liczba 0 w nawiasach). W przypadku kiedy dawna gmina miała taki charakter, podczas gdy obecnie jest to gmina obejmująca kilka wsi, rozbieżność tę zaznaczono wyrazem „– osada”. Na uwagę zasługuje też fakt, iż miasta nie były traktowane jako gminy (miejskie), lecz jako odrębne jednostki administracyjne o nazwie „miasto”.
  • W przypadku kiedy gmina brała swą nazwę od miejscowości obecnie włączonej w obręb sąsiedniego miasta i kiedy brak jest takiego artykułu na Wikipedii, została ona podlinkowana do artykułu o mieście.
  • W przypadku kiedy dawna gmina ma swój współczesny odpowiednik, lecz bierze swą nazwę od innej miejscowości (siedziby), została ona w celu przejrzystości podlinkowana do tejże miejscowości (nie do współczesnego odpowiednika). Wyjątki w linkowaniu stanowią gminy, których siedziby zmieniły nazwę, pisownię lub formę (lecz nadal jest to ta sama miejscowość).

Województwo białostockieEdytuj

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
augustowski   Augustów 1 7 172 miasto AugustówBargłów (22) • Dębowo (10) • Dowspuda (25) • Kolnica (17) • Lipsk (39) • Szczebro-Olszanka (31) • Sztabin (28)
białostocki   Białystok 8 15 432 miasto Choroszczmiasto Goniądzmiasto Knyszynmiasto Starosielcemiasto Supraślmiasto Surażmiasto Wasilkówmiasto ZabłudówBacieczki (21) • Barszczewo (32) • Czarna Wieś (18) • Dojlidy (16) • Goniądz (27) • Gródek (35) • Jaświły (28) • Juchnowiec (28) • Kalinówka (37) • Krypno (26) • Michałowo (33) • Obrubniki (26) • Trzcianne (28) • Zabłudów (45) • Zawyki (32)
Białystok   Białystok 1 nd. nd. miasto Białystok
bielski   Bielsk Podlaski 3 27 321 miasto Bielsk Podlaskimiasto Brańskmiasto HajnówkaAugustowo (10) • Białowieża (4) • Boćki (15) • Brańsk (14) • Chraboły (10) • Czeremcha (9) • Czyże (11) • Dobromil (10) • Domanowo (10) • Dubicze Cerkiewne (11) • Hajnówka (17) • Holonki (15) • Klejniki (10) • Kleszczele (11) • Łosinka (15) • Łubin Kościelny (11) • Narew (16) • Narewka (19) • Orla (15) • Pasynki (10) • Policzna (9) • Rudka (7) • Ryboły (8) • Śnieżki (13) • Topczewo (17) • Widowo (6) • Wyszki (18)
ełcki   Ełk 1 12 153 miasto EłkBajtkowo (11) • Ełk (11) • Golubie (13) • Kalinowo (18) • Klusy (9) • Nowa Wieś Ełcka (10) • Pisanica (15) • Prostki (16) • Stare Juchy (18) • Straduny (9) • Wiśniowo Ełckie (14) • Woszczele (9)
gołdapski   Gołdap 1 4 50 miasto GołdapDubeninki (15) • Górne (7) • Grabowo (17) • Jabłońskie (11)
grajewski   Grajewo 3 8 167 miasto Grajewomiasto Rajgródmiasto Szczuczyn Bełda (26) • Białaszewo (23) • Bogusze (27) • Pruska (15) • Radziłów (19) • Ruda (10) • Szczuczyn (35) • Wąsosz (12)
kolneński   Kolno 2 8 177 miasto Kolnomiasto StawiskiCzerwone (21) • Gawrychy (20) • Grabowo (27) • Lachowo (23) • Łyse (17) • Mały Płock (20) • Stawiski (29) • Turośl (20)
łomżyński   Łomża 4 16 463 miasto Jedwabnemiasto Łomżamiasto Nowogródmiasto ZambrówBożejewo (25) • Chlebiotki (26) • Długobórz (46) • Drozdowo (29) • Jedwabne (36) • Kołaki (25) • Kupiski (19) • Lubotyń (23) • Miastkowo (24) • Przytuły (41) • Puchały (29) • Rogienice (25) • Rutki (36) • Szczepankowo (32) • Szumowo (18) • Śniadowo (29)
olecki   Olecko 1 6 91 miasto OleckoBorawskie (16) • Mieruniszki (10) • Sokółki (17) • Świętajno (15) • Wieliczki (20) • Zalesie (13)
siemiatycki

(od 1 VII 1952)

  Siemiatycze 3 18 222 miasto Ciechanowiecmiasto Drohiczynmiasto SiemiatyczeBaciki Średnie (9) • Boratyniec Ruski (12) • Czartajew (16) • Dołubowo (10) • Drohiczyn (18) • Dziadkowice (16) • Grodzisk (16) • Klukowicze (14) • Kosiorki (10) • Krupice (10) • Mielnik (7) • Milejczyce (12) • Nurzec (12) • Ostrożany (13) • Perlejewo (13) • Pobikry (13) • Śledzianów (10) • Winna-Chroły (11)
sokólski   Sokółka 1 12 360 miasto SokółkaBabiki (18) • Dąbrowa (45) • Janów (32) • Korycin (43) • Krynki (19) • Kuźnica (21) • Nowy Dwór (15) • Sidra (21) • Sokółka (51) • Suchowola (47) • Szudziałowo (35) • Zalesie (13)
suwalski   Suwałki 2 16 441 miasto Sejnymiasto SuwałkiBerżniki (26) • Filipów (22) • Giby (33) • Huta (26) • Jeleniewo (30) • Kadaryszki (35) • Koniecbór (15) • Krasnopol (31) • Krasnowo (22) • Kuków (36) • Pawłówka (21) • Przerośl (17) • Puńsk (33) • Szypliszki (41) • Wiżajny (27) • Wólka (26)
wysokomazowiecki   Wysokie Mazowieckie 2 10 412 miasto Łapymiasto Wysokie MazowieckieCzyżew (36) • Klukowo (43) • Kobylin (41) • Kowalewszczyzna (21) • Piekuty (42) • Poświętne (44) • Sokoły (45) • Szepietowo (64) • Tykocin (22) • Wysokie Mazowieckie (54)

Województwo bydgoskieEdytuj

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
aleksandrowski   Aleksandrów Kujawski 4 13 322 miasto Aleksandrów Kujawskimiasto Ciechocinekmiasto Nieszawamiasto RadziejówBądkowo (26) • Boguszyce (25) • Bytoń (25) • Czamanin (25) • Koneck (22) • Lubanie (27) • Osięciny (33) • Piotrków (23) • Raciążek (15) • Radziejów (15) • Ruszkowo (34) • Sędzin (34) • Służewo (18)
brodnicki   Brodnica 2 12 89 miasto Brodnicamiasto GórznoBobrowo (10) • Brodnica (12) • Brzozie (8) • Grążawy (10) • Jabłonowo I (0) • Jabłonowo II (12) • Jastrzębie (5) • Nieżywięć (8) • Pokrzydowo (8) • Ruda (3) • Wrocki (7) • Zbiczno (8)
bydgoski   Bydgoszcz 3 10 115 miasto Fordonmiasto Koronowomiasto Solec KujawskiBydgoszcz – wiejska (14) • Dąbrówka Nowa (12) • Dobrcz (16) • Koronowo (12) • Mąkowarsko (6) • Osielsko (11) • Solec Kujawski (13) • Ślesin (9) • Wierzchucin Królewski (9) • Wtelno (11)
Bydgoszcz   Bydgoszcz 1 nd. nd. miasto Bydgoszcz
chełmiński   Chełmno 1 10 100 miasto ChełmnoChełmno (11) • Dąbrowa Chełmińska (14) • Kijewo Królewskie (8) • Lisewo (12) • Papowo Biskupie (9) • Płąchawy (7) • Podwiesk (13) • Robakowo (10) • Starogród (8) • Unisław (8)
chojnicki   Chojnice 2 9 103 miasto Chojnicemiasto CzerskBrusy (13) • Brzeźno Szlacheckie (3) • Chojnice (25) • Czersk (12) • Karsin (12) • Konarzyny (9) • Leśno (12) • Lipnice (12) • Rytel (6)
Grudziądz   Grudziądz 1 nd. nd. miasto Grudziądz
grudziądzki   Grudziądz 2 7 96 miasto Łasinmiasto Radzyn ChełmińskiGrudziądz (15) • Gruta (9) • Łasin (23) • Mokre (12) • Radzyn (17) • Rogóźno (10) • Świecie (10)
Inowrocław   Inowrocław 1 nd. nd. miasto Inowrocław
inowrocławski   Inowrocław 2 8 166 miasto Gniewkowomiasto KruszwicaChełmce (16) • Dąbrowa Biskupia (20) • Gniewkowo (21) • Inowrocław-Wschód (18) • Inowrocław-Zachód (21) • Kruszwica (23) • Rojewo (26) • Złotniki Kujawskie (21)
lipnowski   Lipno 2 17 224 miasto Dobrzyń nad Wisłąmiasto LipnoBobrowniki (14) • Chalin (15) • Czarne (18) • Czernikowo (15) • Dobrzejewice (13) • Jastrzębie (10) • Kikół (13) • Kłokock (12) • Ligowo (12) • Mazowsze (17) • Narutowo (16) • Nowogród (9) • Ossówka (13) • Skępe – osada (0) • Szpetal (21) • Tłuchowo (12) • Zaduszniki (13)
mogileński   Mogilno 4 7 134 miasto Mogilnomiasto Pakośćmiasto Strzelnomiasto TrzemesznoGębice (22) • Mogilno-Wschód (14) • Mogilno-Zachód (20) • Pakość (13) • Strzelno-Południe (28) • Strzelno-Północ (15) • Trzemeszno 22)
rypiński   Rypin 1 14 214 miasto RypinChrostkowo (17) • Okalewo (12) • Osiek (14) • Pręczki (13) • Radomin (20) • Radziki Duże (13) • Rogowo (17) • Sadłowo (19) • Skrwilno (16) • Strzygi (13) • Szczutowo (16) • Świedziebnia (16) • Zbójno (19) • Żałe (12)
sępoleński   Sępólno Krajeńskie 3 6 55 miasto Kamień Krajeńskimiasto Sępólno Krajeńskiemiasto WięcborkKamień (9) • Sępólno (10) • Sypniewo (6) • Wałdowo (10) • Wielowicz (8) • Więcbork (12)
szubiński   Szubin 4 7 92 miasto Barcinmiasto Kcyniamiasto Łabiszynmiasto SzubinBarcin (12) • Chomętowo (12) • Królikowo (12) • Łabiszyn (15) • Łankowice (17) • Samoklęski Małe (14) • Sipiory (10)
świecki   Świecie 2 14 151 miasto Nowemiasto ŚwiecieBukowiec (12) • Drzycim (11) • Gruczno (11) • Grupa (12) • Jeżewo (13) • Lipinki (3) • Lniano (12) • Nowe (17) • Osie (10) • Pruszcz (15) • Serock (5) • Świecie (10) • Świekatowo (8) • Warlubie (12)
Toruń   Toruń 1 nd. nd. miasto Toruń
toruński   Toruń 1 11 92 miasto ChełmżaChełmża (16) • Grębocin (7) • Lulkowo (11) • Łubianka (12) • Podgórz z siedzibą w Toruniu (4) • Popioły (2) • Rzęczkowo (10) • Smolno (8) • Turzno (6) • Zelgno (10) • Złotoria (6)
tucholski   Tuchola 1 8 78 miasto TucholaBysław (11) • Cekcyn (14) • Gostycyn (7) • Kęsowo (7) • Legbąd (7) • Raciąż (5) • Śliwice (18) • Tuchola (9)
wąbrzeski   Wąbrzeźno 3 9 61 miasto Golub-Dobrzyńmiasto Kowalewo Pomorskiemiasto WąbrzeźnoDębowa Łąka (5) • Kowalewo (10) • Książki (4) • Płużnica (6) • Podzamek Golubski (7) • Ryńsk (7) • Wąbrzeźno (8) • Wielkie Radowiska (7) • Wielkie Rychnowo (7)
Włocławek   Włocławek 1 nd. nd. miasto Włocławek
włocławski   Włocławek 6 13 280 miasto Brześć Kujawskimiasto Chodeczmiasto Kowalmiasto Lubień Kujawskimiasto Lubraniecmiasto PrzedeczBaruchowo (22) • Chodecz (18) • Dobiegniewo (17) • Falborz (20) • Kłóbka (18) • Kowal (8) • Lubień (25) • Łęg (9) • Piaski (40) • Przedecz (22) • Pyszkowo (27) • Śmiłowice (42) • Wieniec (27)
wyrzyski   Wyrzysk 6 8 100 miasto Łobżenicamiasto Miasteczko Kraińskiemiasto Mroczamiasto Nakło nad Noteciąmiasto Wyrzyskmiasto WysokaBiałośliwie (7) • Łobżenica (21) • Miasteczko Kraińskie (4) • Mrocza (21) • Nakło (12) • Sadki (9) • Wyrzysk (12) • Wysoka (14)
żniński   Żnin 2 6 90 miasto Janowiec Wielkopolskimiasto ŻninGąsawa (17) • Janowiec (16) • Rogowo (18) • Żarczyn (10) • Żnin-Wschód (15) • Żnin-Zachód (14)

