Otwórz menu główne

Polskie Towarzystwo Ludoznawcze

stowarzyszenie naukowe

Polskie Towarzystwo Ludoznawcze (poprzednio "Towarzystwo Ludoznawcze") – polskie stowarzyszenie naukowe o profilu antropologicznym, założone 1895 we Lwowie.

Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
Ilustracja
Państwo  Polska
Siedziba Wrocław
Data założenia 1895
Profil działalności etnografia, etnologia, folklorystyka, antropologia kulturowa, kultura, sztuka, ochrona dóbr kultury i tradycji, nauka, edukacja, oświata i wychowanie
Prezes Anna Weronika Brzezińska
Członkowie 680[1]
Nr KRS 0000059069
Data rejestracji 13 listopada 2001
brak współrzędnych
Strona internetowa

Od 1953 roku siedziba Zarządu Głównego PTL i Biblioteki Towarzystwa im. Jana Czekanowskiego mieści się przy Uniwersytecie Wrocławskim.

HistoriaEdytuj

Towarzystwo Ludoznawcze (taką nazwę nosiło do 1945 r.) zostało założone w 1895 roku we Lwowie. Wśród współzałożycieli byli m.in. Antoni Kalina, Franciszek Rawita-Gawroński i Stefan Ramułt. Początkowo liczyło 64 członków, a pierwszym prezesem towarzystwa był Antoni Kalina (pełnił tę funkcję przez 10 lat). Pierwszy statut towarzystwa określił jego zadania jako "...umiejętne badanie ludu polskiego i sąsiednich oraz rozpowszechnianie zebranych o nim wiadomości". Członkowie towarzystwa gromadzili różnorodne materiały, m.in. opisy, ilustracje, zapisy muzyczno-wokalne, przygotowywali i rozsyłali kwestionariusze, które miały pomóc w zbieraniu informacji, gromadzili przedmioty do przyszłego muzeum etnograficznego. Po II wojnie światowej towarzystwo wznawia działalność na XXI Walnym Zgromadzeniu, które odbyło się w Lublinie w listopadzie 1945 roku. Powołano nowe władze towarzystwa pod przewodnictwem Kazimierza Moszyńskiego, dokonano również zmiany nazwy na Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, początkowo z siedzibą w Lublinie (w latach 1952-1953 siedzibą był Poznań, a od 1954 roku Wrocław). Pierwszy statut towarzystwa powstał w 1947 roku. W 1952 i 1958 wprowadzano do niego zmiany i ostatecznie przeredagowano w 1969 roku. Zgodnie ze statutem celem towarzystwa było pogłębianie i szerzenie wiedzy etnograficznej.

Organem prasowym PTL i Komitetu Nauk Etnologicznych jest czasopismo Lud, które ukazuje się od 1895 roku.

Na podstawie uchwał Zarządu Głównego mogły być tworzone oddziały, w miejscowościach, w których działało przynajmniej 10 członków towarzystwa.

Władzami Oddziału były: Walne Zgromadzenie, Zarząd i Komisja Rewizyjna.

Prezes Wiceprezes
Okres Imię i nazwisko Uwagi Okres Imię i nazwisko Uwagi
1894-1905 prof. dr Antoni Kalina 1895-1897 Adolf Strzelecki Sekretarz
1897-1905 Kazimierz Gorzycki Sekretarz
1905-1916 dr Józef Kallenbach 1905-1916 prof. dr Wilhelm Bruchnalski
1916-1917 dr Jan Czekanowski p.o. 1916-1943 prof. dr Adam Fisher 1916-1917 p.o.
1917-1926 prof. dr Wilhelm Bruchnalski
1926-1950 prof. dr Jan Czekanowski ponownie
1943-1945 vacat
1945-1953 prof. dr Józef Gajek 1945-1950 Sekretarz Generalny
1950-1953 prof. Kazimierz Moszyński 1950-1953 Sekretarz
1953-1956 prof. dr Józef Gajek 1953-1956 doc. dr Adolf Nasz Sekretarz
1956-1961 prof. dr Tadeusz Seweryn 1956-1961 prof. dr Józef Gajek ponownie: Sekretarz Generalny
1961- 1961-
1969-1973 doc. dr Adolf Nasz ponownie: Wiceprezes
1973-
1992-1996 dr Zygmunt Kłodnicki 1992-1996 dr Anna Kowalska-Lewicka

