Polska w Formule 1

butan motor words

Historia polskich akcentów w Formule 1.

KierowcyEdytuj

Robert Kubica nie był pierwszym Polakiem, który prowadził samochód Formuły 1. W drugiej połowie lat siedemdziesiątych FIA zastanawiała się nad organizacją wyścigu w państwie socjalistycznym. Jednym z kandydatów była Polska, ponieważ miała ona wtedy odpowiadający ówczesnym wymogom tor w Poznaniu. Podczas wyścigów samochodowych organizowanych z okazji Międzynarodowych Targów w czerwcu 1979 roku do Poznania przywieziono również bolid kanadyjskiego zespołu Wolf-Ford. Poprowadził go syn ówczesnego premiera, a przyjaciel Waltera Wolfa, szefa swojego zespołu, Andrzej Jaroszewicz. Był to egzemplarz, w którym Jody Scheckter (późniejszy mistrz świata 1979) wygrał w Grand Prix Monako 1977. Był to pierwszy przypadek, by Polak prowadził bolid Formuły 1.

Drugi przypadek miał miejsce pod koniec roku 1995. Jarosław Wierczuk (ur. 6 stycznia 1977 w Warszawie), kierowca wyścigowy oraz absolwent Wyższej Szkoły Zarządzania i Marketingu w Warszawie, który swoją karierę rozpoczynał w 1992 roku w kartingu, a następnie ścigał się w Mistrzostwach Europy Strefy Centralnej, został zaproszony przez zespół Formuły 1 Forti na testy. Odbyły się one na włoskim torze Autodromo dell’Umbria Magione. Zespół ostatecznie uznał, iż Polak pojechał za słabo i postanowił nie angażować go w charakterze kierowcy swojego zespołu. Wierczuk w następnych latach bez powodzenia startował w niższych seriach wyścigowych (niemiecka Formuła 3, włoska Formuła 3000 oraz japońska Formuła Nippon).

Pierwszym i jedynym polskim kierowcą, który wystartował w Grand Prix jest Robert Kubica, reprezentujący od sezonu 2006 do sezonu 2009 barwy zespołu BMW Sauber, a w sezonie 2010 i w przedsezonowych testach na początku sezonu 2011 - Renault. Po powrocie do Formuły 1 w sezonie 2019, Kubica występował w barwach zespołu Williams. Jego debiut nastąpił przy okazji Grand Prix Węgier 2006 na torze Hungaroring, a najlepszą pozycję w wyścigu wywalczył podczas Grand Prix Kanady 2008 gdzie zajął pierwsze miejsce.

SponsoringEdytuj

  • Zakłady PZL-Świdnik były pierwszym polskim przedsiębiorstwem, którego logo znalazło się na bolidach startujących w wyścigach Formuły 1. Reklama ta pojawiła się na bolidach stajni Forti. Samochody z logiem PZL oraz napisami „Sokół Helicopters” i „PZL Sokół” na tylnym skrzydle pojawiły się w drugiej połowie sezonu 1996, począwszy od wyścigu o Grand Prix Kanady.
  • W sezonie 2010 polskie przedsiębiorstwo napojów energetyzujących n-gine sponsorowało francuski zespół Renault, w barwach którego, jeździł wówczas Robert Kubica. Logo przedsiębiorstwa widniało na czapkach i kombinezonach kierowców, a także na butelkach z napojem dla zespołu[2][3].
  • Od sezonu 2010 dom maklerski X-Trade Brokers, został oficjalnym sponsorem zespołu McLaren. W pierwszym sezonie współpracy logo przedsiębiorstwa znalazło się na pokrywie silnika tuż za górnym wlotem powietrza[4]. W latach 2011-2012 widniało tylko na kombinezonach.
  • W sezonie 2018 kiedy kierowcą rezerwowym i rozwojowym zespołu Williams był Robert Kubica, logotyp jego partnera, Grupy Lotos, znajdował się na koszulkach i kombinezonie polskiego kierowcy.
  • W sezonie 2019 PKN Orlen było sponsorem zespołu Williams[5]. Logo polskiego koncernu pojawiło się na m.in. w kilku miejscach na bolidzie, kombinezonach i kaskach kierowców, czy również na ścianach garażu w padoku.
  • W sezonie 2020, wraz z przejściem Roberta Kubicy do Alfa Romeo Racing, PKN Orlen zostało sponsorem tytularnym zespołu[6]. Logotyp z orłem pojawi się na bolidach zespołu, m.in. na tylnym i przednim skrzydle, obręczy halo, lusterkach oraz na sekcjach bocznych. Widoczny będzie także na klatce piersiowej i plecach kombinezonów oraz w trzech miejscach na kaskach wszystkich kierowców. Dodatkowo logotyp Koncernu znajdzie się na odzieży mechaników i personelu zespołu oraz na transporterach, wnętrzu garażu i motorhome[7].
  • W sezonie 2019 sponsorem Red Bull Racing zostało przedsiębiorstwo kryptowalutowe FuturoCoin, którego założycielem jest wrocławski biznesmen Roman Ziemian. Logo FuturoCoin pojawia się w kilku miejscach: m.in. na bolidzie, na kombinezonach kierowców, a także na ścianach garażu w padoku[8][9].

Kierowcy z polskim pochodzeniemEdytuj

Na długo przed tym, jak kierowcą Formuły 1 został Robert Kubica, w tej serii wyścigowej ścigał się już jeden kierowca mający polskie korzenie – był nim dwukrotny mistrz świata, Emerson Fittipaldi, którego matką była Polka, Józefa Wojciechowska.