Województwo gdańskieEdytuj

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
Elbląg   Elbląg 1 nd. nd. miasto Elbląg
elbląski   Elbląg 1 9 76 miasto TolkmickoBierutowo ¹ (12) • Gronowo (6) • Jegłownik (11) • Łęcze (8) • Milejewo (8) • Nowakowo (7) • Tolkmicko (5) • Zwierzno (11) • Żurawiec (6)

¹ – Według Dz. Urz. Woj. Rady Narodowej w Gdańsku (nr 15-1951 r.) gmina nosi nazwę Pomorska Wieś

Gdańsk   Gdańsk 1 nd. nd. miasto Gdańsk
gdański   Pruszcz Gdański 2 18 160 miasto Nowy Dwór Gdańskimiasto Pruszcz GdańskiDrewnica (9) • Kolbudy (8) • Łęgowo (4) • Łostowice (13) • Marzęcino (9) • Mierzeszyn (9) • Miłocin (14) • Nowy Dwór Gdański (12) • Ostaszewo (6) • Pruszcz Gdański (10) • Przywidz (11) • Pszczółki (5) • Stegna (9) • Suchy Dąb (9) • Sztutowo (6) • Świbno (5) • Trąbki Wielkie (13) • Wiślinka (8)
Gdynia   Gdynia 1 nd. nd. miasto Gdynia
kartuski   Kartuzy 1 12 122 miasto KartuzyBanino (11) • Chmielno (10) • Goręczyno (16) • Kamienica Szlachecka (7) • Kartuzy (8) • Parchowo (8) • Przodkowo (7) • Sianowo (10) • Sierakowice (13) • Stężyca (12) • Sulęczyno (10) • Żukowo (10)
kościerski   Kościerzyna 2 8 100 miasto Kościerzynamiasto SkarszewyDziemiany (7) • Kościerzyna (24) • Liniewo (11) • Lipusz (7) • Nowa Karczma (12) • Pogódki (10) • Skarszewy (13) • Stara Kiszewa (16)
kwidzyński   Kwidzyn 1 12 60 miasto KwidzynBrokowo (3) • Czarne Dolne (5) • Gardeja (4) • Grabowo (4) • Korzeniewo (6) • Mareza (2) • Nebrowo Wielkie (6) • Rakowiec (5) • Ryjewo (6) • Sadlinki (6) • Tychnowy (5) • Wandowo (8)
lęborski   Lębork 2 8 91 miasto Lęborkmiasto ŁebaCewice (11) • Choczewo (12) • Gniewino (11) • Łebień (10) • Łęczyce (14) • Nowa Wieś (8) • Rozłazino (12) • Wicko (13)
malborski   Malbork 2 6 62 miasto Malborkmiasto Nowy StawKałdowo (9) • Lisewo (10) • Mątowy Wielkie (9) • Myszewo (10) • Nowy Staw (14) • Stare Pole (10)
Sopot   Sopot 1 nd. nd. miasto Sopot
starogardzki   Starogard Gdański 2 9 91 miasto Skórczmiasto Starogard GdańskiBobowo (8) • Kaliska (10) • Leśna Jania (10) • Lubichowo (11) • Osieczna (8) • Osiek (8) • Skórcz (7) • Starogard (18) • Zblewo (11)
sztumski   Sztum 2 8 48 miasto Dzierzgońmiasto SztumDzierzgoń (7) • Gościszewo (5) • Jasna (6) • Mikołajki Pomorskie (5) • Stary Targ (8) • Straszewo (5) • Szropy (6) • Sztumska Wieś (6)
Tczew

(od 1 VII 1952)

  Tczew 1 nd. nd. miasto Tczew
tczewski   Tczew 2 9 70 miasto Gniewmiasto PelplinGniew (8) • Godziszewo (10) • Janowo (3) • Małe Walichnowy (7) • Morzeszczyn (11) • Opalenie (5) • Pelplin (7) • Subkowy (9) • Tczew (10)
wejherowski   Wejherowo 2 13 132 miasto Puckmiasto WejherowoChwaszczyno (9) • Hel – wiejska (5) • Kosakowo (8) • Krokowa (18) • Luzino (9) • Puck (17) • Rumia – wiejska (2) • Strzelno (9) • Strzepcz (9) • Wejherowo (21) • Wielki Donimierz (14) • Wierzchucino (9) • Władysławowo – osada (0)

Województwo katowickieEdytuj

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
Będzin   Będzin 1 0 0 miasto Będzin
będziński   Będzin 1 10 62 miasto GrodziecBobrowniki (9) • Gołonóg (0) • Kazimierz (4) • Łagisza (9) • Łosień (8) • Niwka (4) • Sączów (10) • Strzemieszyce Wielkie (4) • Zagórze (3) • Ząbkowice (11)
bielski   Bielsko-Biała 1 12 38 miasto Czechowice-DziedziceBestwina (4) • Biała – wiejska (5) • Bystra (0) • Bystra-Wilkowice (7) • Grodziec (5) • Jaworze (3) • Międzyrzecze Górne (2) • Mikuszowice (2) • Rudzica (4) • Stare Bielsko (3) • Szczyrk (0) • Zabrzeg (3)
Bielsko-Biała   Bielsko-Biała 1 nd. nd. miasto Bielsko-Biała
Bytom   Bytom 1 nd. nd. miasto Bytom
Chorzów   Chorzów 1 nd. nd. miasto Chorzów
Cieszyn   Cieszyn 1 nd. nd. miasto Cieszyn
cieszyński   Cieszyn 2 19 53 miasto Skoczówmiasto StrumieńBrenna (0) • Chybie (5) • Dębowiec (4) • Goleszów (7) • Górki Wielkie (2) • Haźlach (3) • Istebna (0) • Jaworzynka (0) • Koniaków (0) • Kończyce Wielkie (0) • Ogrodzona (5) • Pogwizdów (3) • Pruchna (0) • Puńców (3) • Skoczów (11) • Strumień (4) • Ustroń – wiejska (3) • Wisła (0) • Zebrzydowice (3)
Czeladź   Czeladź 1 nd. nd. miasto Czeladź
Częstochowa   Częstochowa 1 nd. nd. miasto Częstochowa
częstochowski   Częstochowa 0 21 153 Cykarzew Stary (8) • Dźbów (3) • Gnaszyn Dolny (9) • Grabówka (4) • Hutki (10) • Janów (9) • Kamienica Polska (4) • Konopiska (8) • Lubojna (7) • Miedźno (8) • Mokrzesz (6) • Mstów (13) • Mykanów (5) • Olsztyn (5) • Ostrowy (6) • Poczesna (5) • Przyrów (10) • Rędziny (10) • Wrzosowa (7) • Zrębice (9) • Żuraw (8)
Dąbrowa Górnicza   Dąbrowa Górnicza 1 nd. nd. miasto Dąbrowa Górnicza
Gliwice   Gliwice 1 nd. nd. miasto Gliwice
gliwicki   Gliwice 2 11 78 miasto Pyskowicemiasto ToszekBojków (6) • Kamieniec (10) • Łabędy (5) • Łubie (7) • Ostropa (4) • Pławniowice (12) • Rudziniec (5) • Sośnicowice (7) • Świbie (6) • Toszek (11) • Wielowieś (5)
Katowice   Katowice 1 nd. nd. miasto Katowice
kłobucki (od 1 VII 1952)   Kłobuck 2 14 111 miasto Kłobuckmiasto KrzepiceKamyk (8) • Krzepice (6) • Lipie (15) • Ługi-Radły (9) • Opatów (5) • Ostrowy nad Okszą (3) • Panki (11) • Popów (8) • Przystajń (10) • Truskolasy (9) • Walenczów (3) • Wąsosz Górny (8) • Węglowice (10) • Wręczyca Wielka (6)
lubliniecki   Lubliniec 4 11 59 miasto Dobrodzieńmiasto Kaletymiasto Lubliniecmiasto WoźnikiBoronów (2) • Ciasna (4) • Kochcice (5) • Koszęcin (4) • Lisów (4) • Lubsza (6) • Łagiewniki Małe (12) • Pawonków (6) • Sadów (5) • Sieraków (4) • Szemrowice (7)
Mysłowice   Mysłowice 1 nd. nd. miasto Mysłowice
Nowy Bytom   Nowy Bytom 1 nd. nd. miasto Nowy Bytom
pszczyński   Pszczyna 5 22 81 miasto Bieruń Starymiasto Łaziska Górnemiasto Mikołówmiasto Pszczynamiasto TychyBieruń Nowy (4) • Bojszowy (6) • Chełm (4) • Gardawice (6) • Goczałkowice Zdrój (0) • Golasowice (6) • Hołdunów (3) • Imielin – wiejska (2) • Kobiór (0) • Kosztowy (3) • Łaziska Średnie (2) • Miedźna (5) • Murcki (2) • Orzesze – wiejska (3) • Pawłowice (6) • Podlesie (2) • Pszczyna (7) • Suszec (6) • Śmiłowice (5) • Urbanowice (3) • Wisła Wielka (4) • Wyry (2)
Ruda   Ruda 1 nd. nd. miasto Ruda
rybnicki   Rybnik 4 27 90 miasto Knurówmiasto Rydułtowymiasto Wodzisław Śląskimiasto ŻoryBełk (4) • Bełsznica (5) • Boguszowice (6) • Chudów (5) • Chwałowice (0) • Czernica (0) • Czerwionka (0) • Dębieńsko (0) • Godów (6) • Gorzyce (4) • Jankowice Rybnickie (3) • Jastrzębie-Zdrój (wiejska) (6) • Jejkowice (6) • Leszczyny (4) • Lubomia (5) • Lyski (7) • Marklowice (0) • Niedobczyce (0) • Pogrzebień (4) • Połomia (3) • Pstrążna (5) • Pszów (wiejska) (4) • Radlin (0) • Wielopole (4) • Wilcza (0) • Wodzisław Śląski – wiejska (5) • Żory – wiejska (4)
Rybnik miasto   Rybnik 1 nd. nd. miasto Rybnik
Siemianowice Śląskie   Siemianowice Śląskie 1 nd. nd. miasto Siemianowice Śląskie
Sosnowiec   Sosnowiec 1 nd. nd. miasto Sosnowiec
Szopienice   Szopienice 1 nd. nd. miasto Szopienice
Świętochłowice   Świętochłowice 1 nd. nd. miasto Świętochłowice
tarnogórski   Tarnowskie Góry 4 13 36 miasto Brzeziny Śląskiemiasto Piekary Śląskiemiasto Radzionkówmiasto Tarnowskie GóryBobrowniki (3) • Boruszowice (3) • Brzozowice-Kamień (0) • Dąbrówka Wielka (0) • Miasteczko Śląskie – wiejska (5) • Miedary (3) • Repty Stare (2) • Stolarzowice (2) • Strzybnica (3) • Świerklaniec (4) • Tworóg (9) • Wieszowa (0) • Zbrosławice (2)
Zabrze   Zabrze 1 nd. nd. miasto Zabrze
zawierciański   Zawiercie 3 14 149 miasto Koziegłowymiasto Myszkówmiasto ŻarkiKoziegłówki (17) • Kroczyce (13) • Kromołów (6) • Łazy (16) • Mierzęcice (10) • Mrzygłód (5) • Niegowa (20) • Pińczyce (9) • Poraj (7) • Poręba – wiejska (8) • Rudnik Wielki (6) • Siewierz (6) • Włodowice (10) • Żarki (12)
Zawiercie   Zawiercie 1 nd. nd. miasto Zawiercie

