Pomnik Wdzięczności Ameryce[1][2] – nieistniejący pomnik dłuta Xawerego Dunikowskiego, znajdujący się w latach 1922–1930 na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie.

Pomnik Wdzięczności Ameryce
Ilustracja
Pomnik na pocztówce z 1922
Państwo  Polska
Miejscowość ul. Krakowskie Przedmieście
Typ pomnika posąg
Projektant Xawery Dunikowski
Całkowita wysokość 4 m
Data budowy 1922
Data odsłonięcia 29 października 1922
Ważniejsze przebudowy 1930 usunięto pomnik górny
Data likwidacji 1951 rozbiórka fontanny
brak współrzędnych

OpisEdytuj

Pomnik był wyrazem podziękowania polskiego rządu i społeczeństwa dla Stanów Zjednoczonych za ich pozytywne stanowisko w sprawie niepodległości Polski w czasie I wojny światowej oraz pomoc gospodarczą udzieloną Polsce po 1918[2]. Stanął na skwerze Hoovera (Herbert Hoover był dyrektorem Amerykańskiej Administracji Pomocy).

Pomnik składał się z dwóch części: górnej (rzeźba dwóch kobiet tulących małe dzieci) i dolnej (fontanna). Rzeźba kobiet wykonana w dwukolorowym piaskowcu symbolizowała Polskę i Amerykę[3]. Miał wysokość ok. 4 m. Na cokole fontanny znajdowały się napisy. Autorem oprawy architektonicznej fontanny był Zdzisław Kalinowski[3].

Po odsłonięciu 29 października 1922 pomnik został przekazany miastu, a na łamach prasy rozpoczęła się dyskusja na temat jego wartości artystycznej[3].

Wykonany z piaskowca monument już w 1925 zaczął się rozpadać[3]. Pojawiły się obawy, że pomnik upadnie. W 1930 górna część została usunięta. Dolna przetrwała do lat 50., została rozebrana w 1951[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 668. ISBN 83-01-08836-2.
  2. a b Wiesław Głębocki: Warszawskie pomniki. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, s. 141. ISBN 83-7005-211-8.
  3. a b c d e Andrzej Grodzki. Krucha wdzięczność - zapomniany pomnik. „Stolica”, s. 51, styczeń-luty 2016. 

Linki zewnętrzneEdytuj