Roman Tubaja

1996-1999 dr Zygmunt Kłodnicki 1996-1999 prof. dr hab. Bronisława Kopczyńska-Jaworska

dr hab. Teresa Smolińska

1999-2002 prof. dr hab. Dorota Simonides 1999-2002 prof. dr hab. Bronisława Kopczyńska-Jaworska

dr Andrzej Stawarz

2002-2005 prof. dr hab. Dorota Simonides 2002-2005 dr Zygmunt Kłodnicki

dr hab. Teresa Smolińska

dr Andrzej Stawarz

2005-2008 prof. dr hab. Michał Buchowski 2005-2008 dr Zygmunt Kłodnicki

dr Andrzej Stawarz

dr Małgorzata Michalska

2008-2011 prof. dr hab. Michał Buchowski 2008-2011 dr hab. Grażyna Ewa Karpińska

dr hab. Teresa Smolińska

dr Małgorzata Michalska

2011-2015 prof. dr hab. Michał Buchowski 2011-2015 dr hab. Grażyna Ewa Karpińska

dr hab. Teresa Smolińska

dr Małgorzata Michalska

2015-2019 prof. dr hab. Michał Buchowski 2015-2019 dr hab. Grażyna Ewa Karpińska

dr hab. Katarzyna Barańska

dr Katarzyna Majbroda

2019-2023 dr hab. Anna Weronika Brzezińska 2019-2023 dr hab. Anna Engelking

dr Katarzyna Majbroda

dr Hubert Czachowski

CeleEdytuj

Celem Towarzystwa jest kształtowanie warunków do rozwijania antropologicznych zainteresowań wśród swoich członków, a także wspieranie rozwoju nauk etnologicznych oraz popularyzowanie wiedzy antropologicznej w społeczeństwie. Towarzystwo prowadzi badania naukowe, organizuje zebrania, konferencje, odczyty, szkolenia, wycieczki. Gromadzi, prowadzi i udostępnia księgozbiory, archiwa oraz bazy danych dotyczących historycznych i współczesnych form kultury polskiej (w szczególności kultury ludowej), kultur innych narodów oraz grup etnicznych, a także wspólnot kulturowych.

Władze naczelne TowarzystwaEdytuj

  1. Walne Zgromadzenie Delegatów
  2. Zarząd Główny
  3. Główna Komisja Rewizyjna
  4. Sąd Koleżeński

Oddziały PTLEdytuj

  1. Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Białymstoku
  2. Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Bielsku-Białej (rozwiązany 26 lipca 2019 roku[2])
  3. Oddział śląski Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Bytomiu
  4. Oddział północno-mazowiecki Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Ciechanowie
  5. Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Cieszynie
  6. Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Gdańsku
  7. Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Krakowie
  8. Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Lublinie
  9. Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Łodzi
  10. Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Mszanie Dolnej
  11. Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Opolu
  12. Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Poznaniu
  13. Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Toruniu
  14. Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Warszawie
  15. Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego we Wrocławiu
  16. Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Zielonej Górze

Jednostki podległe Polskiemu Towarzystwu LudoznawczemuEdytuj

Przedwojenni członkowie TowarzystwaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Polskie Towarzystwo Ludoznawcze w ngo.pl, bazy.ngo.pl, [data aktualizacji bazy: 2009-07-01]
  2. PTL O/Bielsko-Biała rozwiązany, ptl.info.pl [dostęp 2019-09-21].

Linki zewnętrzneEdytuj