Województwo kieleckieEdytuj

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
buski   Busko 2 25 281 miasto Buskomiasto ChmielnikBusko (12) • Chmielnik (16) • Drugnia (9) • Gnojno (18) • Grabki (12) • Grotniki (12) • Kurozwęki (12) • Łubnice (12) • Maleszowa (11) • Nowy Korczyn – osada (0) • Oględów (17) • Oleśnica (12) • Pacanów (18) • Pawłów (9) • Pęczelice (10) • Potok (10) • Radzanów (11) • Stopnica – osada (0) • Szaniec (14) • Szczytniki (12) • Szydłów (6) • Tuczępy (15) • Wojcza (9) • Wolica (14) • Zborów (11)
iłżecki   Starachowice 1 21 291 miasto IłżaBłaziny (11) • Chotcza (15) • Ciepielów (18) • Dziurków (8) • Krępa Kościelna (17) • Krzyżanowice (13) • Lipsko (24) • Łaziska (13) • Miechów (21) • Mirzec (9) • Pawłowice (9) • Pętkowice (13) • Rzeczniów (19) • Rzepin (20) • Sienno (22) • Skarżysko Kościelne (9) • Solec (5) • Styków (12) • Tarczek (12) • Tarłów (15) • Wąchock (6)
jędrzejowski   Jędrzejów 1 14 207 miasto JędrzejówBrzegi (9) • Małogoszcz (12) • Mierzwin (21) • Mstyczów (13) • Nagłowice (11) • Nawarzyce (14) • Prząsław (16) • Raków (19) • Sędziszów (14) • Słupia (12) • Sobków (17) • Węgleszyn (13) • Wodzisław (24) • Złotniki (12)
Kielce   Kielce 1 nd. nd. miasto Kielce
kielecki   Kielce 2 20 263 miasto Chęcinymiasto Skarżysko-KamiennaBieliny (12) • Bliżyn (16) • Bodzentyn (16) • Cisów (7) • Daleszyce (9) • Dąbrowa (11) • Dyminy (8) • Górno (12) • Korzecko (14) • Łopuszno (15) • Mniów (14) • Morawica (14) • Niewachlów (10) • Piekoszów (17) • Samsonów (24) • Słupia Nowa (10) • Snochowice (14) • Suchedniów (20) • Szczecno (11) • Zajączków (9)
konecki   Końskie 2 15 278 miasto Końskiemiasto PrzedbórzBorkowice (14) • Chlewiska (27) • Czermno (11) • Duraczów (23) • Gowarczów (25) • Góry Mokre (12) • Końskie (26) • Miedzierza (21) • Odrowąż (21) • Pijanów (21) • Przedbórz (10) • Radoszyce (28) • Ruda Maleniecka (19) • Skotniki (10) • Sworzyce (10)
kozienicki   Kozienice 2 19 307 miasto Kozienicemiasto ZwoleńBobrowniki nad Radomką (20) • Brzeźnica (16) • Brzóza (9) • Głowaczów (16) • Góra Puławska (19) • Grabów nad Pilicą (23) • Grabów nad Wisłą (24) • Jedlnia (15) • Kozienice (23) • Oblasy (17) • Pionki (0) • Policzna (21) • Rozniszew (16) • Sarnów (21) • Sieciechów (13) • Suskowola (11) • Świerże Górne (15) • Tczów (15) • Trzebień (22)
opatowski   Opatów 1 23 312 miasto OpatówBaćkowice (6) • Bodzechów (16) • Boksyce (14) • Częstocice (15) • Czyżów Szlachecki (18) • Ćmielów (14) • Gęsice (5) • Grzegorzowice (7) • Iwaniska (10) • Julianów (17) • Kunów (14) • Lasocin (12) • Łagów (13) • Malkowice (21) • Modliborzyce (18) • Opatów (21) • Ożarów (12) • Piórków (5) • Rembów (16) • Ruda Kościelna (16) • Sadowie (14) • Waśniów (9) • Wojciechowice (19)
opoczyński   Opoczno 1 22 352 miasto OpocznoBiałaczów (12) • Drzewica (11) • Goździków (12) • Janków z siedzibą w Sławnie (18) • Klwów (16) • Krzczonów (18) • Kuniczki (14) • Machory (36) • Niewierszyn (15) • Opoczno (21) • Ossa (18) • Owczary (5) • Przysucha (11) • Radonia (18) • Rusinów (16) • Skrzyńsko (16) • Studzianna (11) • Stużno (18) • Topolice (23) • Unewel (14) • Wielka Wola (12) • Zajączków (15)
Ostrowiec Świętokrzyski   Ostrowiec Świętokrzyski 1 nd. nd. miasto Ostrowiec Świętokrzyski
pińczowski   Pińczów 3 20 270 miasto Działoszycemiasto Pińczówmiasto SkalbmierzBejsce (10) • Boszczynek (16) • Chroberz (14) • Czarkowy (17) • Czarnocin (12) • Dobiesławice (11) • Drożejowice (20) • Góry (13) • Kazimierza Wielka (12) • Kliszów (18) • Koszyce (20) • Kościelec (12) • Nagórzany (11) • Opatowiec (16) • Pińczów (18) • Sancygniów (16) • Topola (5) • Wiślica (8) • Zagość (10) • Złota (11)
Radom   Radom 1 nd. nd. miasto Radom
radomski   Radom 3 23 362 miasto Skaryszewmiasto Szydłowiecmiasto WyśmierzyceBiałobrzegi (12) • Błotnica (21) • Gębarzew (14)• Gzowice (17) • Jedlińsk (21) • Kowala (17) • Kozłów (7) • Kuczki (17) • Orońsko (18) • Potworów (21) • Przytyk (23) • Radom (17) • Radzanów (16) • Rogów (14) • Skaryszew (18) • Stromiec (15) • Szydłowiec (17) • Wielogóra (11) • Wieniawa (16) • Wierzbica (2) • Wolanów (21) • Zakrzew (17) • Zalesice (10)
sandomierski   Sandomierz 3 14 245 miasto Sandomierzmiasto Staszówmiasto ZawichostDwikozy (19) • Jurkowice (24) • Klimontów (28) • Koprzywnica (16) • Lipnik (18) • Łoniów (26) • Obrazów (17) • Osiek (12) • Połaniec (11) • Rytwiany (5) • Samborzec (22) • Tursko Wielkie (13) • Wilczyce (19) • Wiśniowa (15)
Starachowice

(od 1 VII 1952)

  Starachowice 1 nd. nd. miasto Starachowice
włoszczowski   Włoszczowa 2 13 180 miasto Szczekocinymiasto WłoszczowaChrząstów (14) • Dobromierz (14) • Irządze (18) • Kluczewsko (11) • Krasocin (14) • Kurzelów (9) • Lelów (20) • Moskarzew (17) • Oleszno (8) • Radków (20) • Rokitno (6) • Secemin (19) • Włoszczowa (10)

Województwo koszalińskieEdytuj

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
białogardzki   Białogard 3 10 135 miasto Białogardmiasto Połczyn Zdrójmiasto ŚwidwinBiały Zdrój (15) • Brzeźno (19) • Lekowo (16) • Łęczno (10) • Połczyn Zdrój (15) • Pomianowo (13) • Rąbino (13) • Rogowo (14) • Sadkowo (8) • Tychowo (12)
bytowski   Bytów 1 7 48 miasto BytówBorzytuchom (8) • Jasień (5) • Niezabyszewo (6) • Pomysk Wielki (6) • Studzienice (7) • Tuchomie (9) • Ugoszcz (7)
człuchowski   Człuchów 5 9 71 miasto Biały Bórmiasto Czarnemiasto Człuchówmiasto Debrznomiasto LędyczekBrzezie (10) • Cierznie (8) • Człuchów (7) • Gwieździn (5) • Koczała (8) • Łoża (11) • Przechlewo (10) • Strzeczona (5) • Wierzchowo (7)
drawski   Drawsko Pomorskie 3 9 61 miasto Drawsko Pomorskiemiasto Kalisz Pomorskimiasto ZłocieniecDrawsko (9) • Kalisz Pomorski (6) • Ostrowice (11) • Poźrzadło Wielkie (4) • Rydzewo (5) • Stara Studnica (4) • Świerczyna (8) • Wierzchowo (7) • Złocieniec (7)
kołobrzeski   Kołobrzeg 2 10 88 miasto Karlinomiasto KołobrzegCharzyno (13) • Dygowo (14) • Gościno (3) • Robuń (13) • Rymań (9) • Siemyśl (8) • Sławoborze (6) • Stary Borek (6) • Ustronie Morskie (6) • Wrzosowo (10)
Koszalin   Koszalin 1 nd. nd. miasto Koszalin
koszaliński   Koszalin 1 12 107 miasto SianówBędzino (12) • Bobolice (6) • Dobrzyca (7) • Gozd (7) • Karczyno ¹ (6) • Koszalin – wiejska (16) • Kraśnik Koszaliński (9) • Krępa (10) • Manowo (11) • Sucha Koszalińska (10) • Śmiechów (6) • Świeszyno (7)

¹ – W terenie używa się nazwę gminy Karsinka

miastecki   Miastko 1 7 75 miasto MiastkoBarcino (9) • Kawcze (12) • Kołczygłowy (10) • Łubno (11) • Wałdowo (10) • Warcino (13) • Wołcza Wielka (10)
sławieński   Sławno 3 9 148 miasto Darłowomiasto Polanówmiasto SławnoDarłowo (19) • Dobiesław (14) • Lejkowo (18) • Nacmierz (21) • Polanów (16) • Sieciemin (13) • Sławno (17) • Wrześnica (18) • Żukowo (12)
Słupsk   Słupsk 1 nd. nd. miasto Słupsk
słupski   Słupsk 1 19 185 miasto UstkaBruskowo Wielkie (11) • Damnica (10) • Dębnica Kaszubska (6) • Duninowo (7) • Gardna Wielka (16) • Główczyce (10) • Kobylnica (10) • Lubuczewo (9) • Łupawa (13) • Mikorowo (6) • Motarzyno (7) • Nożyno (7) • Pobłocie (13) • Potęgowo (16) • Rokity (4) • Ryczewo (8) • Stara Dąbrowa (13) • Wytowno (10) • Żelki (9)
szczecinecki   Szczecinek 4 10 131 miasto Barwicemiasto Czaplinekmiasto Okonekmiasto SzczecinekBarwice (13) • Czaplinek (12) • Grzmiąca (14) • Kluczewo (15) • Krągi (14) • Krosino (12) • Łubowo (12) • Okonek (13) • Spore (12) • Szczecinek (14)
wałecki   Wałcz 5 10 97 miasto Człopamiasto Jastrowiemiasto Mirosławiecmiasto Tucznomiasto WałczDębołęka (11) • Hanki (10) • Kłębowiec (10) • Lubiesz (10) • Mielęcin (8) • Róża Wielka (13) • Stara Łubianka (12) • Sypniewo (7) • Szwecja (6) • Trzebin (10)
złotowski   Złotów 2 9 67 miasto Krajenkamiasto ZłotówKleszczyna (8) • Krajenka (11) • Lipka (9) • Łąkie (6) • Radawnica (8) • Stara Wiśniewka (6) • Stare Gronowo (5) • Tarnówka (9) • Zakrzewo (5)