Ojcem Brytyjki Diviny Galici był Polak. Galica próbowała zakwalifikować się do trzech wyścigów: Grand Prix Wielkiej Brytanii w 1976 roku oraz Grand Prix Argentyny i Brazylii w roku 1978, ale za każdym razem bezskutecznie.

Polscy pracownicyEdytuj

Marcin Budkowski pracę w Formule 1 rozpoczął w 2001 roku. Prost Grand Prix założony przez byłego mistrza świata Formuły 1 Alaina Prosta poszukiwał młodych inżynierów. Budkowski zaczął pracę dla Prosta, zespół miał problemy finansowe po czym rozpadł się. Po rozpadzie Prosta Budkowski przeniósł się z Francji do Włoch by kierować jednym z zespołów odpowiedzialnych za testy bolidów w tunelu aerodynamicznym zespołu Formuły 1 Scuderia Ferrari. Budkowski powiedział, że we Włoszech pracowało mu się dobrze, ale otrzymał propozycję przeprowadzenia się do Wielkiej Brytanii, od 2008 roku pracował dla zespołu Formuły 1 McLarena. Pracował tam na różnych stanowiskach m.in. był odpowiedzialny za próby aerodynamiczne na torach oraz za projekt aerodynamiczny[10]. 1 listopada 2012 został szefem działu aerodynamiki ekipy z Woking[11]. Budkowski zakończył pracę z McLarenem w styczniu 2014 roku. Następnie podjął się pracy w FIA, gdzie pracował jako koordynator techniczny i sportowy[12]. W marcu 2017 roku został szefem departamentu technicznego Federacji[13]. W październiku 2017 został dyrektorem wykonawczym zespołu Renault Sport Formula One Team[14].

Paweł Białota pracował dla spółki paliwowej ExxonMobil, która była partnerem technologicznym McLarena i dostarcza dla nich specjalnie zaprojektowane paliwo oraz syntetyczne środki smarne[15]. W 2009 roku gdy w Formule 1 zaistniał nowy brytyjski zespół Brawn GP powstały na bazie japońskiego zespołu Honda Racing F1[16] Białota rozpoczął dla niego pracę, jego głównym zadaniem była kontrola jakości paliwa i czy spełnia ono wymogi FIA oraz bieżąca analiza próbek zużytego oleju[15].

Sławomir Madaj od września 2009 do grudnia 2012 był inżynierem ekipy z Enstone (Wielka Brytania) – obecnie zespół nosi nazwę Lotus F1 Team (wcześniej Renault F1 Team oraz Lotus Renault GP[17])[15]. Od stycznia 2013 pracuje jako inżynier dla Mercedes GP

PrzypisyEdytuj

  1. Grzegorz Rudynek: Dobrodzieje znad Wisły (pol.). przegladsportowy.pl, 2010-08-21. [dostęp 2012-01-25].
  2. Tomasz Siemieniec, Grzegorz Nawacki: Polskie firmy na torach Formuły. Puls Biznesu, pb.pl, 05.03.2010. [dostęp 2010-03-06].
  3. Robert Kubica będzie reklamował N-Gine. [dostęp 2010-03-06].
  4. kempa007: X-Trade Brokers sponsorem McLarena. [dostęp 2010-03-09].
  5. WILLIAMS MARTINI RACING and PKN ORLEN Announce Partnership, www.williamsf1.com [dostęp 2019-02-05] (ang.).
  6. The eagle soars as PKN ORLEN joins Alfa Romeo Racing as Official Co-Title Sponsor, Sauber Group [dostęp 2020-01-01] (ang.).
  7. ORLEN tytularnym sponsorem Alfa Romeo Racing - PKN ORLEN, www.orlen.pl [dostęp 2020-01-01].
  8. Formuła 1. Polski biznesmen został jednym ze sponsorów zespołu Red Bull Racing, wroclaw.wyborcza.pl [dostęp 2019-02-05] (pol.).
  9. Red Bull Racing Formula One Team, NEW CURRENCY, Red Bull Racing Formula One Team [dostęp 2019-02-05].
  10. Michał Fabian: Polskie ślady w Formule 1. Oprócz – Kubicy mamy... Sprawdź – Prost, Ferrari, McLaren.. (pol.). sportfan.pl. [dostęp 2011-04-23].
  11. Karol Piątek: Budkowski szefem działu aerodynamiki w McLarenie (pol.). Wyprzedź Mnie!, 2012-11-18. [dostęp 2012-11-18].
  12. Wyprzedz Mnie, F1 > Haas F1 Team "nie ma nic do ukrycia" w kwestii relacji z Ferrari, F1WM.pl [dostęp 2019-02-07] (pol.).
  13. Wyprzedz Mnie, F1 > Marcin Budkowski został szefem departamentu technicznego FIA, F1WM.pl [dostęp 2019-02-07] (pol.).
  14. Renault confirm signing of ex-FIA tech man Budkowski, www.formula1.com [dostęp 2019-02-07] (ang.).
  15. a b c W. Guziuk: Polak w Brawn GP – Wywiad (pol.). f1.v10.pl, 2009-03-11. [dostęp 2011-04-22].
  16. Johnatan Noble: Brawn GP takes over Honda (ang.). autosport.com, 2009-03-05. [dostęp 2011-04-22].
  17. Dariusz Zagórski, Artur Młodziński, Ewa i Robert Młodzińscy: Renault (pol.). F1ultra.pl. [dostęp 2010-04-09].

Linki zewnętrzneEdytuj