Otwórz menu główne

Pomnik Obrońców Wybrzeża

pomnik w Gdańsku

Pomnik Obrońców Wybrzeżapomnik w Gdańsku na półwyspie Westerplatte, przy wejściu do portu morskiego, na terenie byłej polskiej Wojskowej Składnicy Tranzytowej. Pomnik w formie kopca (nie jest nazywany kopcem) z monumentem o wysokości 25 metrów, upamiętnia polskich obrońców Wybrzeża we wrześniu 1939.

Pomnik Obrońców Wybrzeża
Ilustracja
Pomnik na Westerplatte w 2010
Państwo  Polska
Miejscowość Gdańsk
Miejsce Westerplatte
Projektant Adam Haupt, Franciszek Duszeńko, Henryk Kitowski
Całkowita wysokość 25 m
Data budowy 1964–1966
Data odsłonięcia 9 października 1966
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
Pomnik Obrońców Wybrzeża
Pomnik Obrońców Wybrzeża
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pomnik Obrońców Wybrzeża
Pomnik Obrońców Wybrzeża
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Pomnik Obrońców Wybrzeża
Pomnik Obrońców Wybrzeża
Ziemia54°24′24,27″N 18°40′01,88″E/54,406742 18,667189

Spis treści

HistoriaEdytuj

Autorem projektu urbanistycznego (zawierającego niezrealizowany pawilon muzealny) był Adam Haupt. Autorami projektu pomnika, wybranego spośród 63 innych, byli Franciszek Duszeńko i Henryk Kitowski. Do zespołu rzeźbiarskiego, oprócz Franciszka Duszeńko, należeli: Zbigniew Erszkowski, Czesław Gajda, Józef Galica, Stanisław Radwański, Piotr Solecki i Zbigniew Zabrocki.

Budowa dzieła została zainicjowana przez Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Monument składa się z 236 bloków granitowych, przywiezionych z kamieniołomów w Strzegomiu i Borowie, o łącznej wadze 1150 t. Ozdobiony jest płaskorzeźbami oraz wykutymi napisami. Teksty upamiętniają obronę polskiego Wybrzeża w 1939, nazwy akwenów i miejsc bitew morskich II wojny światowej, w których uczestniczyli polscy marynarze i żołnierze, ale także bitwę pod Lenino, bitwę pod Studziankami i bitwę o Kołobrzeg. Umieszczony jest również napis „Chwała wyzwolicielom”. Na szczycie monumentu znajdują się postaci marynarza i żołnierza z rosyjskim uzbrojeniem (pepesza). Kształt bryły pomnika przypomina wyszczerbiony bagnet wbity w ziemię. Siedem zniczy u stóp pomnika odnosi się do siedmiu dni obrony Westerplatte.

 
Twórcy pomnika pragnęli przekazać w układzie poziomym front obrony, poświęcenia bez granic i męczeństwa, a w układzie pionowym – ideę zwycięstwa, która przyszła po latach cierpień.[1]
 
Monument na wzniesieniu

Wzniesienie o średnicy 20 m i wysokości 22 m zostało usypane z ziemi pozyskanej podczas poszerzania i pogłębiania Kanału Portowego. Budowa pomnika, przy której pracowały zespoły budowlane, kamieniarskie, rzeźbiarskie, architektoniczne, inżynieryjne trwała 2 lata. Uroczystość odsłonięcia odbyła się w niedzielę 9 października 1966, w rocznicę bitwy pod Lenino.

Wśród napisów na pomniku upamiętniających miejsca walk września 1939 umieszczono Pocztę Gdańską. Autorzy zapewne mieli na myśli Pocztę Polską w Wolnym Mieście Gdańsku, jednak nieopatrznie odwołali się do obiektu w zupełnie innym miejscu i nie związanym z walkami Polaków.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Z. Flisowski, "Tu na Westerplatte". Warszawa: Wyd. "Książka i Wiedza", 1982.

Linki zewnętrzneEdytuj