Województwo krakowskieEdytuj

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
bocheński   Bochnia 2 13 138 miasto Bochniamiasto NiepołomiceBochnia (19) • Bogucice (10) • Drwinia (6) • Lipnica Murowana (6) • Łapanów (18) • Mikluszowice (5) • Niegowić (15) • Rzezawa (9) • Targowisko (11) • Trzciana (12) • Uście Solne (8) • Wiśnicz Nowy (15) • Zabierzów Bocheński (4)
brzeski   Brzesko 1 11 109 miasto BrzeskoBorzęcin (2) • Czchów (10) • Dębno (11) • Iwkowa (7) • Okocim (4) • Radłów (9) • Szczepanów (8) • Szczurowa (16) • Uszew (4) • Wojnicz (13) • Zakliczyn (22)
chrzanowski   Chrzanów 5 10 77 miasto Chrzanówmiasto Jaworznomiasto Krzeszowicemiasto Szczakowamiasto TrzebiniaAlwernia (9) • Babice (9) • Chełmek (5) • Jaworzno – wiejska (2) • Krzeszowice (16) • Libiąż Mały (4) • Nowa Góra (5) • Szczakowa – wiejska (3) • Tenczynek (6) • Trzebinia (15)
dąbrowski   Dąbrowa Tarnowska 2 8 100 miasto Dąbrowa Tarnowskamiasto ŻabnoBolesław (12) • Dąbrowa (16) • Gręboszów (15) • Mędrzechów (12) • Otfinów (12) • Radgoszcz (8) • Szczucin (14) • Wietrzychowice (11)
krakowski   Kraków 2 11 151 miasto Skawinamiasto WieliczkaCzernichów (15) • Koźmice Wielkie (13) • Liszki (16) • Ruszcza (15) • Skawina (16) • Swoszowice (11) • Świątniki Górne (10) • Trąbki (16) • Węgrzce (12) • Wieliczka (13) • Zabierzów (14)
Kraków   Kraków 1 nd. nd. miasto Kraków
limanowski   Limanowa 2 11 85 miasto Limanowamiasto Mszana Dolna (od 1 VII 1952) • Dobra (7) • Jodłownik (12) • Kamienica (5) • Limanowa (17) • Łukowica (9) • Mszana Dolna (7) • Niedźwiedź (6) • Skrzydlna (4) • Słopnice – jedna osada (0) • Tymbark (9) • Ujanowice (9)
miechowski   Miechów 3 24 305 miasto Miechówmiasto Proszowicemiasto SłomnikiChodów (9) • Gruszów z siedzibą w Brzesku Nowym (8) • Igołomia (7) • Iwanowice (14) • Jaksice (14) • Kacice z siedzibą w Prandocinie (11) • Klimontów (11) • Koniusza (16) • Kowala (13) • Kozłów (11) • Książ Wielki (22) • Luborzyca (15) • Łętkowice (12) • Michałowice (17) • Niedźwiedź (12) • Nieszków (13) • Pałecznica (16) • Racławice (Kościuszkowskie) (14) • Rzerzuśnia (pisownia przez „rz”) z siedzibą w Gołczy (15) • Szreniawa (15) • Tczyca (9) • Wawrzeńczyce (5) • Wielko-Zagórze z siedzibą w Zagorzycach (13) • Wierzbno (13)
myślenicki   Myślenice 3 10 98 miasto Dobczycemiasto Jordanówmiasto MyśleniceBystra (6) • Gdów (18) • Łętownia (7) • Myślenice (13) • Pcim (7) • Raciechowice (18) • Siepraw (10) • Skawa (4) • Sułkowice (6) • Wiśniowa (9)
nowosądecki   Nowy Sącz 5 14 182 miasto Grybówmiasto Krynicamiasto Muszynamiasto Piwnicznamiasto Stary SączChełmiec Polski (12) • Grybów (16) • Kobyle-Gródek (11) • Korzenna (17) • Łabowa (9) • Łącko (14) • Łososina Dolna (17) • Muszyna (10) • Nawojowa (15) • Nowy Sącz – wiejska (17) • Piwniczna (10) • Podegrodzie (13) • Stary Sącz (13) • Tylicz (8)
nowotarski   Nowy Targ 1 18 99 miasto Nowy TargBukowina (6) • Chochołów (4) • Ciche (4) • Czarny Dunajec (2) • Czorsztyn (7) • Jabłonka (8) • Kościelisko – osada (0) • Krościenko (5) • Ludźmierz (10) • Łapsze Niżne (8) • Łopuszna (9) • Ochotnica (2) • Odrowąż (6) • Poronin (6) • Raba Wyżna (9) • Rabka – osada (0) • Szaflary (8) • Szczawnica Wyżna (5)
Nowy Sącz   Nowy Sącz 1 nd. nd. miasto Nowy Sącz
olkuski   Olkusz 2 15 187 miasto Olkuszmiasto WolbromBolesław (16) • Cianowice (22) • Dłużec (13) • Jangrot (18) • Kidów (14) • Klucze (7) • Minoga (16) • Ogrodzieniec (8) • Pilica (19) • Przeginia (8) • Rabsztyn (14) • Skała (3) • Sławków – wiejska (9) • Sułoszowa (6) • Żarnowiec (14)
oświęcimski   Oświęcim 4 6 44 miasto Kętymiasto Oświęcimmiasto Wilamowicemiasto ZatorBrzeszcze (5) • Kęty (7) • Osiek (4) • Oświęcim (13) • Wilamowice (3) • Zator (12)
tarnowski   Tarnów 1 10 98 miasto TuchówCiężkowice (14) • Gromnik (7) • Gumniska (11) • Lisia Góra (11) • Łęg Tarnowski (6) • Mościce (3) • Pleśna (12) • Ryglice (7) • Tuchów (15) • Wierzchosławice (12)
Tarnów   Tarnów 1 nd. nd. miasto Tarnów
wadowicki   Wadowice 4 13 98 miasto Andrychówmiasto Kalwaria Zebrzydowskamiasto Maków Podhalańskimiasto WadowiceAndrychów (7) • Brzeźnica (15) • Budzów (7) • Chocznia – osada (0) • Kalwaria (16) • Maków (5) • Mucharz (8) • Ryczów (9) • Stryszów (9) • Wadowice (15) • Wieprz (7) • Zawoja – osada (0) • Zembrzyce – osada (0)
Zakopane   Zakopane 1 nd. nd. miasto Zakopane
żywiecki   Żywiec 2 12 75 miasto Suchamiasto ŻywiecCięcina (6) • Gilowice (7) • Jeleśnia (8) • Łodygowice (4) • Milówka (6) • Porąbka (5) • Rajcza (5) • Sporysz ¹ (10) • Stryszawa (6) • Ślemień (8) • Ujsoły (4) • Zabłocie ¹ (6)

¹ – Sporysz i Zabłocie nie wchodziły w skład własnoimiennych gmin (od 1950 dzielnice Żywca)

Województwo lubelskieEdytuj

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
bialski   Biała Podlaska 2 20 260 miasto Biała Podlaskamiasto TerespolBohukały (15) • Dobryń (16) • Dubów (10) • Hołowczyce (14) • Huszcza (6) • Janów Podlaski (13) • Kobylany (16) • Kodeń (13) • Kościeniewicze (10) • Łomazy (6) • Piszczac (10) • Rokitno (13) • Rossosz (5) • Sidorki (19) • Sitnik (15) • Swory (15) • Tuczna (14) • Witulin (14) • Zabłocie (15) • Zakanale (18)
biłgorajski   Biłgoraj 1 15 144 miasto BiłgorajAleksandrów (13) • Babice (6) • Biszcza (7) • Frampol (13) • Goraj (11) • Huta Krzeszowska (16) • Kocudza (13) • Krzeszów (9) • Księżpol (9) • Łukowa (9) • Potok Górny (9) • Puszcza Solska (11) • Sól (13) • Tarnogród – osada (0) • Wola Różaniecka (5)
Chełm   Chełm 1 nd. nd. miasto Chełm
chełmski   Chełm 0 13 368 Bukowa (28) • Krzywiczki (32) • Olchowiec (25) • Pawłów (22) • Rakołupy (23) • Rejowiec (25) • Siedliszcze (26) • Staw (41) • Świerże (29) • Turka (34) • Wiszniewice z siedzibą w Cycowie (36) • Wojsławice (20) • Żmudź (27)
hrubieszowski   Hrubieszów 1 15 241 miasto HrubieszówBiałopole (19) • Chłopiatyn (6) • Dołhobyczów (12) • Dubienka (12) • Grabowiec (25) • Horodło (17) • Hulcze (10) • Kryłów (9) • Miączyn (15) • Mieniany (12) • Miętkie (23) • Mołodiatycze (14) • Moniatycze (27) • Uchanie (25) • Werbkowice (15)
krasnostawski   Krasnystaw 1 14 236 miasto KrasnystawCzajki z siedzibą w Kraśniczynie (20) • Fajsławice (10) • Gorzków (25) • Izbica (17) – sama Izbica należała do gminy TarnogóraKrasnystaw (13) • Łopiennik (14) • Rudnik (14) • Rybczewice (13) • Siennica Różana (19) • Tarnogóra (4) • Turobin (22) • Wysokie (17) • Zakrzew (20) • Żółkiewka (28)
kraśnicki   Kraśnik 2 15 247 miasto Janów Lubelskimiasto KraśnikAnnopol (21) • Batorz (10) • Brzozówka (25) • Chrzanów (11) • Dzierzkowice (16) • Gościeradów (15) • Kawęczyn (21) • Kosin (7) • Modliborzyce (21) • Potok (15) • Trzydnik (20) • Urzędów (17) • Wilkołaz (16) • Zaklików (15) • Zakrzówek (17)
lubartowski   Lubartów 2 15 212 miasto Lubartówmiasto Ostrów LubelskiAbramów (11) • Czemierniki (12) • Firlej (21) • Kamionka (10) • Krasienin (11) • Leszkowice (11) • Ludwin (31) • Łuck (17) • Michów (11) • Niemce (11) • Rudno (18) • Samoklęski (12) • Serniki (10) • Spiczyn (10) • Tarło (16)
lubelski   Lublin 1 16 331 miasto ŁęcznaBełżyce (14) • Brzeziny (23) • Bychawa (18) • Chodel (18) • Jastków (22) • Jaszczów (19) • Konopnica (26) • Krzczonów (18) • Mełgiew (26) • Niedrzwica (19) • Piaski (23) • Piotrków (15) • Piotrowice (23) • Wojciechów (14) • Wólka (27) • Zemborzyce (26)
Lublin   Lublin 1 nd. nd.

