Pomnik Partyzanci w Bostonie

Pomnik Partyzanci w Bostonie, Bostoński Pomnik Partyzantów, także: Partyzanci – I (ang. The Boston Sculpture of Partisans) – pomnik z 1983 poświęcony polskim partyzantom antykomunistycznym, położony w Bostonie w stanie Massachusetts w Stanach Zjednoczonych. Jego autorem jest amerykański rzeźbiarz polskiego pochodzenia Andrzej Pityński.

Pomnik Partyzanci w Bostonie
The Boston Sculpture of Partisans
Ilustracja
Państwo  Stany Zjednoczone
Stan  Massachusetts
Miejscowość Boston, Massachusetts
Miejsce World Trade Center Station
Styl architektoniczny ekspresjonistyczno–symboliczny
Projektant Andrzej Pityński
Całkowita wysokość 7 m
Data budowy 1979
Data odsłonięcia 1983
Położenie na mapie Massachusetts
Mapa lokalizacyjna Massachusetts
Pomnik Partyzanci w Bostonie The Boston Sculpture of Partisans
Pomnik Partyzanci w Bostonie
The Boston Sculpture of Partisans
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
Pomnik Partyzanci w Bostonie The Boston Sculpture of Partisans
Pomnik Partyzanci w Bostonie
The Boston Sculpture of Partisans
42°20′53,8800″N 71°02′33,7200″W/42,348300 -71,042700

HistoriaEdytuj

Inspiracją twórcy były zapamiętane sceny spotkania z partyzantami antykomunistycznymi z grudnia 1959. Jako 12-letni chłopak wraz z ojcem Aleksandrem odwiedził żołnierzy, wśród nich krewnego Michała Krupę i dostarczył im zaopatrzenie. Widok poruszających się konno partyzantów w klimacie zimy nad rzeką Tanwią stanowił obraz dla rzeźbiarza przedstawiony na pomniku. Monument powstawał od 1979 do 1983. Został odsłonięty w 1983. Ten dzień został nazwany przez władze miasta (burmistrza i senat Bostonu) Dniem Partyzantów. Powstanie rzeźby sfinansowała Sculpture Foundation. Odlania w aluminium dokonano w Johnson Atelier (Techniczny Instytut Rzeźby w Princeton).

Monument był pierwszym na świecie pomnikiem Żołnierzy Niezłomnych. Został zadedykowany konkretnie jego krewnemu Michałowi Krupie, dowódcom oddziałów Franciszkowi Przysiężniakowi ps. „Ojciec Jan” i Józefowi Zadzierskiemu ps. „Wołyniak”, ich podkomendnym w ramach Narodowej Organizacji Wojskowej i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego oraz wszystkim innym partyzantom antykomunistycznym. W znaczeniu szerokim autor poświęcił pomnik „wojownikom o wolność na całym świecie”.

Pierwotnie pomnik miał istnieć sześć miesięcy w miejscu odsłonięcia na rogu ulic Beacon i Charles na Boston Common, zaś pozostał tam przez okres 23 lat. 18 stycznia 2006 burmistrz Bostonu Thomas M. Menino postanowił o przeniesieniu monumentu. 6 września 2006 znalazł się w nowej lokalizacji, przy stacji World Trade Center Station na trasie MBTA's Silver-Line[1].

Inny pomnik „Partyzanci” autorstwa Pityńskiego stanął w Hamilton.

Opis pomnikaEdytuj

Pomnik ma 7 metrów wysokości, 10 metrów długości i 4 metry szerokości. Przedstawia pięciu uzbrojonych jeźdźców na koniach w marszu. Ich pozy przedstawiają zmęczenie i wycieńczenie tułaczką i walkami (uwypuklone w spuszczonych głowach postaci). Odwzorowani zostali kolejno od strony lewej: Aleksander Pityński ps. „Kula” (ojciec autora), Adam Kusz ps. „Garbaty” (drugi dowódca oddziału), Stanisław Pelczar ps. „Majka”, Michał Krupa ps. „Pułkownik” (wuj autora), Józef Zadzierski ps. „Wołyniak” (pierwszy dowódca).

PrzypisyEdytuj

  1. Polish Partisans Finds A Home In South Boston (ang.). mbta.com, 1 listopada 2014. [dostęp 5 listopada 2014].

BibliografiaEdytuj