miasto Lublin

łukowski   Łuków 2 17 264 miasto Łukówmiasto Stoczek ŁukowskiBiałobrzegi (19) • Celiny (14) • Dąbie (7) • Gołąbki (13) • Gułów (10) • Jarczew (12) • Łuków (20) • Łysobyki (10) • Mysłów (23) • Prawda (29) • Radoryż (13) • Serokomla (17) • Stanin (13) • Trzebieszów (16) • Tuchowicz (14) • Ulan (16) • Wojcieszków (18)
puławski   Puławy 2 16 299 miasto Kazimierz Dolnymiasto PuławyBaranów nad Wieprzem (21) • Celejów (12) • Garbów (11) • Godów (38) • Gołąb (6) • Kamień (19) • Karczmiska (31) • Końskowola (13) • Kurów (14) • Markuszów (12) • Nałęczów (11) • Opole (23) • Rybitwy (25) • Szczekarków (25) • Wąwolnica (23) • Żyrzyn (15)
radzyński   Radzyń Podlaski 3 14 172 miasto Kockmiasto Międzyrzec Podlaskimiasto Radzyń PodlaskiBiała (29) • Brzozowy Kąt (8) • Jabłoń (10) • Kąkolewnica (18) • Komarówka Podlaska (10) • Milanów (12) • Misie (8) • Siemień (19) • Suchowola (10) • Szóstka (6) • Tłuściec (15) • Wohyń (6) • Zahajki (7) • Żerocin (14)
tomaszowski   Tomaszów Lubelski 1 17 233 miasto Tomaszów LubelskiBełżec (3) • Jarczów (14) • Komarów (21) • Kotlice (17) • Krynice (17) • Lubycza Królewska (10) • Łaszczów (24) • Machnów (3) • Majdan Górny (16) • Majdan Sopocki (12) • Pasieki (17) • Poturzyn (8) • Rachanie (17) • Tarnawatka (15) • Telatyn (10) • Tyszowce (21) • Ulhówek (8)
włodawski   Włodawa 2 14 200 miasto Parczewmiasto WłodawaDębowa Kłoda (11) • Hańsk (17) • Krzywowierzba (16) • Opole (12) • Romanów (13) • Sławatycze (11) • Sobibór (16) • Tyśmienica (9) • Uścimów (12) • Wisznice (13) • Włodawa (10) • Wola Wereszczyńska (27) • Wołoskowola (22) • Wyryki (11)
zamojski   Zamość 1 13 214 miasto SzczebrzeszynKrasnobród (16) • Łabunie (13) • Mokre (19) • Nielisz (13) • Nowa Osada z siedzibą w Sitnie (15) • Radecznica (18) • Skierbieszów (19) • Stary Zamość (22) • Suchowola (17) • Sułów (17) • Tereszpol (8) • Wysokie (13) • Zwierzyniec (14)
Zamość

(od 1 VII 1952)

  Zamość 1 nd. nd. miasto Zamość

Województwo łódzkie z miastem wydzielonym ŁódźEdytuj

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
Łódź   Łódź 1 nd. nd. miasto Łódź
brzeziński   Brzeziny 3 15 225 miasto Brzezinymiasto Koluszkimiasto StrykówBędków (17) • Biała (8) • Bratoszewice (13) • Ciosny (14) • Długie (9) • Dmosin (15) • Dobra (18) • Gałkówek (20) • Lipiny (14) • Łazisko (24) • Łaznów (6) • Mikołajów (10) • Mroga Dolna (19) • Niesułków (14) • Popień (24)
kutnowski   Kutno 3 12 239 miasto Krośniewicemiasto Kutnomiasto ŻychlinBłonie (28) • Dąbrowice (11) • Dobrzelin (21) • Krośniewice (21) • Krzyżanówek (27) • Kutno (22) • Łanięta (19) • Oporów (19) • Plecka Dąbrowa (18) • Rdutów (17) • Sójki (28) • Wojszyce (23)
łaski   Łask 1 18 276 miasto ŁaskBałucz (14) • Buczek (19) • Chociw (13) • Dąbrowa Rusiecka (18) • Dłutów (15) • Dobroń (16) • Górka Pabianicka (11) • Lutomiersk (14) • Łask (20) • Pruszków (12) • Sędziejowice (20) • Szczerców (15) • Widawa (23) • Widzew (10) • Wodzierady (14) • Wygiełzów (15) • Zapolice (23) • Zelów (4)
łęczycki   Łęczyca 3 15 257 miasto Łęczycamiasto Ozorkówmiasto PoddębiceChociszew (10) • Dalików (20) • Gostków (26) • Grabów (22) • Leśmierz (20) • Mazew (16) • Piaskowice (11) • Piątek (23) • Poddębice (14) • Rogóźno (16) • Sobótka (11) • Tkaczew (21) • Topola (16) • Tum (17) • Witonia (14)
łowicki   Łowicz 2 11 245 miasto Głownomiasto ŁowiczBąków (29) • Bielawy (33) • Bolimów (16) • Dąbkowice (22) • Domaniewice (11) • Jeziorko (28) • Kiernozia (21) • Kompina (18) • Lubianków (26) • Łyszkowice (27) • Nieborów (14)
łódzki   Łódź 3 12 152 miasto Aleksandrów Łódzkimiasto Konstantynów Łódzkimiasto TuszynBabice (8) • Bełdów (9) • Brójce (16) • Brużyca Wielka (20) • Czarnocin (11) • Gospodarz (12) • Kruszów (16) • Lućmierz (19) • Nowosolna (7) • Puczniew (12) • Rąbień (10) • Wiskitno (10)
Pabianice   Pabianice 1 nd. nd. miasto Pabianice
piotrkowski   Piotrków Trybunalski 2 21 392 miasto Bełchatówmiasto SulejówBełchatówek (18) • Bogusławice (24) • Bujny Szlacheckie (22) • Chabielice (11) • Golesze (11) • Gorzkowice (18) • Grabica (17) • Kamieńsk (14) • Kleszczów (12) • Kluki (23) • Krzyżanów (20) • Łęczno (18) • Łękawa (15) • Parzniewice (14) • Podolin (8) • Ręczno (34) • Rozprza (24) • Szydłów (29) • Uszczyn (13) • Wadlew (22) • Woźniki (25)
Piotrków Trybunalski miasto   Piotrków Trybunalski 1 nd. nd. miasto Piotrków Trybunalski
radomszczański   Radomsko 2 25 310 miasto Koniecpolmiasto RadomskoBrudzice (15) • Brzeźnica (12) • Dąbrowa Zielona (12) • Dmenin (12) • Dobryszyce (15) • Garnek (8) • Gidle (10) • Gosławice (12) • Kłomnice (12) • Kobiele (15) • Konary (10) • Koniecpol (11) • Kruszyna (11) • Maluszyn (17) • Masłowice (16) • Pajęczno (11) • Pławno (2) • Przerąb (18) • Radomsko (16) • Radziechowice (16) • Rząśnia (10) • Sulmierzyce (9) • Wielgomłyny (17) • Zamoście (14) • Żytno (9)
rawski   Rawa Mazowiecka 3 14 343 miasto Biała Rawskamiasto Nowe Miasto nad Pilicąmiasto Rawa MazowieckaBoguszyce (27) • Budziszewice (21) • Czerniewice (28) • Gortatowice (30) • Góra (26) • Inowłódz (6) • Lubania (36) • Lubochnia (20) • Marianów (29) • Regnów (33) • Rzeczyca (12) • Stara Wieś (19) • Wałowice (26) • Żelechlin (30)
sieradzki   Sieradz 5 19 303 miasto Sieradzmiasto Szadekmiasto Wartamiasto Zduńska Wolamiasto ZłoczewBarczew (14) • Bartochów (18) • Bogumiłów (11) • Brzeźnio (22) • Charłupia Mała (11) • Godynice (14) • Gruszczyce (16) • Klonowa (12) • Krokocice (15) • Majaczewice (21) • Męka (13) • Rossoszyca (7) • Szadek (15) • Wierzchy (24) • Wojsławice (12) • Wróblew (19) • Zadzim (18) • Zduńska Wola (24) • Złoczew (17)
skierniewicki   Skierniewice 1 8 193 miasto SkierniewiceDębowa Góra (21) • Doleck (33) • Głuchów (18) • Grzymkowice (15) • Korabiewice (40) • Kowiesy (23) • Skierniewka (22) • Słupia (21)
Tomaszów Mazowiecki   Tomaszów Mazowiecki 1 nd. nd. miasto Tomaszów Mazowiecki
wieluński   Wieluń 3 24 334 miasto Praszkamiasto Wieluńmiasto WieruszówBolesławiec (10) • Czastary (8) • Działoszyn (15) • Dzietrzkowice (7) • Galewice (19) • Kamionka (11) • Kiełczygłów (13) • Konopnica (11) • Kurów (5) • Kuźnica Grabowska (9) • Lututów (23) • Mierzyce (18) • Mokrsko (16) • Naramice (20) • Praszka (15) • Radoszewice (27) • Rudniki (20) • Siemkowice (16) • Skomlin (10) • Skrzynki (6) • Skrzynno (13) • Sokolniki (11) • Starzenice (18) • Wydrzyn (13)
Zgierz   Zgierz 1 nd. nd. miasto Zgierz

Województwo olsztyńskieEdytuj

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
bartoszycki   Bartoszyce 1 4 40 miasto BartoszyceDąbrowa (12) • Galiny (7) • Sępopol (13) • Sokolica (8)
braniewski   Braniewo 2 9 88 miasto Braniewomiasto OrnetaBażyny (10) • Chruściel (7) • Frombork (8) • Lechowo (10) • Lelkowo (12) • Nowa Pasłęka (12) • Pieniężno (11) • Płoskinia (11) • Wola Lipowska (7)
działdowski   Działdowo 2 8 78 miasto Działdowomiasto LidzbarkDziałdowo (8) • Filice (12) • Iłowo (9) • Kiełpiny (8) • Lidzbark (13) • Płośnica (8) • Rybno (10) • Żabiny (10)
giżycki   Giżycko 2 6 82 miasto Giżyckomiasto RynGiżycko (11) • Paprotki (9) • Ryn (21) • Sterławki Wielkie (12) • Talki (15) • Wydminy (14)
iławecki   Górowo Iławeckie 1 6 47 miasto Górowo IławeckieBukowiec (6) • Galiny z siedzibą w Gałajnach (8) • Górowo (13) • Kandyty (5) • Pieszkowo (8) • Wojciechy (7)
kętrzyński   Kętrzyn 1 11 77 miasto KętrzynBarciany (7) • Bezławki (7) • Biedaszki (8) • Bobrowo (7) • Korsze (7) • Kraskowo (8) • Nowa Różanka (8) • Sątoczno – dawniej Laukinikowo (4) • Skandawa (7) • Srokowo (8) • Winda (6)
lidzbarski   Lidzbark Warmiński 2 8 104 miasto Dobre Miastomiasto Lidzbark WarmińskiDobre Miasto (13) • Kiwity (16) • Kłębowo (13) • Lidzbark Warmiński (17) • Lubomino (9) • Piotraszewo (13) • Runowo (11) • Świątki (12)
morąski   Morąg 1 10 114 miasto MorągBoguchwały (9) • Boreczno (15) • Bramka (9) • Królewo (14) • Małdyty (11) • Miłakowo (13) • Myślice (12) • Słonecznik (5) • Stary Dzierzgoń (13) • Zalewo (13)
mrągowski   Mrągowo 2 9 113 miasto Mikołajkimiasto MrągowoBaranowo (12) • Marcinkowo (14) • Nawiady (13) • Piecki (10) • Rybno (9) • Sorkwity (17) • Ukta (18) • Woźnice (5) • Wyszembork (15)
nidzicki   Nidzica 1 7 92 miasto NidzicaJedwabno (16) • Kozłowo (14) • Muszaki (11) • Napiwoda (10) • Szkotowo (16) • Szkudaj (18) • Wały (7)
nowomiejski   Nowe Miasto Lubawskie 2 11 81 miasto Lubawamiasto Nowe Miasto LubawskieGrodziczno (7) • Krotoszyny (6) • Kurzętnik (6) • Lubawa (9) • Łąkorz (8) • Marzęcice (9) • Mroczno (5) • Nowe Miasto (5) • Nowy Dwór Bratiański (8) • Prątnica (11) • Rożental (7)
Olsztyn   Olsztyn 1 nd. nd. miasto Olsztyn
olsztyński   Olsztyn 1 9 119 miasto BarczewoButryny (7) • Dywity (21) • Gietrzwałd (14) • Klebark (16) • Lamkowo (10) • Marcinkowo (12) • Ramsowo (10) • Stawiguda (10) • Wrzesina (19)
ostródzki   Ostróda 2 11 147 miasto Olsztynekmiasto OstródaBiesal (16) • Dąbrówno (16) • Grunwald (15) • Łukta (15) • Miłomłyn (9) • Olsztynek (14) • Ostróda (8) • Pietrzwałd (13) • Szyldak (12) • Tyrowo (12) • Waplewo (17)
pasłęcki   Pasłęk 1 8 93 miasto PasłękDobry (12) • Jelonki (11) • Marianka (13) • Młynary (13) • Rogajny – dawniej Żytno (12) • Rychliki (8) • Wilczęta (13) • Zielonka Pasłęcka (11)
piski   Pisz 3 10 131 miasto Biała Piskamiasto Orzyszmiasto PiszBiała Piska (21) • Drozdowo (10) • Drygały (11) • Kumielsk (18) • Orzysz (13) • Pisz (8) • Różyńsk Wielki (18) • Trzonki (11) • Wejsuny (6) • Wiartel (15)
reszelski   Biskupiec 4 8 75 miasto Biskupiecmiasto Bisztynekmiasto Jezioranymiasto ReszelCzerwonka (11) • Franknowo (11) • Grzęda (9) • Klewno (11) • Kolno (8) • Lutry (9) • Radostowo (8) • Rzeck (8)
suski   Iława 3 8 77 miasto Iławamiasto Prabutymiasto SuszGdakowo (7) • Iława (8) • Jędrychowo (12) • Kisielice (11) • Klimy (11) • Piotrkowo (6) • Różnowo (9) • Rudzienice (13)
szczycieński   Szczytno 1 9 122 miasto SzczytnoDźwierzuty (7) • Kobułty (8) • Lipowiec (12) • Pasym (18) • Rańsk (13) • Rozogi (9) • Szczytno (25) • Świętajno (12) • Wielbark (18)
węgorzewski   Węgorzewo 1 9 85 miasto WęgorzewoBanie Mazurskie (17) • Budry (8) • Kruklanki (10) • Kuty (9) • Olszewo (11) • Pozezdrze (7) • Radzieje (5) • Węgielsztyn (7) • Węgorzewo (11)

Województwo opolskieEdytuj

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
Brzeg   Brzeg 1 nd. nd. miasto Brzeg
brzeski   Brzeg 1 8 61 miasto Lewin BrzeskiBrzezina (8) • Karłowice (7) • Kościerzyce (7) • Lubsza (6) • Łosiów (9) • Mąkoszyce (6) • Olszanka (10) • Przylesie (8)
głubczycki   Głubczyce 3 10 75 miasto Baborówmiasto Głubczycemiasto KietrzBaborów (8) • Branice (7) • Głubczyce (9) • Kietrz (6) • Klisino (8) • Lisięcice (6) • Mokre (10) • Pilszcz (8) • Włodzienin (7) • Zubrzyce (6)
grodkowski   Grodków 2 8 68 miasto Grodkówmiasto OtmuchówGrodków (7) • Jędrzejów (12) • Kamiennik (11) • Kopice (5) • Maciejowice (9) • Otmuchów (10) • Skoroszyce (8) • Wierzbnik (6)
kluczborski   Kluczbork 3 7 57 miasto Byczynamiasto Kluczborkmiasto WołczynJaśkowice (11) • Krzywiczyny (5) • Ligota Zamecka (8) • Łowkowice (9) • Skałągi (8) • Smardy Dolne (9) • Wierzbica Górna (7)
kozielski   Koźle 2 9 83 miasto Kędzierzynmiasto KoźleBierawa (8) • Blachownia Śląska (7) • Cisek (10) • Gościęcin (14) • Kłodnica – wiejska (5) • Pawłowiczki (9) • Polska Cerekiew (15) • Reńska Wieś (7) • Większyce (8)
namysłowski   Namysłów 1 8 53 miasto NamysłówBąkowice (7) • Biestrzykowice (7) • Głuszyna (5) • Michalice (6) • Siemysłów (6) • Smarchowice Wielkie (7) • Strzelce (8) • Wilków (7)
niemodliński   Niemodlin 1 7 73 miasto NiemodlinDąbrowa (9) • Grabin (9) • Gracze (16) • Korfantów (14) • Łambinowice (7) • Skorogoszcz (8) • Tułowice (10)
Nysa   Nysa 1 nd. nd. miasto Nysa
nyski   Nysa 2 13 96 miasto Głuchołazymiasto PaczkówBurgrabice (8) • Głuchołazy (5) • Goświnowice (5) • Jasienica Dolna (5) • Kałków (10) • Kępnica (8) • Nowaki (12) • Nowy Las (6) • Siestrzechowice (10) • Stary Paczków (6) • Ścinawa Nyska (7) • Trzeboszowice (7) • Złotogłowice (7)
oleski   Olesno 2 10 60 miasto Gorzów Śląskimiasto OlesnoBogacica (7) • Borki Wielkie (4) • Kościeliska (5) • Kozłowice (5) • Lasowice Małe (6) • Lasowice Wielkie (7) • Radłów (6) • Wysoka (7) • Zdziechowice (5) • Zębowice (8)
Opole   Opole 1 nd. nd. miasto Opole
opolski   Opole 1 20 137 miasto KrapkowiceChróścina (7) • Chrząstowice (9) • Czarnowąsy (5) • Dąbrówka Dolna (9) • Dobrzeń Wielki (4) • Gosławice (5) • Groszowice (3) • Komprachcice (7) • Krapkowice (5) • Kup (4) • Łubniany (10) • Nowa Wieś Królewska (2) • Ozimek (12) • Pokój (8) • Popielów (5) • Prószków (11) • Tarnów Opolski (8) • Turawa (8) • Wójtowa Wieś (7) • Zagwiździe (8)
prudnicki   Prudnik 3 11 93 miasto Białamiasto Głogówekmiasto PrudnikBiedrzychowice (6) • Gostomia (13) • Kórnica (9) • Lubrza (11) • Łącznik (10) • Moszczanka (6) • Racławice Śląskie (5) • Rudziczka (7) • Strzeleczki (9) • Śmicz (9) • Walce (8)
raciborski   Racibórz 0 10 63 Chałupki (3) • Krowiarki (6) • Krzanowice (7) • Krzyżanowice (5) • Kuźnia Raciborska (7) • Łubowice (7) • Markowice (6) • Pietrowice Wielkie (8) • Rudnik (7) • Rudy (7)
Racibórz   Racibórz 1 nd. nd. miasto Racibórz
strzelecki   Strzelce Opolskie 3 14 75 miasto Leśnicamiasto Strzelce Opolskiemiasto UjazdBłotnica Strzelecka (7) • Gogolin I – osada (0) • Gogolin II (8) • Góra Świętej Anny (11) • Izbicko (7) • Jemielnica (7) • Kielcza (3) • Kolonowskie (4) • Otmęt (5) • Rozmierka (7) • Szymiszów (6) • Zawadzkie – osada (0) • Zdzieszowice (4) • Zimna Wódka (6)

Województwo poznańskieEdytuj

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
chodzieski   Chodzież 4 6 66 miasto Chodzieżmiasto Margoninmiasto Szamocinmiasto UjścieBudzyń (14) • Chodzież (11) • Kaczory (11) • Margonin-Wieś (11) • Szamocin (11) • Ujście (8)
czarnkowski   Czarnków 2 5 58 miasto Czarnkówmiasto WieleńCzarnków (18) • Drawsko (10) • Lubasz (14) • Połajewo (9) • Rosko (7)
Gniezno   Gniezno 1 nd. nd. miasto Gniezno
gnieźnieński   Gniezno 3 9 156 miasto Czerniejewomiasto Kłeckomiasto WitkowoCzerniejewo (11) • Gniezno (31) • Kiszkowo (20) • Kłecko (17) • Łubowo (18) • Mieleszyn (13) • Niechanowo (18) • Powidz (8) • Witkowo (20)
gostyński   Gostyń 4 6 100 miasto Borekmiasto Gostyńmiasto Krobiamiasto PoniecBorek (14) • Gostyń (20) • Krobia (19) • Pępowo (13) • Piaski (18) • Poniec (16)
jarociński   Jarocin 3 9 151 miasto Jarocinmiasto Pleszewmiasto ŻerkówCzermin (11) • Gołuchów (15) • Jaraczew (16) • Jarocin (19) • Kotlin (14) • Nowe Miasto n. Wartą (18) • Pleszew (14) • Szymanowice (15) • Żerków (17)
kaliski   Kalisz 2 18 295 miasto Błaszkimiasto StawiszynBłaszki (19) • Brudzew (18) • Ceków (15) • Chocz (11) • Godziesze (19) • Iwanowice (20) • Kamień (15) • Kościelec (7) • Koźminek (14) • Marchwacz (12) • Opatówek (16) • Ostrów Kaliski (19) • Pamięcin (20) • Podgrodzie Kaliskie (26) • Staw (16) • Strzałków (19) • Zbiersk (14) • Zborów (15)
Kalisz   Kalisz 1 nd. nd. miasto Kalisz
kępiński   Kępno 3 12 119 miasto Grabów nad Prosnąmiasto Kępnomiasto OstrzeszówBralin (9) • Doruchów (7) • Grabów (9) • Kępno-Południe (8) • Kępno-Północ (13) • Kobylagóra (14) • Laski (8) • Opatów (12) • Ostrzeszów (11) • Perzów (9) • Podzamcze (9) • Rychtal (10)
kolski   Koło 3 11 226 miasto Dąbiemiasto Kłodawamiasto KołoBudzisław (17) • Chełmno (16) • Czołowo (22) • Drzewce (21) • Izbica (34) • Karszew (11) • Kłodawa (19) • Kościelec (19) • Krzykosy (13) • Lubotyń (30) • Sompolno (24)
koniński   Konin 7 20 338 miasto Golinamiasto Kleczewmiasto Koninmiasto Rychwałmiasto Słupcamiasto Ślesinmiasto ZagórówBrzeźno (24) • Dąbroszyn (23) • Golina (16) • Gosławice (22) • Grodziec (16) • Kazimierz Biskupi (24) • Kleczew (15) • Kramsk (9) • Lądek (15) • Młodojewo (14) • Oleśnica (13) • Ostrowite (14) • Piotrkowice (12) • Rzgów (26) • Skulska Wieś (19) • Sławoszewek (16) • Stare Miasto (14) • Trąbczyn (18) • Wilczogóra (17) • Wysokie (11)
kościański   Kościan 5 9 162 miasto Czempińmiasto Kościanmiasto Krzywińmiasto Śmigielmiasto WielichowoBucz (15) • Czempiń (23) • Kamieniec (20) • Kościan (25) • Krzywiń (23) • Racot (13) • Stare Bojanowo (16) • Śmigiel (15) • Wielichowo (12)
krotoszyński   Krotoszyn 6 8 113 miasto Kobylinmiasto Koźminmiasto Krotoszynmiasto Pogorzelamiasto Sulmierzycemiasto ZdunyDobrzyca (13) • Kobylin (17) • Koźmin (21) • Krotoszyn (22) • Ligota (7) • Pogorzela (13) • Rozdrażew (13) • Zduny (7)
leszczyński   Leszno 2 7 89 miasto Osiecznamiasto RydzynaBrenno (6) • Krzemieniewo (17) • Leszno – wiejska (13) • Lipno (15) • Osieczna (17) • Rydzyna (10) • Włoszakowice (11)
Leszno   Leszno 1 nd. nd. miasto Leszno
międzychodzki   Międzychód 2 5 68 miasto Międzychódmiasto SierakówChrzypsko Wielkie (14) • Kwilcz (15) • Łowyń (10) • Międzychód (14) • Sieraków (15)
nowotomyski   Nowy Tomyśl 6 9 117 miasto Bukmiasto Grodzisk Wielkopolskimiasto Lwówekmiasto Nowy Tomyślmiasto Opalenicamiasto ZbąszyńBuk (12) • Granowo (10) • Grodzisk (16) • Kuślin (11) • Lwówek (15) • Miedzichowo (13) • Nowy Tomyśl (14) • Opalenica (14) • Zbąszyń (12)
obornicki   Oborniki 3 5 98 miasto Murowana Goślinamiasto Obornikimiasto RogoźnoMurowana Goślina (20) • Oborniki-Południe (28) • Oborniki-Północ (20) • Rogoźno (16) • Ryczywół (14)
ostrowski   Ostrów Wielkopolski 3 12 132 miasto Mikstatmiasto Odolanówmiasto RaszkówCzarnylas (13) • Czekanów (11) • Daniszyn (9) • Mikstat (6) • Odolanów (11) • Przygodzice (7) • Raszków (13) • Sieroszewice Nowe (13) • Skalmierzyce Nowe (19) • Sobótka (10) • Sośnie (12) • Wysocko Wielkie (8)
Ostrów Wielkpopolski   Ostrów Wielkopolski 1 nd. nd. miasto Ostrów Wielkopolski
pilski   Trzcianka 2 9 51 miasto Krzyżmiasto TrzciankaBiała (8) • Dzierżążno Wielkie (6) • Jędrzejewo (5) • Krzyż (7) • Kuźnica Czarnkowska (6) • Kuźnica Żelichowska (2) • Niekursko (0) • Siedlisko (8) • Wieleń Północny (9) – sam Wieleń był w powiecie czarnkowskim
Piła   Piła 1 nd. nd. miasto Piła
Poznań   Poznań 1 nd. nd. miasto Poznań
poznański   Poznań 3 10 115 miasto Pobiedziskamiasto Stęszewmiasto SwarzędzCzerwonak (10) • Dopiewo (16) • Piątkowo (8) • Polskawieś (18) • Puszczykowo – wiejska (7) • Rokietnica (11) • Stęszew (16) • Swarzędz (15) • Tarnowo Podgórne (11) • Żabikowo (3)
rawicki   Rawicz 5 5 67 miasto Bojanowomiasto Jutrosinmiasto Miejska Górkamiasto Rawiczmiasto SarnowaBojanowo (11) • Chojno (13) • Jutrosin (16) • Miejska Górka (13) • Rawicz (14)
szamotulski   Szamotuły 4 10 99 miasto Ostrorógmiasto Pniewymiasto Szamotułymiasto WronkiDuszniki (9) • Grzebienisko (10) • Kaźmierz (11) • Obrzycko (z Obrzyckiem) (8) • Ostroróg (9) • Otorowo (8) • Pniewy (11) • Szamotuły (11) • Wronki (12) • Wróblewo (8)
średzki   Środa 2 7 112 miasto Kostrzynmiasto ŚrodaDominowo (15) • Kleszczewo (9) • Kostrzyn (16) • Krzykosy (8) • Nekla (17) • Środa (28) • Zaniemyśl (19)
śremski   Śrem 5 5 109 miasto Dolskmiasto Kórnikmiasto Książ Wielkopolskimiasto Mosinamiasto ŚremDolsk (21) • Kórnik (28) • Książ (16) • Mosina (16) • Śrem (28)
turecki   Turek 4 13 337 miasto Dobramiasto Tuliszkówmiasto Turekmiasto UniejówBrudzew (24) • Dobra (29) • Dziadowice (23) • Goszczanów (24) • Jeziorsko (25) • Kowale Pańskie (33) • Niewiesz (28) • Orzeszków (24) • Pęczniew (21) • Przykona (32) • Świnice (35) • Tuliszków (17) • Władysławów (22)
wągrowiecki   Wągrowiec 3 7 120 miasto Gołańczmiasto Skokimiasto WągrowiecDamasławek (15) • Gołańcz (20) • Mieścisko (21) • Skoki (17) • Wapno (8) • Wągrowiec-Południe (18) • Wągrowiec-Północ (21)
wolsztyński   Wolsztyn 2 6 99 miasto Rakoniewicemiasto WolsztynJabłonna (10) • Kopanica (7) • Mochy (13) • Rakoniewice (15) • Siedlec (18) • Wolsztyn (19)
wrzesiński   Września 3 7 99 miasto Miłosławmiasto Pyzdrymiasto WrześniaBorzykowo (14) • Ciążeń (12) • Dłusk (16) • Miłosław (14) • Strzałkowo (15) • Września-Południe (14) • Września-Północ (14)

Województwo rzeszowskieEdytuj

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
brzozowski   Brzozów 2 7 53 miasto Brzozówmiasto DynówDomaradz (7) • Dydnia (13) • Dynów (7) • Grabownica Starzeńska (6) • Haczów (8) • Nozdrzec (9) • Przysietnica (3)
dębicki   Dębica 4 10 99 miasto Dębicamiasto Pilznomiasto Ropczycemiasto Sędziszów MałopolskiBorek Wielki (9) • Brzeźnica (6) • Czarna ad Tarnów (11) • Dębica (11) • Iwierzyce (10) • Pilzno (16) • Ropczyce (9) • Sędziszów (9) • Wielopole Skrzyńskie (6) • Żyraków (12)
gorlicki   Gorlice 2 11 90 miasto Bieczmiasto GorliceBiecz (11) • Bobowa (10) • Glinik Mariampolski (7) • Gładyszów (10) • Lipinki (7) • Łużna (7) • Ropa (5) • Rzepiennik Strzyżewski (7) • Sękowa (10) • Śnietnica (6) • Uście Gorlickie (10)
jarosławski   Jarosław 3 12 114 miasto Jarosławmiasto Radymnomiasto SieniawaAdamówka (8) • Chłopice (10) • Jarosław (12) • Laszki (12) • Młyny (6) • Munina (9) • Pruchnik Miasto (14) • Radawa ¹ (5) • Radymno (14) • Roźwienica (12) • Sieniawa (7) • Wiązownica (5)

¹ – Gmina Radawa administrowana była przez GRN Wiązownica

jasielski   Jasło 1 13 149 miasto JasłoBrzostek I – osada (0) • Brzostek II (10) • Dębowiec (12) • Jasło (22) • Jodłowa (8) • Kołaczyce (16) • Krempna (10) • Osiek Jasielski (10) • Siedliska-Bogusz (8) • Skołyszyn (12) • Szerzyny (7) • Tarnowiec (17) • Żmigród Nowy (17)
kolbuszowski   Kolbuszowa 2 7 58 miasto Kolbuszowamiasto Sokołów MałopolskiCmolas (9) • Dzikowiec (7) • Kolbuszowa Górna (11) • Majdan (7) • Niwiska (11) • Raniżów (6) • Sokołów (7)
krośnieński   Krosno 2 11 112 miasto Duklamiasto KrosnoBratkówka (10) • Chorkówka (13) • Frysztak (14) • Iwonicz (3) • Jedlicze (16) • Korczyna (8) • Miejsce Piastowe (10) • Nadole (12) • Polany (5) • Tylawa (7) • Wiśniowa (14)
leski   Lesko 1 8 93 miasto LeskoBaligród (11) • Cisna (15) • Hoczew (11) • Lesko (10) • Łukowe (11) • Olszanica (10) • Wola Michowa ¹ (8) • Wołkowyja (17)

¹ – Gmina Wola Michowa administrowana była przez GRN Łukowe

lubaczowski   Lubaczów 2 11 75 miasto Cieszanówmiasto LubaczówCieszanów (8) • Dąbków (8) • Dzików Stary (5) • Horyniec (13) • Lipsko (8) • Lisie Jamy (14) • Narol Miasto – osada (0) • Oleszyce – osada (0) • Oleszyce Stare (5) • Płazów (10) • Wielkie Oczy (7)
łańcucki   Łańcut 2 8 58 miasto Leżajskmiasto ŁańcutCzarna (9) • Giedlarowa (5) • Grodzisko Dolne (8) • Kosina (7) • Kuryłówka (9) • Łańcut (9) • Ruda Łańcucka (7) • Żołynia (4)
mielecki   Mielec 2 9 105 miasto Mielecmiasto Radomyśl WielkiBorowa (9) • Czermin (11) • Gawłuszowice (11) • Mielec (11) • Padew Narodowa (11) • Przecław (12) • Radomyśl Wielki (11) • Tuszów Narodowy (15) • Wadowice Górne (14)
niżański   Nisko 3 9 57 miasto Niskomiasto Rudnikmiasto Stalowa Wola – pół roku później powiatem grodzkim • Bojanów (5) • Jarocin (13) • Jeżowe (8) • Kamień (5) • Nisko (8) • Rudnik (6) • Stany (3) • Ulanów I ¹ – osada (0) • Ulanów II ¹ (9)

¹ – W terenie gminy Ulanów I i Ulanów II były połączone i tworzyły jedną gminę Ulanów

przemyski   Przemyśl 0 14 148 Bircza (15) • Dubiecko (12) • Fredropol (13) • Krasiczyn (12) • Krzywcza (10) • Kuńkowce (7) • Kuźmina (7) • Medyka (6) • Orzechowce (12) • Przemyśl (15) • Rybotycze (13) • Stubno (9) • Żohatyn (10) • Żurawica (7)
Przemyśl   Przemyśl 1 nd. nd. miasto Przemyśl
przeworski   Przeworsk 2 5 48 miasto Kańczugamiasto PrzeworskKańczuga (12) • Manasterz (8) • Markowa (6) • Przeworsk (13) • Tryńcza (9)
rzeszowski   Rzeszów 4 11 109 miasto Błażowamiasto Głogów Małopolskimiasto Strzyżówmiasto TyczynBłażowa (6) • Czudec (9) • Głogów (10) • Hyżne (11) • Niebylec (11) • Racławówka (11) • Słocina (8) • Strzyżów (13) • Świlcza (11) • Trzebownisko (10) • Tyczyn (9)
Rzeszów   Rzeszów 1 nd. nd. miasto Rzeszów
sanocki   Sanok 2 8 126 miasto Rymanówmiasto SanokBukowsko (12) • Jaśliska (16) • Komańcza (11) • Mrzygłód (13) • Rymanów (20) • Sanok (26) • Szczawne (11) • Zarszyn (17)
tarnobrzeski   Tarnobrzeg 3 9 75 miasto Baranów Sandomierskimiasto Rozwadówmiasto TarnobrzegBaranów (11) • Charzewice (12) • Chmielów (4) • Dęba (5) • Grębów (5) • Radomyśl n. Sanem (9) • Tarnobrzeg – wiejska (11) • Trześń (9) • Zbydniów (9)
ustrzycki   Ustrzyki Dolne 1 8 ? ¹ miasto Ustrzyki DolneCzarna (¹) • Jasień (¹) • Krościenko (¹) • Łobozew (¹) • Polana (¹) • Ropienka (¹) • Szewczenko – od 1957 Lutowiska (¹) • Wojtkowa (¹)

¹ – W momencie wydania wykazu gromad, podział gmin na gromady nie został jeszcze ustalony (głównie tereny nabyte od ZSRR)

Województwo szczecińskieEdytuj

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
chojeński   Dębno 7 9 81 miasto Boleszkowicemiasto Cedyniamiasto Chojnamiasto Dębnomiasto Mieszkowicemiasto Moryńmiasto Trzcińsko ZdrójBoleszkowice (9) • Cedynia (11) • Chojna (6) • Dębno (14) • Mieszkowice (9) • Moryń (11) • Nawodna (8) • Trzcińsko Zdrój (11) • Warnice (4)
choszczeński   Choszczno 3 7 63 miasto Choszcznomiasto Drawnomiasto ReczBarnimie (7) • Bierzwnik (11) • Kołki (6) • Krzęcin (13) • Pomień (10) • Radęcin (9) • Żółwino (7)
gryficki   Gryfice 2 8 75 miasto Gryficemiasto TrzebiatówBrojce (8) • Gołańcz Pomorska (7) • Górzyca (13) • Karnice (13) • Mrzeżyno (3) • Przybiernówko (9) • Sadlno (10) • Trzygłów (12)
gryfiński   Gryfino 1 10 73 miasto GryfinoBanie (8) • Borzym (7) • Kobylanka (7) • Radziszewo (8) • Stare Czarnowo (6) • Swobnica (11) • Śmierdnica (4) • Wełtyń (5) • Widuchowa (10) • Żórawie (7)
kamieński   Kamień Pom. 1 12 105 miasto Kamień PomorskiChomino (9) • Dziwnów – osada (0) • Golczewo (12) • Gostyń (7) • Jarszewo (14) • Łożnica (8) • Przybiernów (7) • Recław (11) • Stepnica (8) • Trzebieszewo (10) • Wysoka Kamieńska (13) • Żarnowo (6)
łobeski   Łobez 4 11 94 miasto Łobezmiasto Płotymiasto Reskomiasto WęgorzynoBełczna (8) • Płoty (8) • Przytoń (13) • Radowo Małe (10) • Resko (6) • Rogowo (8) • Starogard (4) • Wicimice (9) • Winniki (11) • Zajezierze (11) • Żerzyno (6)
myśliborski   Myślibórz 3 8 75 miasto Barlinekmiasto Myślibórzmiasto PełczyceBarlinek (13) • Golenice (8) • Karsko (5) • Myślibórz (15) • Nowogródek Pomorski (7) • Pełczyce (12) • Różańsko (8) • Staw (7)
nowogardzki   Nowogard 4 12 108 miasto Dobramiasto Goleniówmiasto Maszewomiasto NowogardBłądkowo (10) • Dąbrowa Nowogardzka (8) • Dębice (8) • Długołęka (11) • Lubczyna (8) • Maszkowo (9) • Mosty (12) • Rożnowo Nowogardzkie (11) • Sowno (6) • Strzelewo (7) • Wołowiec (8) • Żółwia Błoć (10)
pyrzycki   Pyrzyce 2 7 87 miasto Lipianymiasto PyrzyceDolice (11) • Lipiany (10) • Piasecznik – z siedzibą w Sądowie (8) • Przelewice (13) • Tetyń (9) • Turze – z siedzibą w Nieborowie (19) • Wierzbno (17)
stargardzki   Stargard Szczeciński 5 11 80 miasto Chociwelmiasto Dobrzanymiasto Ińskomiasto Stargard Szczecińskimiasto SuchańBytowo – z siedzibą w Krzemieniu (6) • Dąbrowa (10) • Długie (8) • Kania – z siedzibą w Karkowie (7) • Klępino (10) • Marianowo (7) • Mielno Stargardzkie – z siedzibą w Ciemniku (2) • Nosowo – z siedzibą w Ognicy (8) • Pęzino (7) • Słodkowo (10) • Storkowo (5)
Szczecin   Szczecin 1 nd. nd. miasto Szczecin
szczeciński   Szczecin 2 5 41 miasto Nowe Warpnomiasto PoliceDobra (8) • Dołuje (8) • Jasienica (12) • Kołbaskowo – dawn. Kolbaczewo (9) • Tanowo (4)
woliński   Świnoujście 3 3 30 miasto Międzyzdrojemiasto Świnoujściemiasto WolinDargobądz (14) • Kołczewo (12) • Przytór (4)

Województwo warszawskie z miastem wydzielonym WarszawaEdytuj

Powiat Siedziba powiatu Liczba

miast

Liczba

gmin

Liczba

gromad

Miasta (wytłuszczone) i gminy (z liczbą gromad w nawiasach)
Warszawa   Warszawa 1 nd. nd. miasto Warszawa
ciechanowski   Ciechanów 1 10 274 miasto CiechanówBartołdy (19) • Gołymin (26) • Grudusk (24) • Krasne (23) • Młock (25) • Nużewo (33) • Ojrzeń (28) • Opinogóra (24) • Regimin (41) • Sońsk (31)
garwoliński   Garwolin 2 19 338 miasto Garwolinmiasto ŻelechówGórzno (29) • Irena – wiejska, obecnie Dęblin (15) • Kłoczew (29) • Łaskarzew (18) • Łaskarzew Osada – osada (0) • Maciejowice (15) • Miastków (20) • Osieck (15) • Parysów (17) • Podłęż (11) • Ryki (24) • Sobienie-Jeziory (25) • Sobolew (20) • Stężyca (13) • Trojanów (21) • Ułęż (16) • Wilga (15) • Wola Rębkowska (16) • Żelechów (19)
gostyniński   Gostynin 2 11 254 miasto Gostyninmiasto GąbinCzermno (12) • Dobrzyków (19) • Duninów (22) • Lucień (24) • Łąck (24) • Pacyna (35) • Rataje (31) • Sanniki (9) • Skrzany (15) • Słubice (19) • Szczawin (44)
grodzisko-mazowiecki   Grodzisk Mazowiecki 2 7 207 miasto Grodzisk Mazowieckimiasto MszczonówGrodzisk (36) • Guzów (17) • Kaski (25) • Piekary (39) • Radziejowice (35) • Skuły (37) • Żyrardów-Wiskitki (18)
grójecki   Grójec 3 15 422 miasto Grójecmiasto Mogielnicamiasto WarkaBelsk (29) • Błędów (33) • Borowe (19) • Drwalew (42) • Jasieniec (29) • Kobylin (37) • Komorniki (39) • Konary (14) • Konie (41) • Lechanice (20) • Lipie (24) • Nowa Wieś (21) • Promna (27) • Rososz (24) • Rykały (23)
makowski   Maków Mazowiecki 2 8 248 miasto Maków Mazowieckimiasto RóżanKarniewo (37) • Krasnosielc (33) • Perzanowo (27) • Płoniawy (39) • Sielc (27) • Sieluń (27) • Smrock (24) • Sypniewo (34)
miejsko-uzdrowiskowy Otwock (od 1 VII 1952)   Otwock 1 8* nd.* miasto OtwockCelestynów (0) • Halinów (0) • Józefów (0) • Karczew (0) • Ostrowiec (0) • Sulejówek (0) • Wiązowna (0) • Wesoła (0)

* Uwaga! Gminy powiatu miejsko-uzdrowiskowego uznawane były za dzielnice i nie dzieliły się na gromady

miński   Mińsk Mazowiecki 2 15 312 miasto Kałuszynmiasto Mińsk MazowieckiCegłów (12) • Chrościce z siedzibą w Kałuszynie (24) • Dębe Wielkie z siedzibą w Pustelniku (21) • Glinianka (28) • Iwowe (9) • Jakubów (25) • Jeruzal (11) • Kołbiel (20) • Kuflew z siedzibą w Mrozach (18) • Latowicz (2) • Mińsk (39) • Rudzienko z siedzibą w Dobrem (38) • Siennica (30) • Stanisławów (22) • Wielgolas (13)
mławski   Mława 1 14 270 miasto MławaDąbrowa (19) • Dębsk (26) • Kosiny (11) • Mława – wiejska (22) • Mostowo (20) • Niechłonin (11) • Ratowo (12) • Rozwozin (25) • Stupsk (22) • Szczepkowo (24) • Turza (21) • Unierzyż (20) • Zielona (19) • Zieluń (18)
nowodworski

(od 1 VII 1952)

  Nowy Dwór Mazowiecki 4 12 184 miasto Legionowomiasto Nowy Dwór Mazowieckimiasto Serockmiasto ZakroczymCząstków (17) • Jabłonna (5) • Janówek (13) • Kampinos (18) • Kazuń (25) • Leoncin (23) • Łomianki (8) • Modlin (8) • Nieporęt (14) • Pomiechówek (13) • Skrzeszew (11) • Zegrze (29) – samo Zegrze należało do gminy Nieporęt
ostrołęcki   Ostrołęka 1 9 238 miasto OstrołękaCzarnia (11) • Czerwin (30) • Durlasy (19) • Goworowo (42) • Kadzidło (24) • Myszyniec (19) • Piski (22) • Rzekuń (40) • Troszyn (31)
ostrowski   Ostrów Mazowiecki 2 11 309 miasto Brokmiasto Ostrów MazowieckaBoguty (27) • Brańszczyk (18) • Długosiodło (41) • Jasienica (19) • Komorowo (52) • Nur (16) • Orło (22) • Poręba (17) • Szulborze-Koty (36) • Warchoły (27) • Zaręby Kościelne (34)
piaseczyński

(od 1 VII 1952)

  Piaseczno 3 10 174 miasto Góra Kalwariamiasto Piasecznomiasto Skolimów-KonstancinCzersk (16) • Falenty (15) • Głosków (17) • Jazgarzew (15) • Jeziorna (30) • Kąty (15) • Lesznowola (14) • Mroków (15) • Sobików (14) • Wola Wągrodzka (23)
Płock   Płock 1 nd. nd. miasto Płock
płocki   Płock 1 15 378 miasto WyszogródBiała (37) • Bielino (12) • Bielsk (30) • Bodzanów (27) • Brudzeń (31) • Drobia (literówka?) (35) • Lelice (16) • Łubki (17) • Majki (25) • Mała Wieś (26) • Miszewo Murowane (23) • Rębowo (12) • Rogozino (29) • Staroźreby (33) • Zągoty (25)
płoński   Płońsk 1 12 336 miasto PłońskCieksyn (25) • Modzele (29) • Naruszewo (41) • Sarbiewo (38) • Sarnowo (21) • Sielec (24) • Sochocin (38) • Strożęcin (29) • Szumlin (23) • Wójty Zamoście (21) • Wychodź (20) • Załuski (27)
pruszkowski

(od 1 VII 1952)

  Pruszków 5 10 159 miasto Błoniemiasto Brwinówmiasto Czechowicemiasto Milanówekmiasto PiastówBabice Stare (12) • Helenów (21) • Izabelin (11) • Michałowice (10) • Nadarzyn (11) • Ożarów (17) • Pass (26) • Podkowa Leśna – wiejska (3) • Radzików (32) • Zaborów (32)
Pruszków   Pruszków 1 nd. nd. miasto Pruszków
przasnyski   Przasnysz 2 10 169 miasto Chorzelemiasto PrzasnyszBaranowo (23) • Chojnowo (21) • Duczymin (10) • Dzierzgowo (24) • Janowo (6) • Jednorożec (13) • Karwacz (19) • Krzynowłoga Mała (26) • Krzynowłoga Wielka (14) • Zaręby (13)
pułtuski   Pułtusk 3 10 329 miasto Nasielskmiasto Pułtuskmiasto WyszkówGołębie (41) • Gzowo (34) • Kleszewo (16) • Kozłowo (38) • Nasielsk (47) • Obryte (43) • Somianka (26) • Winnica (33) • Wyszków (15) • Zatory (28)
Siedlce   Siedlce 1 nd. nd. miasto Siedlce
siedlecki   Siedlce 2 22 394 miasto Łosicemiasto MordyCzuryły (19) • Domanice (19) • Górki (14) •